آرشیو چهار‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، شماره ۲۲۴۷۱
گزارش روز
۵
اهمیت تداوم محافل قرآنی در تلاطم زندگی های امروزی (3)

بخش پایانی

تدبر در آیات قرآن و عمل به مفاهیم

گروه گزارش: امروز بیست و ششمین روز از ایام ماه مبارک رمضان و شب بیست و هفتم است و به روایتی امشب هم یکی از شب های قدر محسوب می شود و اعمال خاصی دارد.

یکی از مهم ترین اعمال در شب های ماه مبارک رمضان تلاوت قرآن کریم است.

خداوند متعال در دومین آیه سوره مبارکه دخان به قرآن کریم سوگند یاد می کند و می فرماید: «قسم به این کتاب آشکار»، درواقع کتابی را که دارای محتوای روشن و مشخص، دستورات سازنده، برنامه های منسجم و دقیق و معارف آشکار و صحیح است، مورد سوگند قرار می دهد و مشخص است که وقتی چنین سوگند بزرگی، آن هم از طرف خداوند متعال که تمام آیاتش حق است، بیان می شود، باید در ادامه این سوگند نکته ای مهم وجود داشته باشد؛ اما آن، چه نکته ای است که خداوند برای توجه دادن مردم به آن، به قرآن کریمش قسم یاد کرده است؟

در ادامه و در آیه سوم همین سوره دخان، حقیقت را مشخص کرده و می فرماید: «إنا انزلنه فی لیله مبرکه إنا کنا منذرین؛ به درستی که ما قرآن را در شب پربرکتی نازل کرده ایم.»، از آنجایی که کلمه مبارک به معنی چیز سودمند، همیشگی، پایدار و در یک کلمه خیر کثیر است، شب مبارک هم باید شبی باشد که سرمنشا تمام خوبی ها و سودهای حقیقی باشد.

بیشتر مفسران، این شب را به همان «شب قدر» تعبیر کرده اند که سراسر خیر و برکت است. قرآن کریم در همین شب به طور یکپارچه بر پیامبر اسلام(ص) نازل شده است و سرنوشت مخلوقات و مقدرات هم در آن تعیین می شود.

و امشب به عنوان شب بیست و هفتم به روایتی یکی از همین شب های پرفضیلت قدر است و باید در پاسداشت این شب ارزشمند تلاش و کوشش کنیم.

نیاز به قرآن در فطرت انسان

انسان همواره برای رسیدن به حال خوش معنوی، به قرآن روی می آورد و خیلی از بزرگان و عالمان دینی قرآن را معیار و ملاک تمام امورات زندگی مادی و معنوی خود قرار داده اند و زندگی در سایه سار قرآن و عترت برکات و عنایات خاصی دارد که پرداختن به آن در این گزارش نمی گنجد.

به قول حضرت آیت الله آقا مجتبی تهرانی(ره): «ماه رمضان ماه سخن گفتن رب است با عبدش؛ یعنی ماهی است که رب برای ساختن عبدش و راهنمایی او به سوی قرب خویش، با او سخن می گوید و سخن گفته است.»

ماه رمضان هر سال منبر حاج آقا مجتبی تهرانی در خیابان ایران در تهران برقرار بود و از گوشه و کنار شهر خیلی ها خودشان را به مرکز پایتخت می رساندند. شب های قدر البته جلسه حاج آقا در بازار تهران برقرار بود. از دی ماه سال 91 و با فوت حاج آقا مجتبی، فرصت نشستن پای منبرهایش هم از همه گرفته شد و اینک فایل های صوتی به جا مانده از سخنرانی های این مربی اخلاق مونس همیشگی دوستارانش است.

 اما این روزها که با شیوع بیماری کرونا رو به رو هستیم تقریبا فیض جماعت از اغلب مردم گرفته شده و هر فردی در خلوت خود و در منزل با خدای خود خلوت می کند و به قرائت قرآن می پردازد.

کارشناسان دینی معتقدند انس با قرآن سبب می گردد تا تلاوت این کتاب آسمانی با تمام وجود ما عجین شود.

حجت الاسلام والمسلمین علی آیتی استاد حوزه در گفت وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می گوید: «قرآن ارتباط عمیقی با فطرت ما دارد. وقتی با قرآن انس می گیریم در حقیقت به فطرت خودمان باز می گردیم و حاصل این بازگشت به فطرت آرامشی است که نصیب کسانی می شود که همواره با قرآن مآنوس بوده و قرآن با روحشان آمیخته شده است، علت این آرامش، انس انسان باحقیقت خویش است.»

