آرشیو چهار‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، شماره ۴۶۵۲
سیاست
۳
پارلمان

«اعتماد» از برخی حواشی نظرسنجی و نتایج «استمزاج تلفنی» اصولگرایان گزارش می دهد

همه دنبال ریاست یکی خواهان ریاست بر رییس

علیرضا کیانپور

شمارش معکوس رقابت ریاست مجلس یازدهم آغاز شده و هرگوشه یکی از گزینه های اصلی، سرگرم یارگیری و رایزنی است. حالا البته همچنان یک سوی این رقابت، قالیباف ایستاده اما نه تنها اکثریت اصولگرای مجلس یازدهم را پشت سر نمی بیند، بلکه از نقطه دید او، می توان دست کم به اندازه انگشتان یک دست سردسته دید که هرکدام خود را رقیب اصلی قالیباف می دانند و پشت هرکدام از این رقبای چندگانه هم، به فراخور گروهی از مردان و زنان عمدتا اصولگرایی که می خواهند از دهه دوم خردادماه 99 تا 4 سال، وکیل ملت باشند و ساکن «خانه ملت». وکلایی که می دانند چه پشت قالیباف تجمع کنند، چه از رقبایش پشتیبانی کنند، ان قلتی در اینکه 4 سال پیش رو «نماینده ملت» باشند، وارد نمی شود اما در عین حال این را هم خوب می دانند که انتخاب و صف بندی امروز و اینکه حالا که ابتدای راه است، کجا و پشت چه کسی بایستند، حتما در کیفیت این نمایندگی و اینکه از کدام کرسی وکالت قادر به پیشبرد اهداف و برنامه های شان خواهند بود، موثر است. به ویژه وقتی هنوز مجلس یازدهم آغاز نشده، تحرکات گزینه های اصلی ریاست و مهم تر از آنها، بازیگردانان پشت صحنه مجلس یازدهم آغاز شده و این یعنی یارگیری از بدنه مجلس یازدهم، از مهم ترین دستورکار و اولویت های این چهره های شاخص است و البته توامان یعنی، مهم است که رای هریک از آن 277 منتخب مجلس یازدهم به کدام یک از مدعیان کرسی ریاست خواهد رسید؛ محمدباقر قالیباف، علی نیکزاد، سیدمصطفی میرسلیم، حمیدرضا حاجی بابایی، شمس الدین حسینی و چند نفر دیگر.

راستی آزمایی شفافیت طلبی

به هر تفسیر، حالا چنانچه احتمالا در گزارش ابتدای هفته «اعتماد» هم خوانده اید، اصولگرایان که از چندین هفته پیش سخت مشغول یافتن راه حلی برای دستیابی به گزینه برتر برای ریاست مجلس آستین ها را بالا زده اند، از اوایل هفته گذشته دست به کار تدوین سازوکاری شدند تا مگر از طریق «استمزاج تلفنی» ببینند به قول معروف مزه دهان هر یک از منتخبان چیست و ترجیح می دهند از جمع مدعیان، به کدام رای بدهند. هرچند نتایج نظرسنجی اصولگرایان که در ادامه تشکیل کمیته هفت نفره بررسی صلاحیت و کارنامه های کاندیداهای ریاست، از چهارشنبه هفته قبل تا شنبه همین هفته انجام شد، هرگز از سوی برگزارکنندگان به اطلاع افکار عمومی نرسید تا اصولگرایانی که همزمان با فعالیت مجلس دهم، همواره با کلیدواژه «شفافیت آرای پارلمانی»، مجلس را به پنهان کاری و عدم شفافیت متهم می کردند، در نخستین رای گیری درونی شان که صرفا در حد استمزاج تلفنی بوده، در معرض قضاوت افکار عمومی قرار گیرند که تا چه میزان در ادعاهای دیروز صادق بوده اند. 

