آرشیو چهار‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، شماره ۴۶۵۲
صفحه آخر
۱۶
روشنایی های شب

سینما و بی پولی

حسن لطفی

دوست اهل سینمایی دارم که هر وقت صحبت بخش صنعتی و مالی فیلمسازی می شود به یاد خاطره ای از دوران دانشجویی اش می افتد و آن را برای ما بازگو می کند.

 آن طورکه تعریف می کند، استاد یکی از کلاس ها که از قضای روزگار خانم بازیگری تحصیلکرده خارج بوده پس از ورود به کلاس نگاهی به شکل و شمایل و پوشش دانشجویان می اندازد و می گوید: به! شما هم که بی پول تر از من هستید! بعد هم فلسفه خودش را درباره ورود فقرا به سینما شرح می دهد و می گوید بی پول ها در نهایت تن به سازش می دهند و از اصول و هنر مورد نظرشان پس می کشند.

قصدم نقد صحبت های آن استاد نیست. در تاریخ سینما فیلمسازان زیادی داریم که به رغم تنگدستی فیلم خودشان را ساختند و هیچ وقت بهانه نان بهانه قانع کننده ای برای خودفروشی هنری شان نشد! از آن طرف می توان لیست بلند بالایی از فیلمسازان تغییر مسیر داده ای تهیه کرد که برای فرار از بی پولی یا چرب تر کردن لقمه به هر سازی به جز ساز مورد نظر خودشان رقصیدند. 

البته این اتفاق فقط در دنیای سینما نیفتاده است. در هنرهای دیگر هم نمونه هایی از هر دو رفتار داشته ایم. در این میان گاهی اوقات پای دیگرانی به عنوان حامی هم به دنیای هنرمندان باز شده است. دیگرانی که حمایت مالی شان پشت هنرمند را گرم کرده و چشمداشتی هم به استقلال فردی و هنری او نداشته اند.

 بعضی شان مثل برادر ون گوگ رابطه خونی شان بهانه این حمایت بوده و عده ای نیز دلایل دیگری (فخرفروشی، علاقه مفرط به هنر، دید وسیع و...) داشته اند. دلایلی که در سینما به خاطر هزینه بالایش، چندان خریداری ندارد. نه اینکه کلا آدم دست به جیبی پیدا نشود که پای فیلم فیلمسازی بایستد. نه! باز هم تاریخ سینما را که مرور کنیم فیلم هایی وجود دارد که با پول پولدارانی ساخته شده است که قصدشان تماشای فیلمی از هنرمند یا بازیگر مورد نظرشان بوده است. اکران آن فیلم هم فقط نشان داده دارایی شان کمتر شده است. به همین دلیل مستقل ماندن در سینما کار آسانی  نیست.

 شاید به خاطر همین است که بعضی فیلمسازان فیلم هایی می سازند که برای خودشان خوشایند نیست اما بینندگان فراوانی دارد. می خواهند در آینده از قبل فروش آن فیلم ها به ساخت آثار مورد نظرشان برسند. آینده ای که خیلی وقت ها از راه نمی رسد. در این میان فیلمسازانی که صاحب مال و مکنتی هستند وضع شان بهتر است.

 از درآمد کارخانه، برج سازی، ارثیه و... فیلم مورد نظر خودشان را می سازند و به کسی هم باج نمی دهند (نمی دهند؟) البته در سال های اخیر یا بهتر بگویم ماه های اخیر، جریانی آغاز شده است که اگر پا بگیرد شاید بتواند به فیلمسازان مستقل بی پول یاری رساند. عده ای به این فکر افتاده اند تا سرمایه اندک آدم های علاقه مند به سینما که دست به جیب هستند را برای پروژه های فیلمسازی جمع کنند تا فیلم های مستقل ساخته شود. اینکه نتیجه چه خواهد شد را باید با گذشت زمان دریابیم. اما گمانم خیلی ها دوست دارند حامی ها زیاد، پول فراوان و فیلم ها درجه یک و امیدوارکننده باشد.