آرشیو پنج‌شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۴۵۸۵
جهان
۴
ترجمه روز

فشار ترامپ به فلسطین بر سر معامله قرن

مترجم: هدیه عابدی

کاخ سفید جلوی تصویب قطعنامه پیشنهادی فلسطین در شورای امنیت سازمان ملل را گرفته و تهدید کرده است که در صورت تلاش بر محکوم کردن طرح صلح ترامپ، کمک به فلسطینی ها را قطع می کند.

وبسایت خبری تحلیلی «فارن پالیسی» نوشت: واشنگتن با تلاش فلسطینیان برای صدور یک قطعنامه از سوی شورای امنیت سازمان ملل در مقابله با طرح صلح ترامپ مخالفت کرده و معامله قرن را که دونالد ترامپ، رییس جمهور امریکا ارایه داده است قانونی اعلام کرده است، هر چند که این طرح مورد انتقادات بی شماری قرار گرفته است. به نظر می رسد تهدیدهای او برای قطع کمک به فلسطینیان بخشی از کارزار فشار دیپلماتیک او بوده است.

شکست طرح پیشنهادی فلسطین در سازمان ملل اندکی پیش از آن اتفاق افتاد که محمود عباس، رییس جمهور فلسطین روز سه شنبه در شورای امنیت حاضر شد تا طرح ترامپ را محکوم کند. او هشدار داد که طرح معامله قرن ترامپ صلح در منطقه را تضعیف می کند و کشور فلسطین آینده را به مجموعه ای از بخش های تحت محاصره تبدیل می کند که بیش از آنکه مکانی قابل زندگی باشد شبیه به یک قالب پنیر حفره دار است. این اظهارات درگیری های پشت صحنه در سازمان ملل و واشنگتن را برملا کرده و باعث شد که ده ها دیپلمات و سایر مقاماتی که با این موضوع آشنایی دارند با رسانه ها مصاحبه کنند.

درگیری های کلامی در سازمان ملل یک روز بعد از آن اتفاق افتاد که دولت ترامپ از طرح پیشنهادی بودجه سالانه خود رونمایی کرد. در این طرح کمک های امریکا به کرانه باختری و غزه صفر در نظر گرفته شده و جلوی کمک های امنیتی به فلسطین گرفته شده است. امریکا در برنامه صلح خاورمیانه از این روش به عنوان اهرمی برای جلب حمایت فلسطینیان و مخالفان معامله قرن در کنگره استفاده کرده است. این بودجه شامل 200 میلیون دلار کمک به «صندوق پیشرفت دیپلماتیک» است که می تواند در خصوص کمک های امنیتی فلسطین - که گروهی از قانونگذاران هر دو حزب و همچنین اسراییل چندین دهه از آن حمایت کرده اند - استفاده شود. اما احتمالا فلسطینیان در مرحله اول باید طرح صلح را بپذیرند. کاخ سفید بالاخره از طرح صلح خود پرده برداشت، طرحی که با تاخیر زیادی عرضه شد و تدوین آن تقریبا سه سال به طول انجامید و در شرایط بسیار خطرناک سیاسی برای ترامپ، رهبران اسراییل و فلسطین مطرح شد. این اتفاق پنج هفته پیش از انتخابات سراسری اسراییل رخ داد و دقیقا در همان روزی اعلام شد که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل رسما به اتهام کلاهبرداری، رشوه خواری و خیانت در امانت متهم شد. ترامپ که درگیر چالش انتخاباتی اش است به نحوی خود را از باتلاق استیضاح بیرون کشید، اما او نیز در کنار نتانیاهو که این طرح را تصویب کرده است، از لحاظ سیاسی آسیب دید. محمود عباس برای محکوم کردن این طرح خواستار حمایت کشورهای عربی شد، اما محبوبیت این رهبر پا به سن گذاشته چه در داخل و چه در خارج از کشور رو به کاهش است و سوالات بی پاسخ زیادی در این خصوص به وجود آمده که کدام یک از رهبران سیاسی، البته اگر کسی باشد، می تواند روند صلح در خاورمیانه را تقویت یا تضعیف کند. محمود عباس گفت برنامه ترامپ باعث می شود ما «هیچ کنترل زمینی، هوایی و دریایی در فلسطین آینده نداشته باشیم. این طرح باعث ایجاد صلح یا ثبات در منطقه نخواهد شد، بنابراین ما چنین طرحی را نخواهیم پذیرفت.»

محمود عباس هشدار داد که طرح ترامپ جرقه خشونت در منطقه است و افزود: «هر لحظه ممکن است شرایط کنونی دچار انفجار شود.» اگرچه او اصرار داشت که مردم فلسطین به خشونت یا تروریسم متوسل نمی شوند.