 ابهام در «استمزاج تلفنی»

اما این پایان غائله شفافیت در جریان این نظرسنجی نبود چراکه روز گذشته نتایجی از جانب دفتر یکی از گزینه های ریاست به عنوان نتایج استمزاج تلفنی اصولگرایان در اختیار «اعتماد» قرار گرفت که از قضا از پیروزی منبع خبر حکایت داشت. بنابر نتایجی که یکی از مسوولان دفتر حمیدرضا حاجی بابایی در اختیار خبرنگار ما قرار داده، او بالاتر از قالیباف در صدر جدول ایستاده و قالیباف با حدود 10 رای فاصله پشت سرش قرار گرفته است. اما این تنها خروجی عجیب این نظرسنجی - که جزییات آماری آن نزد «اعتماد» محفوظ است - نبود و اوضاع وقتی پیچیده تر می شد که نوبت به جزییات آماری آرای دیگر گزینه ها می رسید. آنجا که آرایی بسیار ناچیز مقابل اسامی چهره هایی همچون علی نیکزاد و مصطفی میرسلیم و شمس الدین حسینی قرار گرفته بود؛ آن هم درحالی که به باور بسیاری ناظران نیکزاد مهم ترین رقیب قالیباف است، بنابر اعلام رسمی حزب موتلفه اسلامی، میرسلیم گزینه اصلی این تشکل قدیمی و کهنه کار اصولگراست و از حسینی هم به دلیل 8 سال حضور مداوم در دولت احمدی نژاد به عنوان یکی از مهم ترین گزینه های احمدی نژادی های دوره یازدهم نام برده شده و می شود. 

علاوه بر این، درحالی در این نتایج، به تعداد آرای قالیباف اشاره شده که اساسا سازوکار برگزاری این نظرسنجی استمزاجی، دو مرحله ای بوده و اصولگرایان می خواستند ابتدا با برگزاری یک نظرسنجی مقدماتی میان نیکزاد، میرسلیم، حاجی بابایی و حسینی، فرد پیروز را به مصاف قالیباف بفرستند. ابهام دیگر در نتایجی که به دست «اعتماد» رسیده، مجموع رای دهندگان است. چنانکه اگر آرای هریک از 5 گزینه تجمیع شده و حاصل جمع به عدد 8 که به عنوان آرای ممتنعان ذکر شده، اضافه شود، به عدد 277 می رسیم و این، یعنی اولا نه تنها تمامی 221 اصولگرای مجلس یازدهم، بلکه حدود 37 مستقل و 19 اصلاح طلب و اعتدالی دوره یازدهم هم در این نظرسنجی شرکت کرده اند که با نگاهی به نحوه رای گیری های رسمی پارلمان به این نتیجه می رسیم شرکت همه منتخبان در یک چنین رای گیری هایی بسیار بعید است و درثانی، تنها 8 نفر هنوز به تصمیم نهایی نرسیده اند که این هم محل تامل و ابهام است.

همه علیه هم

به هر حال اگرچه مجموع این ابهامات کافی بود که در انتشار جزییات آماری این نتایج تردید کنیم اما در ادامه با پیگیری از دفاتر دیگر کاندیداها به این نتیجه رسیدیم اگرچه نتایجی که در اختیار «اعتماد» قرار نگرفته، نتایج صحیح نیست اما دست کم می تواند محملی مناسب باشد برای تحلیل و ارزیابی وضعیت هریک از کاندیداها، به ویژه از منظر عملکرد رسانه ای و بازی سازی های سیاسی-پارلمانی مرسوم این روزها. آن هم در روزهایی که تحرکات رسانه ای گزینه های اصلی ریاست، شدت گرفته و از جمله همین دیروز سید مصطفی میرسلیم در توییتی کنایه آمیز نوشت: «هر فردی را نمایندگان برای ریاست انتخاب می کنند، به منظور فرماندهی و آقایی کردن بر آنها نیست؛ بلکه برای خدمت کردن به نمایندگان است... مجلس در درجه اول نیازمند سخنگویی صادق و مدیری خدوم با تجربه پاک و لایق است و نه آقا بالاسر.» جملاتی توام با کنایه که هنوز ساعتی از انتشارشان نگذشته بود که به عنوان «کنایه میرسلیم به قالیباف» به تیتر رسانه های جریان اصلی راه یافت و این رسانه ها، تعابیری همچون «فرماندهی» و «آقابالاسر» را به عنوان طعنه میرسلیم به قالیباف تعبیر کردند. 

