آرشیو چهار‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، شماره ۴۸۹۳
شرکت ها
۲۸

اوبر به دنبال خریدی جدید

دنیای اقتصاد : دارا خسروشاهی، مدیرعامل شرکت فناوری اوبر که تقریبا به مدت سه سال است رهبری این شرکت را برعهده دارد، اکنون بر کاهش هزینه ها متمرکز شده است. در حال حاضر خسروشاهی در پی بازگشت به حرفه ای است که از آن به عنوان شغل وی قبل از همکاری با شرکت اوبر یاد می شود: خرید کسب و کارها.

خسروشاهی قبل از همکاری با اوبر مدیرعامل شرکت اکسپدیا بود. شرکت اکسپدیا یک آژانس مسافرتی آنلاین و موتورجست وجوگر است که از طریق وب سایت و برنامه تلفن همراه می توان برای رزرو بلیت هواپیما، رزرو هتل، کرایه اتومبیل، کشتی های کروز و پکیج های تعطیلات استفاده کرد. این شرکت در رتبه نخست فهرست شرکت های برتر مسافرتی قرار دارد. اکسپدیا، تحت نظارت خسروشاهی، حضور خود را در بیش از 60 کشور جهان گسترش داد و شرکت های تراول سیتی، اوربیتز و هوم ا وی را از آن خود کرد.

به گزارش گروه اقتصاد بین الملل روزنامه دنیای اقتصاد به نقل از بلومبرگ، منابع مطلع خبر دادند همه گیری ویروس کرونا باعث افزایش تقاضا برای تحویل مواد غذایی شد و به احتمال زیاد شرکت اوبر در حال مذاکره برای خرید شرکت گروب هاب است. اگر این مذاکرات به نتیجه برسد و توافقی حاصل شود، گروب هاب با ارزش 3/ 5 میلیارد دلار آمریکا، بزرگ ترین خرید خسروشاهی خواهد بود که تاکنون انجام داده است. خسروشاهی، 50 ساله، شهرت خود را به عنوان یک معامله گر تاثیرگذار زمانی که بیش از یک دهه با گروه اکسپدیا همکاری می کرد به دست آورد. براساس داده های گردآوری شده توسط بلومبرگ، وی در طول مدیریت خود در شرکت اکسپدیا 41 معامله به ارزش کلی 7/ 12 میلیارد دلار انجام داد. 

بری دیلر، مدیر عالی رتبه میلیاردر و رئیس هیات مدیره شرکت اینتراکتیو، دوران تصدی خسروشاهی بر این غول مسافرتی آنلاین را این گونه توصیف می کند: با یک استراتژی رقبا را جمع کنید، آنها را ادغام کنید و ثمره آن را به مقدار زیاد برداشت کنید.

به گفته یک منبع آگاه، کمپانی ها پیش بینی می کنند با حذف مشاغلی که تکراری به نظر می رسند، در هزینه ها صرفه جویی زیادی می شود و برنامه خرید گروب هاب هم از همان استراتژی پیروی می کند. این شکل از کارآیی شرکتی   که توسط سرمایه گذاران براساس واکنش بازار به اخبار این هفته مورد استقبال قرار گرفته است   باعث سرزنش سریع برخی از مقامات آمریکایی شد، که یکی از آنها، پیشنهاد این گونه ادغام ها را «سودجویی از همه گیری ویروس کرونا» توصیف کرد. خسروشاهی از مصاحبه در این خصوص امتناع کرد.

خسروشاهی در دهه 1990 زمانی که به عنوان یک تحلیلگر در بانک سرمایه گذاری آلن و همکاران مشغول به کار بود با دیلر آشنا شد. آن زمان دیلر یکی از مشتری های این بانک بود. خسروشاهی سال 2017 به بلومبرگ گفت آن زمان «با خودم فکر کردم، این مردی است که می خواهم برایش کار کنم.» او با پیوستن به رونق دنیای مجازی راهش را در پرتفوی شرکت های دیلر باز کرد و در نهایت در سال 2005 مدیرعامل شرکت اکسپدیا شد.

شرکت اکسپدیا قبل از شروع مدیریت خسروشاهی، شرکت های هات وایر و هتلز دات کام را خریداری کرده بود، و او به این استراتژی خرید شرکت ها سرعت بخشید.

 خسروشاهی سعی کرد بین حس ولع تصاحب دیگر شرکت ها وصرفه جویی برای شرکت اکسپدیا تعادل ایجاد کند. دفتر او در اکسپدیا در طبقه هجدهم یک آسمان خراش قرار داشت. مارک اوکستروم که هفت سال در کنار خسروشاهی کار می کرد و در بسیاری از معامله های مهم نیز همکاری داشت، گفت او بالاترین طبقه آسمان خراش را به خاطر اینکه گران بود اجاره نکرد. اوکرستروم افزود: «دارا جزو آن دسته از مدیرانی نیست که از فراز یک برج عاج ریاست می کند.»