این کارشناس علوم دینی در ادامه می افزاید:«آنچه سبب می شود تا انسان آرامش نداشته باشد، کثرت هایی است که در دنیا وجود دارد. از جمله این کثرت ها، توجه به مشکلات و دغدغه های مادی، بیماری و... است که تمام این کثرت ها فقط با وحدت و برگشت به فطرت بر طرف می شود. تمام افعالی که نفس ما انجام می دهد در مرتبه پایین ترین کارهای دنیایی است که انجام می گیرد و همه ریشه در حقیقت وجودی ما دارد، اگر حقیقت وجودی ما نورانی شود، افعال ما هم با تاثیر پذیری از آن نورانی خواهد شد و آرامش می یابیم و در واقع آرامش ما در رسیدن به وحدت است.»

وی با اشاره به تاثیر قدرت روح بر شکست بیماری ها، می افزاید: «در بحث شکستن ویروس کرونا، اگر روح انسان قوی باشد، بالطبع جسم او نیز قدرت پیدا می کند، به همین خاطر است که می گویند معصوم علیه السلام جز به شهادت از دنیا نمی رود، چون روح او از مبداء آفرینش تغدیه می شود و باید به سوی آن مبداء حرکت کند.»

این کارشناس علوم دینی تصریح می کند:«باید نهایت استفاده را از این شب ها و روزهای ماه مبارک رمضان که روزهای پایانی آن را سپری می کنیم ببریم، چرا که این فرصت طلایی را در جهت ارتباط عمیق معنوی با خداوند متعال به وسیله قرائت ادعیه ها و زیارات نباید از دست داد.»

وی تاکید می کند: «انس با قرآن با کیفیتی که عرض شد سبب می شود تا انسان از بحران ها و مشکلات دور شده و به وحدت درونی برسد. در روایات آمده است حضرت زینب سلام الله علیها در حالی که شرایط سختی داشتند با روح بلند برادر گرانقدر خود حضرت سیدالشهداء علیه السلام سخن می گفتند و ارتباط برقرار می کردند و از آن شرایط بحرانی و مصیبت بزرگ عبور کردند و به همین دلیل پاسخ دادند چیزی به غیراز زیبایی ندیدند! چون در وحدت حرکت می کردند و کثرت ها نمی توانست دامن آن بزرگوار را بگیرد.»

ضرورت نهادینه شدن فرهنگ قرآنی

حضرت آیت الله مکارم شیرازی در یکی از دیدارهایشان، ماه مبارک رمضان را ماه انس با قرآن دانسته و با تاکید بر لزوم تبیین و نهادینه کردن فرهنگ قرآنی در جامعه، تحقق این مهم را متضمن سعادت و سلامت جوامع و انسان ها عنوان کرده و اظهار می دارند: «مولا علی(علیه السلام) در نهج البلاغه مطالب بسیاری را درباره قرآن بیان کرده اند که اگر جمع آوری شود خودش یک کتاب بزرگ می شود.»

ایشان ادامه می دهند: «امیرمومنان علی (علیه السلام) در نهج البلاغه درباره قرآن می فرمایند؛ فیه ربیع القلب، و ینابیع العلم، و ما للقلب جلاء غیره؛ بهار دل ها و چشمه های دانش در قرآن است و برای قلب و فکر جلایی جز قرآن نتوان یافت.»

آیت الله مکارم شیرازی با بیان اینکه در این فراز نهج البلاغه سه اثر مهم قرآن ذکر شده است، یادآور می شوند: «نخستین اثر، ربیع القلب بودن قرآن است؛ همچون فصل بهار که همه درختان شکوفه می دهند و طراوت و نشاط همه جا را فرا می گیرد، قرآن نیز موجب طراوت قلب می شود. قرآن بهار دل هاست و دقت در قرآن طراوت، نشاط و نورانیت را به قلب انسان هدیه می کند.»

این مرجع تقلید شیعیان، دومین اثر قرآن در کلام حضرت امیر(علیه السلام) را «ینابیع العلم بودن» عنوان کرده و بیان می دارند: «چشمه های جوشان علم و دانش در قرآن مجید است و شامل همه علوم می شود. سومین فراز فرمایش امیرمومنان (علیه السلام) درباره قرآن «ما للقلب جلاء غیره» است. قلب انسان بر اثر گناه یا غفلت از یاد خدا دچار زنگار و تاریکی می شود و جلائی برای قلب انسان غیراز قرآن نیست.»

