آرشیو پنج‌شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۹۷۰۷
صفحه اول
۱
گزارش

بررسی رفتارهایی که برخی نمایندگان مجلس دهم در روند استیضاح ها داشتند

تمارض نمایندگان

گروه سیاسی: به پایان دوره دهم مجلس شورای اسلامی نزدیک می شویم و نیاز است استیضاح های این دوره از مجلس را بررسی کنیم و ببینیم استیضاح های سریالی وزرا در این مجلس چگونه بود. پس از پیگیری از نمایندگان درمی یافتیم که ژنرال های این استیضاح دیگر راه فراری ندارند، اما کمی بعد در سکوتی بس خفقان آور خبری از استیضاح و چگونگی منصرف شدن از آن نمی شد.

38 استیضاح در مجلس دهم

علی اصغر یوسف نژاد، عضو هیئت رئیسه مجلس در حاشیه جلسه علنی 19 آذرماه سال جاری مجلس با حضور در جمع خبرنگاران بابیان اینکه در دوره دهم مجلس، 38 استیضاح انجام شده است، گفته بود اکنون هم استیضاح وزرای نفت، کشور و آموزش وپرورش در مجلس مطرح است.وی با اشاره به تعداد هر استیضاح در وزارتخانه های مختلف اظهار داشت: وزارت آموزش وپرورش 4 بار، اقتصاد و دارایی 3 بار، نیرو 4 بار، وزارت راه و شهرسازی 3 بار، وزارت علوم و تحقیقات 3 بار، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی 4 بار، وزارت کشور 6 بار، وزارت جهاد کشاورزی 4 بار، وزارت نفت 2 بار، وزارت صنعت 2 بار، وزارت ورزش و جوانان 2 بار و  وزارت امور خارجه یک بار استیضاح شده اند.

نماینده ساری در مجلس دهم تاکید کرد: در وزارتخانه های ارتباطات و فناوری، اطلاعات، دادگستری، فرهنگ و ارشاد، بهداشت و درمان و دفاع طی دوره  دهم مجلس هیچ استیضاحی انجام نشده است.عضو هیئت رئیسه مجلس بیان کرد: از 38 استیضاح انجام شده در مجلس، به ربیعی و کرباسیان رای اعتماد داده نشد و آخوندی 2 مرتبه و ربیعی و حجتی هم بعد از استیضاح به خدمت خود در وزارتخانه های شان ادامه دادند. همچنین 4 استعفا از سوی بطحایی، آخوندی، حجتی و شریعتی هم انجام شده است.

از 38 استیضاح تنها 6 استیضاح به صحن علنی راه یافت

از میان تمام استیضاح هایی که در این مجلس کلید خورد، فقط 6 استیضاح به صحن علنی مجلس رسید و از این میان هم تنها 2 وزیر عزل شدند، البته عزلی شیرین تر از نصب!

علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در 17 مرداد 97 و مسعود کرباسیان، وزیر امور اقتصاد و دارایی در 4 شهریور 97 استیضاح و از سمت خود برکنار شدند، این در حالی است که همان طور که پیش تر گفته شد، نمایندگان بارها و بارها از استیضاح وزرای دیگر دولت روحانی هم سخن به میان آورده بودند و در ابتدا می گفتند که مصرانه این استیضاح ها را به سرانجام می رسانند اما به یکباره از ادامه پیگیری های خود انصراف می دادند.

