آرشیو چهار‌شنبه ۲۸ اسفند ۱۳۹۸، شماره ۳۶۷۳
سیاست
۲

کرونا؛ فوریت دولت و مجلس

دکتر محمود صادقی

سال 99 آبستن دو رویداد مهم داخلی و خارجی است. مهم ترین رویداد داخلی افتتاح مجلس یازدهم در خردادماه و مهم ترین رویداد خارجی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سوم آبان است. باتوجه به ترکیب مجلس شورای اسلامی، در انتخاب رئیس و اعضای هیئت رئیسه بعضی چالش ها بین طیف های مختلف جناح اصولگرا قابل پیش بینی است. به نظر می رسد باتوجه به جایگاه و فاصله آرای محمدباقر قالیباف، ریاست او حداقل در اجلاسیه اول مورد توافق قرار گیرد و نواب رئیس به طیف های دیگر داده شود. پس از این مهم ترین مسئله ، راهبرد مجلس یازدهم در ارتباط با دولت روحانی خواهد بود. دولتی که حدود یک سال آخر عمر آن با یک سال اول عمر مجلس یازدهم هم زمان است. ترکیب اکثریت منتخبان مجلس یازدهم اتخاذ راهبرد تقابلی با دولت را محتمل تر می کند اما سطح تقابل چندان قابل پیش بینی نیست. اگر نمایندگان تندرو که در مجلس دهم در پی استیضاح رئیس جمهوری و به قول خودشان پایین کشیدن او بودند، دست برتر را داشته باشند، احتمال دارد سطح تقابل تا حد استیضاح بالا رود. اما ممکن است با مداخلات بیرونی و همچنین پادرمیانی بعضی از چهره های باتجربه تر سطح تقابل در ازای گرفتن امتیازهایی از دولت و وزرا مدیریت شود. به نظر می رسد مجلس یازدهم و عقبه آن تمام تلاش خود را صرف وصل کردن بهارستان به پاستور خواهد کرد و تمام فعل و انفعالات مجلس برای رسیدن به این هدف جهت گیری خواهد شد. این امر به احتمال زیاد باعث خواهد شد که عمده طرح های نمایندگان سویه های شعاری و پوپولیستی و با هدف جلب توجه عامه باشد تا ارائه طرح هایی برای حل مشکلات بنیادین اقتصادی و اجتماعی جامعه. به گمان من مهم ترین نقطه درگیری مجلس و دولت در مباحث مربوط به بودجه سال 1400 نمود پیدا خواهد کرد. عرصه سیاست خارجی نیز در سال پیش رو تحت تاثیر گرایش های تند بعضی از نمایندگان مجلس یازدهم قرار خواهد گرفت. مهم ترین رویداد خارجی که می تواند تاثیر زیادی بر فعل وانفعالات و تحولات سیاسی داخلی داشته باشد، انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در ماه نوامبر است. اگر دونالد ترامپ مجددا پیروز شود، می توان پیش بینی کرد که سیاست فشار حداکثری بر ایران را تشدید کند. در چنین شرایطی باتوجه به رویکرد مجلس یازدهم ممکن است سطح تنش بین ایران و ایالات متحده از حد کنونی بالاتر رود. به این ترتیب تداوم فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم ها و تاثیر آن بر محیط کسب و کار و معیشت مردم موجب تداوم نارضایتی اقشار مختلف خواهد شد. ترکیب مجلس یازدهم حاکی از آن است که در سایر عرصه های سیاست خارجی، ازجمله رابطه با اتحادیه اروپا و کشورهای منطقه نیز دچار تنش بیشتر شود و سیاست نگاه به شرق را تقویت کند. اما مهم ترین چالش مجلس آینده ضعف پشتوانه اجتماعی آن است که می تواند مانع اثرگذاری آن شود. اما عاملی که ممکن است تمام عرصه های زندگی در سال 99 را تحت الشعاع خود قرار دهد، شیوع ویروس کرونا است. باید دید دامنه شیوع این ویروس تا چه زمانی و تا چه حدودی ادامه پیدا خواهد کرد. تاثیر این ویروس بر مجلس یازدهم تاکنون خالی ماندن دو کرسی و به تعویق افتادن مرحله دوم انتخابات برای 11 کرسی باقی مانده است. چگونگی مدیریت تبعات اقتصادی، اجتماعی و معیشتی کرونا یکی از چالش ها و فوریت های گریزناپذیر دولت و مجلس یازدهم خواهد بود.