آرشیو پنج‌شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۵۵۹۹
فرهنگ
۱۲

مروری بر رویدادهای هنر و ادبیات در هفته ای که گذشت

جایزه نوید، تولد فریبا، اشک شمیلا

پاسکاری هفته:  محمدزاده و قریبیان

بده بستان میان ستاره ای

  اگر الان بروید سراغ صفحه نوید محمدزاده در اینستاگرامش، شروع پاسکاری بین او و فرامرز قریبیان را پیدا نمی کنید اما وقتی پوستر فیلم «خروج» ابراهیم حاتمی کیا با تصویری از قریبیان منتشر شد، محمدزاده زیر این پوستر نوشت: این نگاه، خود سینماست.

احتمالا محمدزاده نمی دانست و شاید هم می دانست که کمی بعد، فرامرز قریبیان در نشست خبری فیلم خروج، زبان به افشاگری بگشاید و از قضا درباره او هم بگوید. قریبیان در حالی که به نقش های آدم های عصیانگر و سرکشی که در کارنامه اش داشته می بالید، اول به این نکته اشاره کرد که روزهای اول، نظر عموم تماشاگران فیلم خروج مثبت بود و از آن تعریف می کردند اما کمی بعد فضا تغییر کرد و به اعتقاد قریبیان منتقدان دولتی شروع کردند به نوشتن نقدهای منفی درباره این فیلم. بعد از این اشاره، بازیگر کهنه کار سینمای ایران ادامه داد: «من چند سال قبل زمان فیلم «عصبانی نیستم» که قرار بود به نوید محمدزاده جایزه بدهند، جزو داوران جشنواره بودم و کسی بودم که همان سال این قضیه را علنی کردم. آن سال خودم با یکی از سایت های سینمایی تماس گرفتم و گفتم، آیا شما برای مصاحبه صحبت ها را ضبط می کنید که گفتند بله و من هم توضیح دادم ماجراها را و خواستم از طرف من منتشر کنند. آن روزها آقای رضاداد دبیر بود. می دیدم همه پچ پچ می کنند که اگر فیلم «عصبانی نیستم»را تحویل بگیریم، مجلس گفته که جشنواره را به هم می ریزد. می شنیدم که می خواهند رای را عوض کنند. بعد هم در سالی دیگر پسرم فیلم 360 درجه را داشت و من تهیه کننده فیلمش بودم. اما برخوردهای دیگری دیدم و فیلم از جشنواره حذف شد. به همین دلیل من ترجیح می دهم با این شرایط دیگر در سینما نباشم.» فرامرز قریبیان از سینما خداحافظی کرد، نوید محمدزاده هم امسال برخلاف سال های اخیر در اختتامیه جشنواره فیلم فجر سهمی نداشت اما در عوض جایزه ویژه هیات داوران جشنواره تئاتر را به دست آورد؛ تندیسی که به قول خودش بعد از 17 سال از خانه اش که همان تئاتر است هدیه گرفته و دارد این روزها کیفش را می کند.

چهره های هفته: شمیلا و فریدون

اشک سیمرغ

از فریدون جیرانی در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر تقدیر شد و شاید همین بس که او را به عنوان چهره هفته بدانیم اما برای ما اشک و بغض های این کارگردان پیشکسوت سینما دلیل مهم تری است که او را بگذاریم در فهرست چهره های هفته. کدام اشک و بغض؟ حرف های شمیلا را به خاطر دارید در اختتامیه جشنواره فیلم فجر؟ شمیلا شیرزاد یک دختر افغان است که در مترو کار می کند و به همراه چند کودک کار دیگر در فیلم «خورشید» مجید مجیدی بازی کرده است. او در اختتامیه جشنواره سخنرانی کوتاهی داشت که به لحاظ تاثیرگذاری دست کمی از حرف های واکین فینیکس یا برد پیت در اسکار نداشت یا دست کم برای فریدون جیرانی این طور بود.  شمیلا در همین ثانیه هایی که جیرانی اشک می ریخت در حال ادای این کلمات بود: «من یک کودک افغانی هستم که در کشورم جنگ است و صلح نیست من در مترو برای گذران زندگی کار می کنم امیدوارم روزی برسد که در جهان هیچ کودک کاری وجود نداشته باشد.»

کتاب هفته: چخوف به روایت مودبیان

تک پرده های گمشده

در هفته ای که همه خبرها را فجر خورده بود و اسکار هم مابقی اش را بلعیده بود، یک اتفاق مهم در حوزه کتاب و ادبیات رخ داد که از بس دیده نشد، باید مفصل بنویسیم درباره اش. نکته اول و مهم تر از هر چیز که این کتاب به جناب آقای چخوف تعلق دارد، نویسنده نامدار روس که ادبیات داستانی به خصوص نمایشنامه نویسی مدیون اوست. نکته دوم این که کتاب مورد نظر را داریوش مودبیان ترجمه کرده که از استادان تئاتر، مترجم، پژوهشگر، کارگردان و بازیگر تئاتر است. نکته سوم به خود کتاب مرتبط است و محتوای غنی اش؛ کتاب تک پرده های چخوف نام دارد که مجموعه آثار تک پرده ای چخوف را شامل می شود و در واقع بخشی از مجموعه «طنزآوران جهان نمایش» از داریوش مودبیان است که توسط نشر گویا به بازار کتاب ارائه می شود.  