پشت پرده استیضاح های ربیعی، حجتی و  آخوندی  و تبانی لیست امید

حسن سبحانی نیا، عضو سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس  به پشت پرده های استیضاح ربیعی، محمود حجتی و عباس آخوندی اشاره کرده و از تبانی لیست امید خبر داده است.همچنین محمدعلی وکیلی، عضو فراکسیون امید مجلس نیز گفته است بنده در جریان استیضاح ربیعی و آخوندی جز ءاستیضاح کنندگان بودم، اما در فراکسیون امید با منطق حمایت از دولت، بنده را وادار به سکوت کردند.موید این ادعا آن است که در اسفند 96، استیضاح علی ربیعی، محمود حجتی و عباس آخوندی وزرای سابق کار، جهاد کشاورزی و راه و شهرسازی مطرح شد اما آنان توانستند مجددا از مجلس رای اعتماد بگیرند و بسیاری از سیاسیون، این استیضاح ها را کاملا سیاسی دانستند و انتقاداتی به نمایندگان مجلس دهم و به ویژه اعضای فراکسیون امید وارد کردند.حسن سبحانی نیا، عضو سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به پشت پرده این سه استیضاح، اظهار داشت: «انتظار می رفت از 3 استیضاح، حداقل یکی از وزرا رای اعتماد از مجلس دریافت نمی کرد، اما کاملا روشن است که هماهنگی و پشت پرده ای که در این زمینه از سوی لیست امید در مجلس ایجاد شد، موجب عدم برکناری این وزرا شد.»وی به وضوح از «تبانی» لیست امید مجلس در این استیضاح ها پرده برداشت و گفت: «باید بگویم تبانی در این خصوص صورت گرفت و به نوعی نمایندگان به جای اینکه طرف مردم را بگیرند، طرف دولت را گرفتند و استیضاح را ناکام گذاشتند و سه روز از وقت مجلس را به هدر دادند.»

به گزارش خبرگزاری مهر، برخی از نمایندگان لیست امید هم این موضوع راتایید کردند. محمدعلی وکیلی، عضو فراکسیون امید مجلس با اشاره به ماجرای استیضاح آخوندی و ربیعی، گفت: «بنده در جریان استیضاح ربیعی و آخوندی جزء استیضاح کنندگان بودم، اما در فراکسیون امید با منطق حمایت از دولت، علیه موضع من رای گیری شد و فراکسیون امید با عنوان لزوم تمکین به رای فراکسیون، بنده را وادار به سکوت کرد.»

 وزیر تحت استیضاح با لابی چند نماینده، نمایندگان را یکی پس از دیگری راضی می کند

اسماعیل کوثری، نماینده مردم تهران در دوره نهم مجلس شورای اسلامی درباره تبانی نمایندگان مجلس دهم درروند استیضاح های وزرا در گفت وگو با «رسالت» بیان کرد: «نماینده اختیار قانونی دارد از وزرا سوال یا آن ها را استیضاح کند، حال اگر احساس کرد که وزرا کارشان را بر اساس قانون و شرع درست انجام ندادند، می توانند از آن ها سوال کنند و اگر وزیر موردنظر کارش را درست انجام داده باشد محکم می ایستد و می گوید سوال کنید بنده نیز جواب می دهم چه در کمیسیون و چه در صحن علنی.»وی افزود: «اگر وزیر کارش را درست انجام نداده باشد شاهد آن خواهیم بود که نفراتی را مشخص می کند که به کمیسیون بروند و صحبت کنند و اگر نماینده قانع نشود وزیر باید در کمیسیون حاضر شود و به سوالات پاسخ دهد و اگر نمایندگان در کمیسیون نیز قانع نشدند باید به صحن علنی بیاید و پاسخ دهد. آن جاست که وزیر باید پاسخ قانع کننده ای بدهد و بارای گیری مشخص می شود که کارش به کجا می رسد.»

کوثری در ادامه می گوید که در برخی مواقع نمایندگان سوال می کنند و درنهایت با این عقیده که سریع به یک نتیجه ای برسیم، با وزیر صحبت می کنند و نتیجه اش هم این است که با وزیر رایزنی می کنند تا مشخص شود نماینده چه مشکلی دارد و مشکلات شهر حوزه انتخابیه را حل کند تا او نیز سوالش را پس بگیرد.

نماینده سابق مردم تهران در مجلس افزود: «با این روش، وزیر تحت استیضاح با یک نماینده یا چند نماینده لابی کرده و نمایندگان را یکی پس از دیگری راضی می کند. بنابراین درنهایت این نماینده است که باید دقیقا در چارچوب قانونی که تصویب کرده و شرع که شورای نگهبان تایید کرده است، وارد عمل شود و سوال و استیضاح را انجام دهد.»

