آرشیو چهار‌شنبه ۲۸ اسفند ۱۳۹۸، شماره ۴۶۱۲
شهر
۱۰

زیرگذر استادمعین، پروژه ای اجتماعی- ترافیکی

پروژه ای برای رفع یک گره قدیمی ترافیکی

تونل زیر گذراستاد معین از دو منظر شاید شاخص ترین پروژه عمرانی شهر تهران در سال جاری باشد. چه از لحاظ شاخصه های فنی و چه از لحاظ نقشی که در کاهش ترافیک محله استاد معین می تواند داشته باشد. پروژه ای که اجرای آن در سال 1393 آغاز شد و نهادهایی شامل گروه تخصصی شهید رجایی از قرارگاه خاتم الانبیاء (ص)، شرکت CBA، شرکت مهندسی و عمرانی شهر تهران و مدیریت شهری تهران در اجرای آن دخیل بودند.

صفا صبوری دیلمی، معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران در خصوص علت احداث این پروژه، عنوان کرد: در گذشته حرکت گردش به چپی در خیابان آزادی به سمت جنوب وجود داشت که با احداث خط اتوبوس تندرو، این گردش حذف شد. شهروندان برای عبور باید بیش از سه کیلومتر را طی می کردند تا دور بزنند. با احداث این زیرگذر فاصله تردد خودروها کاهش و ترافیک خیابان آزادی نیز کاهش پیدا خواهد کرد.

به گفته وی مدیریت شهری گذشته 16.7 درصد از پروژه تونل-زیرگذر خیابان های استاد معین و آزادی را انجام داد و باقی آن در دوره مدیریت شهری فعلی به اتمام رسید. این تونل توسط مدیریت شهری گذشته در سال 1393 شروع و سال 1395 به علت وجود معارضین تاسیساتی متعدد و عدم مجوز پلیس در محدوده خیابان آزادی متوقف شد. مدیریت شهری فعلی این پروژه را در نیمه دوم سال 1396مورد بازنگری و طراحی مجدد قرار داد و در مرداد سال 1397 طراحی اصلی آماده و به پیمانکار بابت اجرا ابلاغ شد.

صبوری دیلمی با بیان اینکه این طراحی به تونل-زیرگذر ارتقا پیدا کرد و از مرداد ماه سال گذشته تا بهمن ماه سال 1398 این پروژه تکمیل شد، عنوان کرد: پروژه مذکور فعالیت در عمق 4 متری خیابان آزادی و نیم متری سقف مترو بوده است؛ یعنی بدون اینکه فعالیت خط 4 مترو متوقف شود، پروژه در عمق 4 متری خیابان آزادی، ساخته شد.

وی با اشاره به اینکه طول کلی پروژه برابر با 681 متر است، گفت: این مسیر شامل عرض تونل 16 متر، عرض مسیر کندرو 7 متر و طول تونل 73 متر است.

صبوری هزینه کل پروژه زیرگذر-تونل خیابان های آزادی و استاد معین را 65 میلیارد تومان ذکر کرد و گفت: هزینه اجرایی این پروژه حدود 50 میلیارد تومان و هزینه رفع معارضین آن 15 میلیارد تومان شده است. 15 میلیارد تومان مربوط به رفع معارضین به شرکت های خدماتی بابت جمع آوری و جابه جایی کابل ها و لوله ها پرداخت شده است.

وی تصریح کرد: در دهه 50 برای ساخت پل کریم خان مهندسان را از بلژیک به تهران می آوردیم، اما به برکت انقلاب اسلامی متخصصان و مهندسان ایرانی پیچیده ترین پروژه ها اعم از تونل-زیرگذر خیابان آزادی و استاد معین را به پایان رسانده اند.

معاون شهردار تهران عنوان کرد: برای احداث اولیه این پروژه، 7 تیر پیشرو برای نگهداشتن خیابان کار شده است و روش خاک برداری نیز به صورت اتریشی انجام شده است. باعث افتخار است که با رعایت ضوابط ایمنی و صنعتی پروژه بدون هیچ حادثه ای به پایان رسیده است.

این پروژه همچنین جزو پروژه هایی بود که شورای شهر به طور مستقیم آن را پیگیری می کرد. به همین دلیل رییس شورای شهر تهران ضمن تقدیر از اقدامات مدیریت شهری پایتخت برای اجرای پروژه تونل - زیرگذر خیابان های آزادی و استاد معین تقدیر کرد.

وی گفت: این پروژه با توجه به شناختی که از آن دارم، اقدامی جدی بود؛ بدون بستن خیابان آزادی و حادثه این پروژه انجام شد و از مدیران اجرایی پروژه بابت این امر تقدیر می کنم.

