آرشیو پنج‌شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۴۵۸۵
جهان
۴
سوژه روز

اردوغان: ارتش سوریه را در هر کجای این کشور هدف قرار خواهیم داد

ماجراجویی خطرناک در ادلب

شهاب شهسواری

بعد از نزدیک به 10 روز درگیری در استان ادلب، دولت ترکیه شدت هشدارها و تهدیدهای خود را برای افزایش تنش ها در این بخش از خاک سوریه افزایش داده است. در شرایطی که ارتش سوریه، به پیشروی خود از شرق استان ادلب برای تسلط کامل بر بزرگراه کلیدی M-4 ادامه می دهد، دولت ترکیه هشدار داده است که به عملیات تا بیرون انداختن کامل ارتش سوریه از استان ادلب ادامه می دهد. رییس جمهور ترکیه گفته است که تا پیش از پایان ماه جاری میلادی، یعنی تا 18 روز دیگر، نظامیان سوریه را به مواضع پیشین خود عقب خواهد راند و در صورت وارد شدن «کوچک ترین آسیب به سربازان ترکیه» در هر جای سوریه که بخواهد عملیات نظامی علیه ارتش سوریه انجام می دهد. هر چند تصور می شد که مذاکره مستقیم میان روسای جمهوری روسیه و ترکیه، بتواند اندکی از حجم درگیری ها میان ارتش ترکیه و ارتش سوریه بکاهد، اما اردوغان بعد از گفت وگوی تلفنی صبح چهارشنبه با پوتین، تهدیدهای ادعاهای خود را بار دیگر تکرار کرد تا نگرانی در مورد یک جنگ تمام عیار میان ترکیه و نظامیان سوریه در ادلب همچنان ادامه داشته باشد. همزمان دولت ایالات متحده امریکا هم اعلام کرده است که در درگیری های اخیر از «متحد خود در ناتو» یعنی ترکیه حمایت می کند. جیمز جفری، فرستاده ویژه دولت امریکا در امور سوریه، برای «انجام هماهنگی های لازم» به آنکارا سفر کرده است. رویدادهای اخیر در ادلب، خبر از نشانه هایی از وقوع یک جنگ تازه در سوریه می دهد که در صورت آغاز می تواند بیش از 3 میلیون نفر جمعیتی را که اکنون در این استان ساکن هستند، در معرض آسیب هایی شدیدتر از آنچه تاکنون قرار داشتند قرار دهد. همزمان رویارویی میان ترکیه و روسیه در سوریه، که در کنار ایران سه ضامن آتش بس در این کشور بر اساس توافق آستانه در دو سال گذشته بودند، می تواند درگیری ها در سوریه را وارد فاز تازه ای کند.

رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه، تهدید کرده است اگر یک بار دیگر نیروهای ارتش ترکیه در خاک سوریه هدف قرار بگیرند، دیگر خود را محدود به انتقام در محدوده استان ادلب یا تفاهمنامه سوچی نمی داند، بلکه در سراسر سوریه ارتش این کشور را هدف قرار خواهد داد. این اظهارات اردوغان در حالی بیان می شود که به گفته مقام های ترکیه و روسیه، روسای جمهوری این دو کشور روز گذشته تلفنی با یکدیگر صحبت کرده اند و به گفته کرملین «در مورد پیگیری روند صلح سوریه» با هم رایزنی کردند. همزمان کرملین خبر داده است که در حال حاضر رییس جمهور روسیه قصدی برای گفت وگوی تازه با همتای سوری خود ندارد، اما ارتش های دو کشور در ارتباط مستمر با یکدیگر قرار دارند. به گفته مولود چاوش اوغلو، وزیر خارجه ترکیه، قرار است به زودی یک هیات نظامی ترکیه به روسیه سفر کند تا با مقام های مسکو در مورد مناقشات اخیر در ادلب گفت وگو کند.

آمادگی امریکا برای کمک به آنکارا

همزمان جیمز جفری، نماینده ویژه دولت امریکا در امور سوریه گفته است که امریکا آماده دفاع از ترکیه، متحد عضو ناتو، در صورت هر تهدیدی از سوی روسیه و سوریه است. مایک پمپئو، وزیر خارجه ایالات متحده امریکا، در توییتی خبر داد که جیمز جفری، نماینده ویژه امریکا در امور سوریه را مامور سفر به ترکیه کرده است تا در صورت نیاز «گام های لازم برای همکاری در مقابل حملات بی ثبات کننده اخیر» برداشته شود. جیمز جفری از روز سه شنبه برای گفت وگو در مورد مناقشه جاری در ادلب به آنکارا سفر کرده است. در شرایطی که در ماه های گذشته، روابط میان واشنگتن و آنکارا به دلیل خرید سامانه های موشکی اس400 از روسیه دچار تنش هایی شده بود، اما به نظر می رسد که دولت امریکا به شدت از اقدام ترکیه در رویارویی با ارتش سوریه با پشتیبانی روسیه در ادلب رضایتمند است و آمادگی دارد تا در قالب ناتو یا مستقلا از این اقدام ترکیه حمایت کند.