او تصریح کرد: «از طرف دیگر وزرا باید چنان محکم باشند که نمایندگان خیال نکنند می توانند از آن ها درخواست هایی داشته باشند. اگر دو طرف این مسائل را رعایت و به وظایف مشخص خود عمل کنند، سوالات و شبهات بسیار کم می شود.»

نماینده مردم تهران در مجلس نهم، در پایان در نظر گرفتن منافع حزبی و شخصی را دلیل تبانی و لابی گری دانست و خاطرنشان کرد: «پیشبرد اهداف فراکسیون بستگی به خود نماینده دارد که چطور شرط و شروط اولیه را بپذیرد، آن چیزی که از قانون برمی آید اشکالی ندارد اما این مسئله خارج از قانون است که منافع حزبی یا گروهی و شخصی را برتر از منافع ملی می دانند.»

بسیاری از نمایندگان، از قانون در جهت منافع حزبی یا فردی خود استفاده می کنند

همچنین ابراهیم آقا محمدی، نماینده دوره نهم مجلس به «رسالت» می گوید: «نمایندگان ازلحاظ قانونی اختیار استیضاح ، سوال و تذکر به وزرا و حتی رئیس جمهور رادارند و این قانون برای اصلاح امور  است تا اگر  وزارتخانه ای یا کل سیستم دولتی در انجام وظیفه خود ناتوان بود، مجلس بتواند ورود کرده و مشکلات موجود را اصلاح کند. اما اینکه نمایندگان چگونه از این قانون استفاده کنند به شخصیت افراد بستگی دارد.»وی ادامه داد: واقعیت این است که  بسیاری از نمایندگان از این اختیارات قانونی در جهت اصلاح روند کارها و  برخی دیگر ، از این قوانین به عنوان یک ابزار استفاده می کنند تا به  بعضی از اهداف خود برسند و ممکن است این اهداف پیشبرد کاری در حوزه انتخابیه یا منفعت شخصی باشد.

چطور یک نماینده به هر روشی که  بخواهد از قانون استفاده می کند؟

آقا محمدی در پاسخ به این  سوال که چطور می شود یک فرد می تواند از قانون استفاده های مختلفی داشته باشد و نماینده اجازه پیدا می کند به هر روشی که دلش می خواهد از آن قانون استفاده کند، گفت: «شاید قانون مشکلی نداشته باشد و این رفتار به شخصیت افراد بستگی دارد؛ این مسئله به مثابه این است که می توان از چاقو استفاده های مختلفی کرد. قانون نیز این اختیار را به نمایندگان داده است. اگر نماینده در تراز انسانی پخته و درستکار وزین باشد از این قانون خوب استفاده می کند اما ممکن است برخی چنین شخصیتی را  نداشته باشند  و بالعکس باشد. درنهایت نمایندگان بر اساس شخصیت خودشان از قوانین استفاده می کنند.»نماینده سابق مردم خرم آباد در مجلس در واکنش به اینکه آیا نظارت بر رفتار نمایندگان فقدان این معضل است، پاسخ داد: «مجلس باید در واقعیت با نمایندگانی که تبانی یا لابی به نفع منافع حزبی و فردی می کنند برخورد کند، اما درواقع اینکه هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان چقدر کارش را درست انجام می دهد جای سوال است، زیرا هیچ نهاد یا شخصی نیست که بر عملکرد هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان نظارت داشته باشد.»

آقا محمدی در پایان بیان کرد : نبود سازوکاری که بر هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان نظارت کند مسئله مهمی است زیرا باید مشخص شود این هیئت درست عمل کرده یا کوتاهی کرده است و مجلس باید این کار را عملی کند تا یکی از بازوهای نظارتی اش قوی تر شود. زمانی که تخلف هایی صورت می گیرد اما هیچ برخوردی با آن نمی شود نشانگر این است که ضعف هایی در کار بررسی و نظارت درست وجود دارد.