رییس جمهور فلسطین با بیان اینکه امریکا «نمی تواند تنها واسطه گر باشد» خواستار برگزاری یک کنفرانس صلح بین المللی شد تا جایگزینی برای این کشور انتخاب شود. امریکا اکنون ضمانت کننده اصلی مذاکرات صلح میان فلسطین و اسراییل است. فرانسه - که پیشنهاد برگزاری چنین کنفرانسی را سال گذشته داده بود- برای آغاز گفت وگو ها درباره این نشست، ابراز تمایل کرده است. عباس همچنین اظهار کرد که این طرح ترامپ نشان دهنده عدم وفای او به تعهداتی است که در سال 2017 به او (محمود عباس) داده بود؛ زمانی که او تمایلات فلسطین را مستقیما با ترامپ در میان گذاشت. او افزود که این مذاکرات پس از بسته شدن دفتر سازمان آزادیبخش فلسطین در واشنگتن، اعلام بیت المقدس به عنوان پایتخت اسراییل و قطع صدها میلیون دلار کمک به فلسطینی ها، انجام شد.

عباس اظهار داشت: «نمی دانم چه کسی این توصیه غیرقابل قبول را به او داده است. می دانم که ترامپ این طوری نیست. ترامپی که من با او ملاقات داشتم این شکلی نیست و این برای ما بسیار تعجب آور بوده است.»

دنی دانون، سفیر اسراییل در سازمان ملل، با اصرار بر اینکه تنها مسیر صلح از طریق مذاکرات مستقیم بین فلسطینیان و اسراییلی ها بوده است، نیاز به برگزاری یک کنفرانس بین المللی را رد کرد. او تاکید کرد که پیشنهاد امریکا نقطه آغاز منطقی و مناسبی برای این گفت وگوهاست. دانون، محمود عباس را به استفاده از سکوی شورای امنیت سازمان ملل به منظور عدم شرکت در مذاکرات مستقیم با اسراییل متهم کرد.

او گفت: «آقای عباس در خصوص مذاکرات جدی نیست. او کاری را انجام داد که همیشه انجام می دهد. او به اینجا آمد که حواس ما را پرت کند تا متوجه عدم تمایلش به مذاکرات نشویم.»

نخست وزیر سابق رژیم صهیونیستی ایهود اولمرت در یک کنفرانس خبری مشترک با عباس در مقر سازمان ملل در اظهاراتی تعجب برانگیز ابومازن را تحسین کرد و با اشاره به مذاکرات سال 2008 خود با عباس، او را مردی صلح طلب خواند که با تروریسم مخالف است و تنها کسی است که تل آویو می تواند با او کنار بیاید.

اما حضور اولمرت در کنار عباس باعث خشم مقامات اسراییلی شده است. دانون در بیانیه ای که پس از کنفرانس خبری این دو منتشر شد، گفت: درست در روزی که ابومازن (عباس) نتوانست در شورای امنیت سازمان ملل امریکا و اسراییل را محکوم کند، آقای اولمرت از او تعریف و تمجید می کند! این شرم آور است.

تصمیم فلسطین مبنی بر پس گرفتن قطعنامه پس از یک هفته تلاش های دیپلماتیک سفرای فلسطین، تونس و اندونزی اتخاذ شد. دیپلمات های این سه کشور پیش از آمدن محمود عباس، تلاش های بسیاری را برای جلب حمایت سایر اعضای شورای امنیت به منظور تصویب قطعنامه ای در محکومیت طرح ترامپ برای خاورمیانه و غیرقانونی اعلام کردن آن انجام داده بودند.

تنها عضو عرب شورای امنیت، یعنی تونس، به همراه اندونزی مذاکرات مربوط به پیش نویس قطعنامه در تاریخ 4 فوریه را هدایت کرد و طرح ترامپ را سندی خواند که قوانین بین الملل را نقض کرده و جلوی دستیابی به یک راه عادلانه، جامع و پایدار برای حل مناقشه اسراییل و فلسطین را می گیرد.

اما پیش از آنکه پیش نویس قطعنامه بتواند در دستور کار قرار گیرد، رییس جمهور جدید تونس قیس سعید ناگهان سفیر خود را فراخواند و او را اخراج کرد. عزل سفیر تونس پس از آن صورت گرفت که جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد دونالد ترامپ در تماسی تلفنی با دولت تونس شدیدا به نقش این کشور در مذاکرات اعتراض کرد و هشدار داد این اقدام تونس می تواند بر روابط این کشور با امریکا تاثیر منفی بگذارد.

مقامات امریکا در عین حال تلاش های دیپلماتیک گسترده ای را نیز برای منصرف کردن سایر اعضای شورای امنیت از رای دادن به قطعنامه فلسطین ترتیب دادند. بیشترین فشارها بر کشورهای کوچکی چون استونی وارد شد. امریکا از استونی خواست راه خود را از سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا - یعنی بلژیک، فرانسه و آلمان - جدا کند، چرا که انتظار می رفت این سه کشور به قطعنامه رای مثبت بدهند.فلسطینی ها در نهایت تصمیم گرفتند قطعنامه خود را موقتا پس بگیرند. دیپلمات های شورای امنیت می گویند تصمیم فلسطین نشان می دهد در روزهای شنبه و یکشنبه میزان حمایت از طرح آنها کاهش یافته و این خطر وجود داشته که حامیان این طرح مورد غضب و تلافی امریکا قرار گیرند.

با این حال مشخص نیست آیا فلسطینی ها مجددا تلاش خود را برای به تصویب رساندن قطعنامه ای در محکومیت طرح کاخ سفید آغاز می کنند، آن را به مجمع عمومی سازمان ملل می برند یا کلا از طرح آن انصراف می دهند.