تمامی نمایشنامه های کوتاه طنز یا کمدی چخوف، به جز آن دو نمایشنامه های کوتاه یا ناتمامی که در بخش افزوده در انتهای این کتاب آورده شده، همچون نت های موسیقی! با همه اختلاف های ظاهری که با یکدیگر دارند، دارای یک سبک و سیاق در طنزپردازی هستند.

این کتاب با 320 صفحه، شمارگان 300 نسخه و قیمت 49 هزار تومان منتشر شده است.

رویداد هفته: رونمایی از تقریظ مقام معظم رهبری

دست خطی برای مرد بارانی

رونمایی داشتیم این هفته از یک نوشته، یک دست، یک یادداشت؛ رهبر معظم انقلاب تقریظی نوشته بودند برکتاب «آن مرد با باران می آید» که یکشنبه صبح در فرهنگسرای اندیشه رونمایی شد و تعداد زیادی نوجوان دختر و پسر مهمان مراسم بودند. نکته مهم ماجرا این بود که در آستانه سالروز پیروزی انقلاب اسلامی ایران و به بهانه داستان کتاب «آن مرد با باران می آید» خاطرات انقلابی بزرگترهای شرکت کننده در این مراسم زنده شد و جوان ترها هم مشتاق شدند به خواندن رمانی که ماجرایش بین 17 شهریور سال 57 تا بهمن همین سال و پیروزی انقلاب ایران روایت می شود.

جشن تولد هفته؛ فریبا وفی

واقعا 63ساله شدید خانم وفی؟

راستش از آن قصه نویس هاست که همیشه فکر می کنیم جوانند. مثل عباس کیارستمی که باورمان نمی شد 70 سال را هم سپری کرده. فریبا وفی را می گوییم که سه شنبه گذشته 63 ساله شد و جشن تولد 63سالگی اش مصادف شد با انتشار رمان تازه ای از او بعد از مدت ها. رمان «روز دیگر شورا» که در صد فصل منتشر شده اما نترسید خیلی کتاب مفصلی نیست و 328 صفحه است. برای خریدنش هم باید سر کیسه را تا میزان 51هزار و 500 تومان برای نشر مرکز شل کنید. اگر می پرسید این 500 تومانش دیگر چیست این وسط، لابد با نشر مرکز چندان آشنا نیستید و نمی دانید که کلا قیمت های کتاب هایش این طوری است. وفی، مجموعه داستان هم کم منتشر نکرده اما بیشتر به خاطر رمان هایی چون «پرنده من»، «ترلان» و «رویای تبت» شناخته شده است. از تحریریه روزنامه جام جم، سلامی می فرستیم به تبریز و خانم وفی و 63سالگی شان را مبارک باد می گوییم.

چی بود چی شد هفته ؛ بهروز افخمی

حال محبوبیت شما چطور است؟

گفت وگوی جام جم با بهروز افخمی؛ 19 بهمن 1379 بهروز افخمی زمانی که کارگردان سینما بود و البته نماینده مجلس، تقریبا 20 سال پیش در چنین روزهایی یا به عبارت دقیق تر در روز 19 بهمن 1379 با همکار ما علی مظاهری گفت وگویی داشت. حرف های زیادی در این گفت وگو رد و بدل شد که دو موردش این روزها و بعد از گذشت 20 سال جذاب تر به نظر می رسد:

اول: تیتر گفت وگو به نقل از افخمی است که گفته فیلمسازی مطمئن هستم و سیاستمداری نامطمئن.

دوم: در پاسخ به پرسشی درباره محبوبیتش گفته بیش از آنچه مستحقش هستم محبوب شده ام، چون خودم را می شناسم و می دانم آن طور که مردم خیال می کنند، خوب نیستم و کمی می ترسم و دغدغه دارم.

نگاهی کنیم به کارنامه استاد به عنوان یک فیلمساز و البته آنچه زمینه شهرتش را فراهم کرده. بدون تردید مهم ترین اثری که برای افخمی به عنوان کارگردان، شهرت عمومی به دنبال داشت برنامه سینمایی هفت بود که به همراه فراستی حسابی از خجالت فیلم های سینمایی در می آمدند.

به عنوان کارگردان هم فیلم های خوبی ساخته مانند عروس، شوکران و سن پترزبورگ یا حتی آذر، شهدخت، پرویز و دیگران که یک اقتباس قابل قبول محسوب می شود و نیز فیلم روباه که تعریفی ندارد یا فرزند صبح که زمان زیادی صرف تولیدش شد و کلی حاشیه اما انگار افخمی با یک تدوین جدید توانسته فیلم را نجات بدهد.