دوره تصدی 12 ساله خسروشاهی در اکسپدیا با رقابت شدید با شرکت بوکینگ هلدینگ همراه بود. هرکدام سعی داشتند با خرید شرکت های نوپا، ادغام آنها با شرکت خود و افزایش سهم بازار، درآمد بیشتری کسب و دیگری را از دور خارج کند. در دوران مدیریت خسروشاهی، درآمد اکسپدیا از 1/ 2 میلیارد دلار به 1/ 10 میلیارد دلار افزایش یافت و ارزش سهام شرکت تقریبا هفت برابر رشد کرد. دوران تصدی گری وی در اکسپدیا با دو خرید پی در پی به اوج رسید. در سال 2015 اکسپدیا 6/ 1 میلیارد دلار برای خرید شرکت اوربیتز پرداخت و تنها رقیب جدی خود به جز شرکت بوکینگ هلدینگ را تصاحب کرد و سهم عمده بازار ایالات متحده از آن این شرکت شد. وزارت دادگستری آمریکا به مدت 6ماه در مورد استنباط ضدتراستی این خرید شرکت اکسپدیا تحقیق کرد و در نهایت این توافق نامه را تایید کرد. چند ماه بعد، این شرکت مبلغ 9/ 3 میلیارد دلار برای خرید شرکت هوم ا وی پرداخت کرد. اوکستروم افزود هیچ کدام از این خریدها در ابتدا سهل و آسان انجام نشد. درآمد شرکت اکسپدیا در سال 2016 افت شدیدی داشت. این کاهش درآمد به دلیل قطع ارتباط شبکه برای ادغام سیستم های اوربیتز و اکسپدیا و هزینه های سرسام آور شرکت هوم ا وی بود. در ابتدا پرسش های زیادی در مورد این خریدها وجود داشت اما هر دو خرید بسیار بجا بودند و باعث موفقیت شرکت اکسپدیا در متوقف کردن رشد شرکت بوکینگ شدند. با وجود هزینه های زیاد، هوم ا وی منبع اصلی رشد شرکت اکسپدیا شد.

در سال 2017، خسروشاهی نامزد سمت مدیرعاملی شرکت اوبر شد. در آن زمان، تراویس کالانیک، بنیانگذار اوبر، مدیرعامل شرکت بود. اوبر که هشت سال از تاسیس آن می گذشت فعالیتش در عرصه جهانی بسیار گسترده و ارزش سهام آن نیز از اکسپدیا بیشتر بود. دو وظیفه اصلی خسروشاهی در بدو ورود، بهبود فرهنگ شرکتی بود که بسیاری از کارمندان آن را سمی توصیف کرده بودند و ایجاد انضباط عملیاتی بود. برای ایجاد انضباط عملیاتی، او اقدام به فروش دارایی ها و کاهش هزینه ها کرد.

اوبر در سال 2018 فعالیت خود را در روسیه و آسیای جنوب شرقی به شرکت های تاکسی اینترنتی محلی فروخت. او سال گذشته نیز از همین روش برای خلاص شدن از تجارت تحویل مواد غذایی در هند استفاده کرد و این تجارت پرهزینه شرکت اوبر را به زوماتو واگذار کرد. این رویکرد همچنان ادامه دارد و شرکت اوبر هفته گذشته فعالیت خود را در زمینه تحویل مواد غذایی در هفت کشور تعطیل کرد و موجب شد 3700 کارمند در سراسر جهان مشاغل خود را از دست بدهند. خسروشاهی برای شرکت اوبر خریدهایی نیز انجام داده است. در سال 2018، اوبر اپلیکیشن جامپ را خریداری کرد این اپلیکیشن خدمات سرویس اشتراکی دوچرخه و اسکوترهای برقی را ارائه می کند. او سپس یک استارت آپ کوچک برای شرکت اوبر خریداری کرد که در زمینه اجاره دوچرخه های برقی فعالیت داشت.  خسروشاهی هفته گذشته اپلیکیشن جامپ را، به عنوان بخشی از سرمایه گذاری در استارت آپ نوپای کرایه اسکوتر، به شرکت لایم فروخت. امسال، اوبر شرکت تاکسی اینترنتی «کریم» که در خاورمیانه فعالیت می کند را به قیمت 1/ 3 میلیارد دلار خریداری کرد. اوبر هفته گذشته اعلام کرد که 31 درصد از کارمندان شرکت کریم را کاهش می دهد.

به گزارش نشریه وال استریت ژورنال به نقل از منابع آگاه در ابتدای مذاکرات شرکت اوبر به دنبال تصاحب هر سهم گروب هاب به نسبت 15/ 2 درصد از سهم خود بود، اما هم اکنون در حال مذاکره در مورد معامله ارزش سهام شرکت گروب هاب با 9/ 1 درصد سهام اوبر هستند. حاشیه سود تحویل غذا خیلی کم است. اما این ادغام می تواند به شرکت اوبر کمک کند تا هزینه های خود را کاهش بدهد و سودآوری کند. خرید یک شرکتی به اندازه و ارزش گروب هاب، چالش جدیدی برای خسروشاهی است.