بررسی یک چالش

با این وجود اما تعدادی از شهروندان معتقدند که این زیرگذر باید دو طرفه باشد. دیدگاهی که در همان روز افتتاح این پروژه از سوی شهروندان منطقه بیان شد. پیروز حناچی شهردار تهران در این مراسم با اشاره به انتقادهای مردم منطقه در مورد یک طرفه بودن آن گفت: از همکارانم تشکر می کنم که مطابق قول مان به مردم پروژه ها را مدیریت کرده و به بهره برداری می رسانند. البته ما نقشی در تعریف این پروژه نداشتیم و شاید اگر ما بودیم آنها را طور دیگر تعریف می کردیم. در برخی نقاط اتصال شاید روی نقشه خوب باشد اما وقتی اجرا می شود می بینیم که مطلوب نیست. در مدل سازی هایی که ما در فضای ترافیکی انجام می دهیم جابه جایی یک محور، دو طرفه و تبدیل شریان درجه یک به دو تغییراتی در سطح شهر به وجود می آورد که اگر آن را نبینیم به مشکل بر می خوریم.

وی ادامه داد: به طور مثال، در بزرگراه صدر که دو طبقه شدن آن بزرگ ترین پروژه عمرانی بود تصور می کردیم با اجرای پروژه ترافیک آن منطقه کاسته می شود در حالی که دیدیم در عمل این اتفاق نیفتاد. حال این سوال مطرح است که آیا ایجاد مسیرهای جدید شهری درست است یا کاری کنیم که شهروندان کمتر از خودروهای شخصی استفاده کنند؟ آنها که توانستند آلودگی شهر را کنترل کنند راه دوم را انتخاب کرده اند که همان کم کردن مسافرت با خودروهای شخصی در داخل شهر است. برای جا انداختن این موضوع تلاش می کنیم و رمز آن هم توسعه حمل و نقل عمومی و پس از آن بقیه مودهای حمل و نقل است.

حناچی با بیان اینکه مشکلی که ما در کشورمان داریم این است که نقدمان منصفانه نیست، تصریح کرد: روزهایی که 7 تیر در زیر خیابان آزادی قرار داشتند و خاک برداری انجام می شد ما خواب مان نمی برد. اصطلاحا می گویند خاک نامرد است و اگر تمهیدات لازم را نیندیشیم ضربه را به سختی می زند. از سوی دیگر تلاش کردیم کمترین دردسر برای اهالی محل ایجاد شود و پیشنهادی که می گفت مسیر آزادی منحرف تا پروژه اجرا شود را انجام ندادیم. این پروژه مانند تعمیر یک خودروی روشن در حال حرکت بود؛ باید این نقاط افتخارآمیز پروژه را هم ببینیم.

شهردار تهران با بیان اینکه 80 درصد پروژه مذکور ظرف یک سال اخیر انجام شد، گفت: معتقدم باید نقد منصفانه کرد، در حالی که ما صفر و یکی  هستیم به این معنی که یا دربست قبول می کنیم یا هیچ نقطه مثبتی نمی بینیم. این پروژه یکی از پروژه های سخت بود با این وجود، زندگی را در محدوده آزادی مختل نکردیم در حالی که پیش از ما قرار بود این مشکلات ایجاد شود. پس اگر قرار به نقد منصفانه باشد باید منصفانه نقد کنیم.

وی در پایان درباره احتمال دو طرفه شدن این تونل-زیرگذر استاد معین هم عنوان کرد: ما پروژه را طوری اجرا کرده ایم که هیچ مانعی برای دو طرفه شدن وجود ندارد، اما تا مطمئن نشویم که این تغییر چه تاثیری دارد این کار را در اولویت قرار نمی دهیم. از امروز نیز این موضوع را با سرعت بیشتری مورد بررسی قرار می دهیم.

طرح زیرگذر استاد معین؛ نتیجه همکاری شهرداری و قرارگاه خاتم

اما همان گونه که گفته شد این پروژه به لحاظ فنی نیز جزو پروژه های شاخص کشور و حتی منطقه خاورمیانه محسوب می شود.

سعید محمد، فرمانده قرارگاه خاتم الانبیا به عنوان مجری این طرح با اشاره به پیچیدگی های فنی این پروژه گفت: تقریبا می توان گفت 70 درصد پروژه طی 7 - 6 ماه انجام شد و این نشان می دهد که اگر هدف مشخص و همدلی باشد می توان موفقیت داشت. این پروژه پیچیدگی های فنی بالایی داشت، اما رعایت استانداردهای لازم باعث شد که این طرح به نتیجه برسد.