جالب آنکه اظهارات قالیباف هم در همین فضای رسانه ای به طعنه شهردار اسبق پایتخت به نمایندگان فعلی تهران تعبیر شد. هرچند کنایه قالیباف سرراست تر از این بود که کسی متوجه مخاطبانش نشود: «یکی از فعالان صنعتی در جمع منتخبان گفت که مشغول بودن نمایندگان تهران به سیاسی بازی مانع از رسیدگی آنها به مشکلات حوزه انتخابیه شان می شود. به او گفتم همه منتخبان تهران در این دوره برای تغییر این رویه هم قسم شده اند؛ فقط نمایندگان میدانی و عملیاتی می توانند مساله ای (را) حل کنند.» 

مردی برای تمام فصول

در شرایطی که قالیباف سعی دارد بی تجربگی مطلقش در «خانه ملت» را با سال ها تجربه در کار «میدانی و عملیاتی» جبران کند اما حمیدرضا حاجی بابایی از سابقه طولانی اش در ادوار مختلف پارلمان می گوید و تاکید دارد که «در این 20 سال، با تمام زوایای کار مجلس آشنا شده» و خوب می داند چه باید کرد. این میان البته علی نیکزاد و شمس الدین حسینی هم نسبت به این رقابت رسانه ای بی تفاوت نیستند اما بیراه نیست اگر لقب مرد اول بازی سازی های رسانه ای برای ریاست مجلس را به حمیدرضا حاجی بابایی بدهیم. او با اشاره به گوشه ای از این تجربیات، گفته است: «نمی شود یک لیست به نمایندگان بدهیم و یک رییس، 2 نایب رییس و در مجموع 12 نفر معرفی کنیم و بگوییم هرکس به اینها رای می دهد، بدهد و اگر رای نمی دهد هم رای سفید دهد؛ این روش دموکراتیک و رقابتی نیست.» شاید پاسخی به اظهارات روزهای گذشته علیرضا زاکانی، حسین حاتمی و احمد نادری که در یک نشست خبری در خبرگزاری فارس، به تشریح سازوکار «فراکسیون مردمی انقلاب اسلامی» پرداخته و همزمان این گمانه را تقویت کردند که زاکانی - نفر اصلی این جمع سه نفره - مرد اصلی فراکسیون اکثریت دوره یازدهم خواهد بود. فارغ از آن اما می شد بر اساس گفتار و کردار حاجی بابایی در این جدال درون گفتمانی، از این گفت که او ظاهرا همان طورکه مدعی آشنایی با کار پارلمان است، با کار رسانه و بازی سازی های رسانه ای هم آشناست.

رییس روسا

اما شاید آنچه از تمامی درگیری ها برای تصاحب کرسی ریاست، مهم تر است، احتمال ریاست زاکانی است بر فراکسیون اکثریت مجلس بعد. احتمالی که وقتی زاکانی با انتشار یک توییت، از رقابت برای ریاست - به نفع قالیباف - کنار رفت، در ذهن ناظران نقش بست و حالا به نظر می رسد بتوان با قطعیت بیشتر از هدف اصلی زاکانی در دوره یازدهم سخن گفت. رییس فراکسیون اکثریت، اگرچه رییس مجلس نیست و به عنوان رییس قوه مقننه نقشی هم در مناسبات قوا ندارد اما سرمایه ای سیاسی در اختیار دارد که می تواند تعیین کند چه کسی رییس مجلس باشد و حتی سهم قوه مقننه در مناسبات قوا چه باشد. کرسی کلیدی و مهمی که بعید نیست زاکانی از مدتی قبل، آستین هایش را برای تصاحب آن بالا زده باشد.

حاجی بابایی اما نگاهی دیگر دارد. او درحالی از تصمیم گیری درون فراکسیونی انتقاد کرده که همین دیروز احمد نادری که پیش تر در مقام دبیر اجرایی فراکسیون نیروهای انقلاب، در نشست خبری خبرگزاری فارس، دست راست زاکانی نشسته بود، به ایلنا گفته «ان شاءالله همه از تصمیم فراکسیون تبعیت خواهند کرد» و البته ادامه داده است: «اکنون 12 نفر کاندیدا برای کرسی های نواب رییس و تقریبا 50، 60 نفر هم برای دبیری و سایر عناوین در هیات رییسه اعلام کاندیداتوری کرده اند.» اعترافی که نشان می دهد مشکل فقط تکثر گزینه های ریاست نیست و احتمالا به همین میزان، رایزنی و لابی گری رسانه ای و غیررسانه ای برای سایر کرسی ها هم در جریان است.