قتل یک شهروند سوریه توسط امریکا

همزمان با این رویدادها یک کاروان گشت زنی امریکایی در شهر قامشلی در شمال سوریه، در درگیری با نیروهای حامی دولت سوریه یک شهروند غیرنظامی سوریه را کشته است. به نوشته رسانه ها، روز چهارشنبه یک کاروان گشت زنی امریکایی در نزدیکی شهر قامشلی، در شمال سوریه توسط یک ایست بازرسی متعلق به ارتش سوریه متوقف می شود. در حالی که خبرگزاری رسمی سوریه، سانا، خبر داده است این ایست بازرسی در اختیار ارتش سوریه قرار داشت، سخنگوی ائتلاف تحت رهبری امریکا از حضور «شبه نظامیان متحد حکومت سوریه» در آن خبر می دهد. بر اساس بیانیه ائتلاف تحت رهبری امریکا این تیراندازی «در دفاع از خود» انجام شده است. به نوشته آژانس فرانس پرس، شاهدان عینی گفته اند که به دلیل گستردگی اعتراضات به حضور خودروی زرهی امریکایی، نظامیان این کشور از رساندن کمک به این خودرو ناتوان مانده اند و نهایتا، آشوب ایجاد شده توسط نظامیان امریکایی با حضور یه خودروی نظامی روسیه در محل خاتمه یافته است و نظامیان امریکایی توانسته اند محل را ترک کنند.

اردوغان: دیگر به هیچ توافقی متعهد نخواهم بود

رجب طیب اردوغان روز چهارشنبه در جمع نمایندگان حزبش، عدالت و توسعه، در پارلمان ترکیه گفت: «اگر کوچک ترین آسیبی به سربازان ما در پایگاه های دیدبانی در ادلب یا هر جای دیگر سوریه برسد، من اعلام می کنم که بدون توجه به توافق سوچی، در هر کجای سوریه سربازان رژیم را هدف قرار می دهیم.» توافق سوچی، از سال 2018 بین روسیه و ترکیه برای ایجاد ترتیبات کاهش تنش در استان ادلب، بر اساس روند سه جانبه آستانه میان ایران، روسیه و ترکیه، منعقد شد. بر اساس توافق سوچی، نظامیان ترکیه با ایجاد پایگاه های دیدبانی، مسوولیت کاهش تنش و جلوگیری از حملات نیروهای مسلح و گروه های تروریستی به نظامیان سوریه و روسیه را بر عهده داشتند. در طول دو سال گذشته، دمشق و مسکو، مرتبا ترکیه را به ناتوانی در اجرای مسوولیت هایش بر اساس این توافق معرفی می کردند. ترکیه بر اساس توافق سوچی، 12 مرکز دیدبانی در استان ادلب سوریه ایجاد کرده است. رییس جمهور ترکیه گفت: «ترکیه مصمم است که نظامیان رژیم سوریه را از پایگاه های دیدبانی ترکیه در ادلب تا پایان ماه میلادی جاری (فوریه) عقب براند. برای این کار ما بدون ذره ای تعلل از زمین و هوا اقدام خواهیم کرد.» در طول 10 روز گذشته، نیروهای ترکیه دست کم دوبار زیر آتش بار توپخانه ارتش سوریه قرار گرفته اند.

اظهارات اردوغان در شرایطی بیان می شود که متحد ملی گرای افراطی او، دولت باغچه لی نیز با حمایت از عملیات ارتش ترکیه در ادلب، شرایط کنونی را فرصت مناسبی برای «رها شدن از شر اسد برای همیشه» توصیف کرده است. ترکیه در ماه های گذشته و بعد از آغاز عملیات در شمال سوریه با ادعای عقب راندن کردها از مرز این کشور که با دخالت امریکا و روسیه نهایتا متوقف شد و بعد از آن اعلام دخالت نظامی در لیبی علیه شبه نظامیان تحت فرمان خلیفه حفتر، که با دخالت روسیه و آلمان، فعلا کمتر از آن صحبت می شود و حالا با افزایش حضور نظامی در ادلب، به شدت در حال افزایش آرایش تهاجمی خود در منطقه است.

کرملین: حملات به ارتش سوریه تاسف بار است

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، روز چهارشنبه در جمع خبرنگاران تاکید کرد که دولت روسیه قصد ندارد حملاتش را به گروه های مسلح در استان ادلب متوقف کند. پسکوف تاکید کرد: «ما همچنان از این واقعیت که گروه هایی از درون استان ادلب به نیروهای ارتش سوریه حمله می کنند و زیرساخت های نظامی ما را هدف قرار می دهند، اظهار تاسف می کنیم. این اقدامات غیرقابل قبول هستند و توافق سوچی را نقض می کنند.» او همچنین در واکنش به اظهارات رییس جمهور ترکیه که روسیه را به کشتار مردم غیرنظامی متهم کرده بود، تاکید کرد که روسیه به اهداف غیرنظامی حمله نمی کند، بلکه تروریست ها را هدف قرار می دهد. رجب طیب اردوغان، در سخنرانی چهارشنبه خود مدعی شده بود: «رژیم [سوریه] با پشتیبانی نیروهای روسیه و شبه نظامیان تحت حمایت ایران، به صورت مستمر شهروندان غیرنظامی را هدف قرار می دهند و به کشتار و خونریزی دست می زنند.»