فرمانده قرارگاه خاتم الانبیا (ص) افزود: در این طرح، نمونه ای از همکاری خوب شهرداری تهران با قرارگاه را در افتتاح پروژه ها شاهد هستیم و قرارگاه افتخار می کند خدماتی به شهروندان ارایه دهد. طرح های پل صدر، پل طبیعت و تونل نیایش توسط قرارگاه انجام شده و موجب افتخار و شاهکار مهندسی در سطح شهر تهران است.

محمد به برخی اعتراض های مردم در این طرح اشاره کرد و افزود: در این طرح هم با توجه به دغدغه هایی که مردم داشتند راهکار مورد پسند مردم از سوی شهردار تهران اندیشیده خواهد شد. ان شاءالله براساس برنامه ریزی های انجام شده در نیمه اول اسفند از زیرگذر گیشا بهره برداری می شود.

مشخصات فنی زیرگذر امتداد خیابان استادمعین

بهره برداری از پروژه

تلاش برای برقراری ارتباط خیابان های استادمعین و شهید اکبری در مرز مناطق 9 و 2 شهرداری تهران از سال 1393 آغاز شد. با این وجود، عملیات اجرایی پروژه در زمان آغاز به کار دوره فعلی مدیریت شهری در سال 1396 فقط 16 وهفت دهم درصد پیشرفت کرده بود. طرح احداث این معبر زیرزمینی که در ابتدا به صورت یک مسیر زیرگذر طراحی شده بود، با توجه به دشواری اجرای عملیات انحراف ترافیک در خیابان آزادی مورد بازنگری قرار گرفت تا گذر از عرض 73 متری این خیابان به روش تونلی انجام شود. بخش تونلی پروژه به دلیل عبور از روی خط 4 مترو یکی از حساس ترین پروژه های تونلی اجرا شده در شهر تهران به شمار می آید و گشایش آن تسهیلات ترافیکی مناسبی در اختیار شهروندان ساکن در محدوده غرب پایتخت خواهد گذاشت.

مشخصات فنی

همان گونه که عنوان شد تونل 73 متری؟ پروژه احداث تونل- زیرگذر خیابان استادمعین به دلیل عبور از روی تونل خط 4 مترو با فاصله حدود 50 سانتی متر و از زیر حجم گسترده ای از شبکه های تاسیساتی شامل لوله آب 900 میلیمتر، لوله گاز و کانال جمع آوری آب های سطحی، یکی از پیچیده ترین پروژه های تونلی اجرا شده در شهر تهران محسوب می شود. تونل استاد معین به صورت آب بند کامل احداث شده و به مدد استفاده از ابزار دقیق، تمام مراحل اجرایی بدون هیچ گونه نشست در سطح خیابان آزادی به سرانجام رسیده است. سرباره تونل بین 4 تا 6 متر بوده و حداکثر ارتفاع حفاری آن به 11 متر می رسد. عرض 16 متری این معبر زیرزمینی، فضای لازم برای ایجاد 4 خط عبوری (2 خط سواره و 2 خط اضطراری) را فراهم کرده است.

مشخصات اصلی طرح

عرض مسیر کندرو: 7 متر

عرض تونل: 16 متر

طول تونل: 73 متر

تعداد خطوط عبور: 4 خط (2 خط سواره و 2 خط اضطراری)

طول کلی پروژه: 681 متر

طول قسمت مسقف: 216 متر

حداکثر ارتفاع حفاری تونل: 11 متر

عملکردهای ترافیکی

با اجرای این پروژه، شریان شمالی- جنوبی دیگری در کنار بزرگراه یادگار امام (ره)، بزرگراه جناح و بزرگراه آیت الله سعیدی ایجاد شده است؛ امری که نه تنها سبب کاهش بار ترافیک میدان و خیابان آزادی خواهد شد بلکه وضعیت تردد در مسیرهای بزرگراهی یاد شده را نیز بهبود می بخشد. به این ترتیب دسترسی مناطق 2 و 9 شهرداری تهران که متعاقب احداث خطوط اتوبوس های تندرو BRT مسدود شده بود، مجددا برقرار شده و شبکه معابر حمل و نقلی این مناطق تکمیل شده است.

احجام کلی پروژه

حفاری شمع: 386

آرماتوربندی و آهن آلات: 2223

خاکبرداری: 82700 تن

قالب بندی: 13735تن

بتن ریزی: 16600تن

استرات: 40

هزینه تقریبی: حدود 50 میلیارد تومان