هفته سوم بهمن؛ هفته جشنواره ها

دربست جشنواره های فجر

خب بدیهی است که در سیطره جشنواره های فجر و نیز مراسم اسکار 2020 بودیم. با این که از جشنواره فیلم فجر هم نوشته ایم اما لابد دو صفحه پیش را از نظر گذرانده و دیده اید که علی رستگار و ساناز قنبری همچنان پس از پایان جشنواره فیلم فجر هم از پا ننشسته اند و دو صفحه درباره اش نوشته اند. بنابراین با این که در صفحه تعطیلانه به فراخور اهداف این صفحه به رویدادهای مهم هفته اخیر می پردازیم اما فتیله جشنواره فیلم فجر را کمی پایین کشیده ایم تا موازی کاری نکرده باشیم با بچه ها. با این حال، چهره های هفته مان را از اختتامیه همین جشنواره برگزیده ایم و از این جشنواره به جشنواره تئاتر فجر هم پلی زده ایم به بهانه پاسکاری فرامرز قریبیان از فیلم فجر و نوید محمدزاده از تئاتر فجر. باقی مخلفات هم که پیش روی شماست.

یکشنبه؛ 20 بهمن

اسکار 2020؛آسیا در برابر غرب

همین دیروز صفحه 11 را دربست اختصاص دادیم به مراسم اسکار 2020 و پنج نکته را درباره این دوره از این جایزه مهم سینمایی مرور کردیم. تیتر «آسیا اسکار را بلعید» بود به خاطر چهار اسکاری که کارگردان کره ای به خاطر فیلم تحسین شده «انگل» به شرق آورد. دیگر جایزه ها را هم که خب لابد می دانید برد پیت و واکین فنیکس و رنه زلوگر و دیگر دوستان دشت کردند.

دوشنبه؛ 21 بهمن

اختتامیه تئاتر فجر؛ فراتر از حد انتظار

اختتامیه سی وهشتمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر با این که یک روز پیش از اختتامیه جشنواره فیلم فجر برگزار شد و از این رو کاملا زیر سایه آن قرار گرفت، اما با چند اتفاق مهم توانست کمی خودش را از زیر سایه اهالی سینما بیرون بکشد. مثلا امیر جدیدی که منتظر بود فردا در رقابت با پیمان معادی و فرامرز قریبیان برای دریافت سیمرغ نقش اول مرد در جشنواره فیلم فجر شکست بخورد، این جا در تئاتر فجر جایزه اصلی را گرفت و نوید محمدزاده هم که در جشنواره فیلمی ها حاضر نبود، این جا اولین جایزه تئاتری اش را به خانه برد. عصر روز دوشنبه، تالار وحدت پرفروغ تر از آن چه انتظار می رفت، میزبان اختتامیه تئاتری ها بود.

سه شنبه؛ 22 بهمن

اختتامیه فیلم فجر؛ شب سینمایی برای دختر تئاتری

همه توجه هنر ایران در هفته اخیر به همین روز و همین رویداد جلب شده بود. دو فیلم «روز صفر» و «شنای پروانه» با پنج سیمرغ و مجید مجیدی با سیمرغ بهترین فیلم برای «خورشید» و نیز محمدحسین مهدویان با سیمرغ بهترین کارگردانی، رستگارهای جشنواره سی وهشتم بودند. البته طناز طباطبایی و امیر آقایی هم بالاخره اولین سیمرغ های شان را پس از دو دهه حضور گرفتند و در این راه تازه رسیدند به نازنین احمدی که از تئاتر به سینما آمد و با اولین نقش آفرینی سینمایی اش شد بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم فجر.

چهارشنبه؛ 23 بهمن

جشنواره موسیقی فجر؛ سوئیچ را دادند دست اهالی ساز و آواز

قطار فیلمی ها و تئاتری های فجر که در ایستگاه پایانی پارک کرد، رئیس قطار سوئیچ را داد دست اهالی موسیقی تا سومین جشنواره بهمن ماهی فجری ها با سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر به حرکت ادامه دهد. از دیروز این جشنواره آغاز به کار کرد و تا روز چهارشنبه 30 بهمن در تالار وحدت، تالار رودکی، بنیاد آفرینش های هنری نیاوران، تالار سوره حوزه هنری، مجموعه فرهنگی هنری برج آزادی و سالن میلاد نمایشگاه بین المللی میزبان مخاطبان خواهد بود. 82 گروه موسیقی در بخش های موسیقی دستگاهی، نواحی، کلاسیک، بین الملل، پاپ، ارکسترال، تلفیقی، بانوان، کودک و نوجوان با 90 اجرا در 80 نوبت به اجرای برنامه خواهند پرداخت.