آرشیو دو‌شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۸، شماره ۳۶۷۱
روزنامه فردا
۱۶
تجربه دیگران

دستمال کاغذی و کرونا

کرونا وحشتی همه گیر را در جهان به وجود آورده است. در این میان، نکته رفتارهای تهاجمی و حمله به فروشگاه ها و انبارکردن آذوقه و وسایل بهداشتی در سراسر جهان است. عکس هایی عجیب که از انگلیس منتشر شده است و قفسه های خالی را نشان می دهد. در استرالیا صحنه های زدوخورد و چاقوکشی و حتی دعوا بر سر دستمال کاغذی، در فرانسه کمبود ژل ضدعفونی به طور مستمر گزارش می شود، در آمریکا نیز کمبود دستمال کاغذی با صحنه غل و زنجیر زدن بر آنها شکل دیگری به خود گرفته است. در این میان ژاپن از کشورهایی است که تعداد مبتلایان آن نیز در حال افزایش است، ژاپن نیز شاهد کمبود دستمال کاغذی بوده و هست. چندی پیش علی نورانی خبرنگار بخش فارسی رادیو ژاپن در مطلبی که در صفحه اجتماعی «شرق» نوشته بود، درباره روند برخورد مردم و مسئولان ژاپن با بیماری کرونا نوشت و به تفصیل درباره امکانات و شیوه عملکرد مسئول توضیح داد. اما این بار به سراغ او رفته ایم تا درباره دو نکته، یکی نحوه رفتار مسئولان در زمینه انتشار اخبار و دیگری درباره عملکرد مردم در روزهای اوج کرونا بپرسیم. به خصوص وقتی خبرهایی نظیر احتکار و فروش بالاتر از قیمت از یک سیاست مدار محلی منتشر می شود. آن هم در حالی که دولت این کشور می خواهد فروش مجدد ماسک در سایت های حراجی و مزایده در ژاپن را ممنوع کند تا جلوی سوءاستفاده دلالان گرفته شود. اما این خبرنگار درباره تصاویر منتشره از فروشگاه ها و خالی بودن قفسه ها می نویسد: «مغازه ها که خالی نیستند و ما به طور روزانه از فروشگاه های مختلف خرید می کنیم و مشکلی در این زمینه وجود ندارد. اما درباره دستمال توالت چند روز پیش در فضای مجازی شایعه شد که مواد اولیه آن از چین وارد می شود و بنابراین به خاطر کرونا به زودی ورود آنها متوقف خواهد شد که زود مشخص شد دروغ بوده و تقریبا تمام دستمال توالت و پوشک مصرفی در ژاپن در کشور تولید می شود. اما با آنکه انجمن تولیدکنندگان دستمال کاغذی و دولت اطمینان داده اند که اصلا مواد اولیه دستمال توالت با ماسک متفاوت است، باز هم به خاطر نگرانی به وجودآمده در مردم، قفسه ها بعد از چیده شدن بلافاصله خالی می شوند و پیداکردن دستمال توالت و دستمال کاغذی مشکل شده است. بخشی از علت هم حریص شدن عده محدودی از افراد در این شرایط است. یک بسته دستمال توالت 9 یا 12 تایی حداقل یک هفته دوام می آورد. اما عده ای شروع به خریدن و انبارکردن این مواد می کنند و باعث دامن زدن به نگرانی و کمبود در انبار می شوند، چون محصول حجیمی هم هست و لابد انبارکردنش برای فروشگاه های کوچک دردسر دارد». از او درباره تصویر متفاوت اکنون مردم در مواجهه با کرونا و سالیان پیش در مواجهه با سونامی می پرسیم و اینکه انگار انتظار از ژاپنی ها این است که در هر حالتی نظم را رعایت کنند. او که چندسالی است در توکیو زندگی می کند، می گوید: «تا جایی که من می بینم رفتار مردم ژاپن تغییر چندانی نکرده است. من در زمان زلزله و سونامی سال 2011 ژاپن نبودم اما آنچه شنیدم، این بوده که آن زمان کمبود جدی در مواد غذایی باعث جیره بندی غذا شده بود. البته مقایسه شرایط امروز با زلزله 9ریشتری و سونامی عظیمی که منجر به فاجعه ذوب هسته ای نیروگاه اتمی فوکوشیما شد و بسیاری از بخش های کشور را تعطیل کرد، اصلا  درست نیست. در کنار زلزله و سونامی، ترس از تشعشعات اتمی سراسر ژاپن را فرا گرفته بود و ادعای آلوده شدن مخزن سدها بر اثر باران و حتی بطری های پلاستیکی ساخت ژاپن باعث شده بود همه به دنبال بطری های آب آشامیدنی مخصوصا از نوع وارداتی باشند. الان کمبود جدی در هیچ کدام از مواد ضروری وجود ندارد. وقتی محصولی کمیاب می شود مغازه ها هر روز بیشتر از یک عدد/بسته به شما نمی فروشند. تنها مواد نایاب، ماسک و ژل های ضدعفونی دست هستند که بخش تولید نمی تواند کفاف تقاضای بسیار انبوه مردم را بدهد. یعنی اگر در هر کشوری قرار باشد مردم از روی ترس به هر محصولی هجوم بیاورند، بلافاصله انبارها خالی خواهد شد زیرا حجم تقاضا ناگهان ده ها و صدها و گاه هزاران برابر می شود. درباره واکنش مردم فکر می کنم توقع و اطلاعات ما از ژاپنی ها همیشه دور از واقعیت بوده. درست است که فرهنگ بسیار خاصی دارند، از کودکی در کار گروهی آموزش می بینند و وفاداری و تعلق به گروه، سازمان و کشوری را که عضو آن هستند از مهم ترین وظایف و افتخارات خود می دانند اما باز هم مردم ژاپن موجودات فضایی نیستند. ترس و نگرانی از یک ویروس واگیردار و کمبود مواد روزمره آنها را هم مضطرب می کند. شاید به نسبت بسیاری از کشورها حرف شنوی بیشتری از دستورالعمل ها دارند. به نظرم یک دلیل که ویروس کرونا در ژاپن رشد کندی داشته این است که سطح بهداشت فردی و گروهی در ژاپن بسیار بالاست. البته این مسئله به تنهایی و لزوما کافی نیست. یعنی ممکن است هفته آینده ناگهان شیوع ویروس در اینجا از کره جنوبی و ایران هم جلو بزند، اما چیزی که من می بینم سطح بالای بهداشت و تمیزی در مردم و جامعه است».