آرشیو چهار‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، شماره ۵۶۶۵
رسانه: دور دنیا
۸

بازگشت جلیقه زردها پس از رفع محدودیت های اجتماعی کرونا دولت مکرون را به وحشت انداخته است

بهار سیاه در کاخ الیزه

علی صابری

بازگشت جلیقه زردها به خیابان های پاریس و دیگر شهرهای فرانسه، بدترین خبر ممکن برای امانوئل مکرون و همراهانش محسوب می شود. جلیقه زردها در حالی بار دیگر به خیابان ها بازگشته اند که این بار مخالفان اصلاحات اقتصادی و اجتماعی دولت فرانسه نیز آنها را همراهی می کنند . پیش بینی می شود همین مساله، قدرت مانور جلیقه زردها را در مواجهه با کاخ الیزه افزایش داده و روزهای سختی را برای رئیس جمهور جوان فرانسه رقم بزند؛ سیاستمداری که در نظرسنجی های عمومی نیز محبوبیت خود را از دست داده است.

جنبش اعتراضی جلیقه زردهای فرانسه از 17 نوامبر 2018 میلادی و در اعتراض به تصمیم دولت مبنی بر افزایش قیمت سوخت و کاهش مالیات ثروتمندان آغاز شد، اما دامنه مطالبات آنها گسترش یافت. این جنبش اعتراضی ، تبعیض های اجتماعی و اقتصادی در فرانسه را محکوم کرده و آن را ناشی از استقرار نظام سرمایه داری در این کشور می داند. اکنون، پس از لغو نسبی محدودیت های اجتماعی در فرانسه که به دنبال شیوع کرونا در این کشور اعمال شده بود، جلیقه زردها دوباره به خیابان ها آمدند تا مبارزات خود با دولت مکرون را در دوران پساکرونا کلید بزنند.

نکته مهمی که تحلیلگران مسائل داخلی و امنیتی فرانسه روی آن تمرکز کرده اند، حضور «بلوک سیاه» در کنار جلیقه زردها و تلفیق قدرت این دو جریان در اعتراضات اخیر است. اعتراضات شنبه (27 اردیبهشت ماه) در فرانسه نشان داد هر دو جریان اعتراضی، در حال ساماندهی تظاهرات مشترک و گسترده ای علیه دولت فرانسه هستند. مخالفان مکرون از این اعتراضات، تحت عنوان «بهار سیاه» یاد می کنند . اما  جنبش بلوک سیاه چه ویژگی هایی دارد  و تفاوت آن با جنبش جلیقه زردها در چیست؟

شبکه یورو نیوز  در این خصوص می نویسد : بلوک سیاه  در حقیقت  گونه ای  از  کنش دسته جمعی گروهی از افراد انقلابی و مبارز است که سیاه می پوشند و در اعتراضات خیابانی شرکت می کنند. این شیوه اعتراض نخستین بار در سال های دهه 1980 میلادی و پیش از سقوط دیوار برلین در آلمان غربی مشاهده شد و آن زمانی بود که گروهی از حاشیه نشینان با افکار عمدتا ضدسرمایه داری با پلیس درگیر شدند. نظیر این حرکت در سال 1999 نیز در سیاتل آمریکا به دست صدها نفر از معترضان به مذاکرات سازمان تجارت جهانی تکرار شد.

رسانه های غربی  معتقدند بلوک سیاه، جنبشی خشن است که هدف آن، ایجاد آشوب خیابانی و هزینه های اقتصادی و امنیتی هنگفت برای حکومت فرانسه است. با این حال آنها جلیقه زردها را جنبشی آرام تر می دانند که اهدافی مشخص تر نسبت به بلوک سیاه دارند.

اعتراضاتی که شعله ور می شود

گسترش  دامنه اعتراضات و تحرکات جنبش موسم به جلیقه زردها، خبر خوبی برای سران اتحادیه اروپا محسوب نمی شود. به نظر می رسد این جنبش قصد دارد طی ماه های آینده  و در اتحاد با سایر گروه های مخالف دولت فرانسه، اعتراضات گسترده ای را در این کشور برگزار کند. این اعتراضات گسترده ، قطعا قدرت تعمیم به دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا و منطقه یورو را نیز خواهدداشت.