آیت الله مکارم شیرازی می افزایند: «اگر هیچ جمله ای درباره قرآن بیان نشده بود و فقط این فرمایش کوتاه حضرت علی(ع) درباره قرآن می آمد برای عظمت و بزرگی آن کافی بود. روخوانی صحیح قرآن، آشنایی با مفاهیم و تفسیر، تدبر در آیات، عمل به قرآن و نشر این مفاهیم، چهار وظیفه مهم برای همه مسلمانان است و به ویژه شیعیان باید این مراحل را در زندگی خود پیاده و عملیاتی کنند.»

 رعایت پروتکل های بهداشتی امور قرآنی کشور

در چهارمین هفته از اردیبهشت ماه 99، پس از هفته ها تعطیلی نشست ها، محافل و برنامه های قرآنی به دلیل شیوع ویروس کرونا و محدود شدن این قبیل امور در فضای مجازی، به تدریج و طی این هفته، این امور با رعایت فاصله اجتماعی، مجدد از سر گرفته شد و نشان از این دارد که فعالیت های قرآنی نیز بر آن است تا خود را با وضعیت جدید همراه کند.

در ابتدای هفته، معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برنامه های این معاونت در راستای تحقق شعار سال 99 را اعلام کرد که تدوین و ابلاغ سیاست های حمایتی برای تولید آثار و محصولات فاخر قرآنی برای گروه سنی کودکان و نوجوانان، حمایت از ناشران تخصصی قرآنی و فرهنگ سازی بر اساس آموزه های اصیل دینی از طریق تولید محصولات چندرسانه ای و انتشار آن در فضای مجازی و سایر بسترهای رسانه ای موجود از جمله آنها است.

در دیدار حجت الاسلام والمسلمین تقدیری، مدیرعامل سازمان مدارس صدرا با جواد شیخ اکبری، مدیر شبکه قرآن و معارف سیما، ضمن تشریح فعالیت های سازمان مدارس صدا، درباره تعامل و هم افزایی فی مابین و تهیه تولیدات مناسب برای قشر کودک و نوجوان مطالبی عنوان شد. در این جلسه مطرح شد که دغدغه اصلی این است که دانش آموزان را درگیر ابعاد مختلف معارف قرآن کنیم و زیبایی های قرآن را به آنان انتقال دهیم.

پای درس اخلاق

از قدیم گفته اند هر فردی که می خواهد مراحل سیر و سلوک را طی کند باید یک مربی یا یک مرشد و مراد داشته باشد تا راه صحیح را به او بیاموزد.

در دوران ما بزرگانی همچون حضرات آیات مجتهدی تهرانی، حق شناس، آقا مجتبی تهرانی و خیلی های دیگر بوده و هستند که شاگردانشان و خیلی از افراد توفیق بهره بردن از محضرشان را داشته اند.

بخش هایی مهم از یکی از سخنرانی های ایام ماه مبارک رمضان حضرت آیت الله آقا مجتبی تهرانی را بخوانید: «بخواهید یا نخواهید، شما در این ماه مهمان هستید. یک مثال بزنم: مهمانی ها و ضیافت هایی که ما بر پا می کنیم، این طور است که شخصی را به منزل خودمان یا محلی که مربوط به ماست دعوت می کنیم که از او پذیرایی کنیم. او در پذیرش آمدن یا نیامدن مختار است. اگر خواست می پذیرد و اگر نخواست نمی پذیرد. این دعوت به ضیافت الهی از این سنخ دعوت نیست که خدا مهمانی به پا کرده و ما را دعوت کرده و گفته بیایید. بعد اگر خواستیم می رویم و اگر نخواستیم نمی رویم. این طور نیست. این دعوت الهی تکوینی است و اصلا تشریعی نیست. سبک دعوتی که خودمان دعوت می کنیم، تشریعی است. اگر خواستید می پذیرید و اگر نخواستید نمی پذیرید. تشریعی یعنی چه؟ مثل احکام. مثلا خدا گفته نماز بخوان. خواستی می خوانی و نخواستی نمی خوانی. این را تشریعی می گویند. اما در باب مسئله ماه مبارک رمضان دعوت به ضیافت، تشریعی نیست. دلبخواهی نیست که  اگر خواستی وارد شوی و اگر نخواستی وارد نشوی. این طور نیست، بلکه همه وارد می شوند. از مومن، کافر و ملحد همه وارد می شوند...»