از سوی دیگر، این اعتراضات دقیقا زمانی اوج خواهدگرفت که شهروندان اروپایی، از عملکرد سران خود در جریان شیوع ویروس کرونا نیز خشمگین هستند. همین مساله معادله را به ضرر سران اتحادیه اروپا پیچیده و سخت تر خواهدکرد. سال 2007 میلادی، زمانی که بحران اقتصادی در اروپا به وقوع پیوست، شاهد آغاز اعتراضات در دو کشور یونان و اسپانیا بودیم. در آن زمان، بحران از سطح هرم شروع شد و به راس هرم یعنی تروئیکای اروپایی نرسید. همین مساله سبب شد سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه در صدد مهار و مدیریت اعتراضات اقتصادی در درون اروپا برآیند. همچنین آنها با ساده سازی صورت مساله، سعی کردند این اعتراضات را به «اعتراضات معیشتی» تقلیل دهند. فراتر از آن، سران اروپایی به دروغ به شهروندان خود وعده دادند با اعمال سیاست های ریاضتی در کوتاه مدت، شاهد مهار بحران در قاره سبز خواهیم بود. هم اکنون در نیمه  ابتدایی سال  2020 میلادی   قرار داریم و بحران اقتصادی در اروپا باقی است. فراتر از آن، شیوع ویروس کرونا در اروپا نشان داد سران این مجموعه، قدرت همبستگی با یکدیگر و تامین مطالبات حداقلی شهروندان و خصوصا اقشار ضعیف را در صورت بروز بحران ندارند.

نگرانی اتحادیه اروپا از تحولات فرانسه

در چنین شرایطی «بازتعریف جلیقه زردها» و افزایش دامنه  مطالبات و وسعت اعتراضات آنها، اتحادیه اروپا را در وضعیت بدی قرار خواهد داد. نباید فراموش کرد فرانسه همراه آلمان، اصلی ترین بازیگر سیاسی و اقتصادی در اتحادیه اروپا و منطقه یورو محسوب می شود. به عبارت بهتر،  اعتراض های جدید در اروپا  از راس هرم آغاز شده و به سطح هرم گسترش خواهدیافت.

فرانسه دومین اقتصاد منطقه یورو محسوب می شود. همگان به یاد دارند که تا حدود یک سال قبل،  از مکرون به عنوان رهبر جدید اروپای واحد یاد می شد؛ سیاستمداری که محبوبیت وی هم اکنون در کشورش به حدود 30 درصد تنزل پیدا کرده است. تعمیم اعتراضات جدید در فرانسه (بهار سیاه فرانسه) به کشورهای دیگر اروپایی، شرایط بسیار سختی را برای قاره سبز فراهم خواهدکرد. بدون شک، مدیریت این بحران عمیق و جدی، از  عهده سیاستمداران سنتی (سوسیال دموکرات و راست میانه) خارج خواهد شد. حتی به نظر می رسد سران اروپایی قدرت جلوگیری از ایجاد دومینوی بحران در کل اتحادیه اروپا  را در قبال  اعتراضات بهار سیاه فرانسه نداشته باشند. 

 
نکته
مکرون در میان منگنه

رئیس جمهور فرانسه روزهای خوبی را سپری نمی کند! وی از یک سو نگران اعتراضات خشونت آمیز خیابانی طی هفته های آینده است و از سوی دیگر، کاهش شدید محبوبیت وی در نظرسنجی ها جایی را برای مانور موثر وی باقی نمی گذارد. عملکرد نامطلوب مکرون در دوران شیوع کرونا، جایگاه وی را در مسند ریاست جمهوری فرانسه متزلزل ساخته است. وزارت دادگستری فرانسه گزارش داده است نزدیک به 200 شکایت علیه دستگاه اجرایی و مسوولان مربوط در زمینه اهمال در جلوگیری از وقوع فاجعه ملی در جریان بحران شیوع کرونا، در دادگاه های عمومی ثبت شده است. مارین لوپن، رهبر جبهه ملی فرانسه و دیگر مخالفان مکرون نیز سیاست های کاخ الیزه را در دوران شیوع کرونا مورد شماتت و انتقاد قرار داده اند. لوپن  در حال انتشار کتابی موسوم به  «کتاب سیاه» درباره دروغگویی دولت امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه و محکومیت این دولت در جریان مدیریت بحران کروناست. وی این کتاب را با هدف آگاه سازی افکار عمومی فرانسه در قبال شیوه مدیریت مکرون در مواجهه با کووید-19 منتشر خواهد کرد.  نظرسنجی های صورت گرفته در فرانسه نیز به سود مکرون نیست! بر اساس گزارش روزنامه «لوپوئن» ، انتقادات مربوط به عملکرد رئیس جمهور فرانسه در دوران شیوع کرونا، به مراتب نسبت به همتایان اروپایی وی بیشتر بوده است. نظرسنجی موسسه ایپسوس نشان می دهد دولت فرانسه با 62درصد، بیشترین آمار نارضایتی در مواجهه با کرونا  را به خود اختصاص داده و پس از آن نیز ایتالیا با 45درصد و انگلیس 39درصد نارضایتی در رتبه های بعدی قرار گرفته اند. این نظرسنجی  و موارد مشابه، وضعیت رئیس جمهور فرانسه را به شدت متزلزل کرده است. بسیاری از تحلیلگران پیش بینی کرده اند مکرون نیز مانند دو همتای قبلی خود، نیکولا سارکوزی و فرانسوا اولاند ، به رئیس جمهوری تک دوره ای تبدیل خواهدشد.