آرشیو چهار‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، شماره ۳۷۲۵
جامعه
۱۳

حق شناس به دادسرای رسانه فراخوانده شد

تبعات اصرار شورا بر انتشار آمار کرونا

معصومه اصغری

اعضای شورای شهر تهران پس از شروع به کار در سال جدید نسبت به اعلام نشدن آمار تفکیک شده مبتلایان و فوت شده ها در استان تهران  معترض بودند اما پس از آنکه سخنگوی وزارت بهداشت در آخرین روزهای فروردین ماه آمار فوت شده های کرونا را دورقمی اعلام کرد، واکنش ها به این آمار و اعلام نشدن آمار تفکیک شده بیشتر شد و اعضا چندین بار درباره این عدم شفافیت اظهاراتی داشتند؛ اظهاراتی که از سوی سخنگوی وزارت بهداشت، رئیس جمهور و وزیر ارشاد به شکلی متفاوت ارزیابی شد و این اظهارات را در جهت تشویش اذهان عمومی و خط گرفته از آن سوی مرزها قلمداد کردند. در ادامه هم اعضای شورا با نامه وزیر ارشاد از ادامه اظهار نظر منع شدند اما روز گذشته محمدجواد حق شناس نه تنها این درخواست را دوباره مطرح کرد بلکه از احضار خود به دادسرای فرهنگ و رسانه با اتهام تشویش اذهان عمومی با شکایت یکی از نهادهای نظامی و امنیتی خبر داد. موضوع اعلام نشدن آمار واقعی از تعداد مبتلایان و فوت شده ها در تهران و کل کشور، موضوعی بود که از همان روزهای ابتدایی شیوع کرونا در کشور مطرح شد اما برخی از اعضای شورا باوجود اعلام نشدن آمار رسمی، متناسب با دسترسی های خود به آمار، اظهاراتی در این زمینه داشتند. برای نمونه ناهید خداکرمی، رئیس کمیته سلامت شورای شهر تهران، چندی قبل در گفت وگو با «شرق» گفته بود: «مطابق آماری که من دارم، روزانه در بهترین شرایط 70 نفر و در بدترین شرایط کمی بالاتر از 100 نفر در تهران بر اثر ابتلا به کووید19 جان می سپارند و از آنجایی که وزارت بهداشت آمار فوتی ها را کلی اعلام می کند، تهران هم در دل آمار کلی جا می گیرد. اما دلیل این تفاوت آماری را میان آنچه سخنگوی وزارت بهداشت بیان می کند، با آماری که ما در دست داریم، باید در دو مسئله جست وجو کرد؛ اول اینکه بسیاری از فوتی ها، پاسخ تست کرونایشان پس از دفن مشخص می شود و علت مرگ عده ای دیگر هم آر.دی.اس یا دیسترس تنفسی یا همان رنج تنفسی قید می شود. احتمالا دلیل این تفاوت آماری در همین است». عضو شورای عالی سازمان نظام پزشکی کشور، با تاکید بر اینکه این وظیفه وزارت بهداشت است که مجددا آمار خود را مثل روزهای گذشته به تفکیک شهرها اعلام کند، گفت: «این حق مردم است که بدانند هم اکنون در کدام منطقه بیماری شدیدتر است تا حداقل در رفت وآمد خود به مناطق پرخطر احتیاط کنند. متاسفانه باید اعتراف کرد که اطلاع دادن به مردم تبدیل به یک سبک شده است. این در حالی است که در شرایطی که ما در کشور با یک اپیدمی پرخطر روبه رو هستیم، مردم باید بدانند که کدام منطقه پرخطر است، میانگین سنی مبتلایان، جنسیت آنها، شغلشان و اطلاعاتی از این قبیل چگونه است. هرچقدر اطلاعات بیشتری از این بیماری در اختیار مردم بگذاریم و مردم از شیوه حرکت این بیماری بدانند، موفقیت برای کنترل و مبارزه با آن بیشتر می شود». در همان زمان (اواخر فروردین) محمدجواد حق شناس، رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران، با بیان اینکه آمار کرونا در تهران شفاف نیست بیان کرده بود که آمار کلان با آمار تهران تفاوت دارد. وی همچنین در توییتر خود نوشت: «به نظر می رسد اکنون میزان مرگ ومیری که در تهران وجود دارد و آماری که ارائه می شود شفاف نیست و با عددهای کلان همخوانی ندارد».

به گزارش «شرق»، این روند اعلام نشدن آمار و نبود شفافیت کافی در آمار کرونا برای پایتخت می توانست در یک ماه گذشته به جای دادن نامه با جلسات مشترک برطرف شود و مردم نیز با اطلاع از شرایط نسبت به شرایط تردد در شهر برنامه ریزی کنند اما به جای این روند شاهد دادن نامه دستوری برای عدم اظهارنظر و ندادن آمار شفاف رو به رو بودیم و حالا حتی نماینده مردم در شورای شهر تهران برای پیگیری خواست آنها مورد بازخواست قرار گرفته است. محمدجواد حق شناس، در گفت و گو با «شرق» توضیح بیشتری درباره این احضار و دلایل آن داد. او با اشاره به اولین پیگیری هایی که از جلسه ابتدایی شورا در سال 99 داشته اند، گفت: درخواست برای اعلام جزئیات آمار کرونا در استان های مختلف و به ویژه تهران یکی از کمترین موضوعات برای احقاق حقوق مردم تهران است تا آنها بدانند در شهری که زندگی می کنند، آمار ابتلا و فوت شدگان تا چه اندازه است و متناسب با آن شرایط و شیوه زندگی خود را اصلاح کنند تا از بیماری دور بمانند.

حق شناس با اشاره به دو رویکردی که از ابتدای شیوع کرونا در کشورهای مختلف در مقابل این ویروس اتخاذ شده است، گفت: بسیاری از کشورها تدبیر قرنطینه کامل را اتخاذ کردند و برخی دیگر شرایط و مراقبت های محدود و رهاسازی شرایط مردم را در پیش گرفتند و نسبت به اینکه این همه گیری می تواند چه نتایجی داشته باشد و مردم در خطر قرار بگیرند، بی تفاوت بودند. در ایران هم با توجه به شرایط اقتصادی و تحریم و برخی ناکارآمدی ها شرایط برای قرنطینه کامل وجود نداشت .

این عضو شورای شهر تهران با اشاره به بازگشایی اماکن و ادارات دولتی و عادی سازی شرایط در زندگی مردم از سوی دولت، گفت: در میان مدت فشارهای زیادی به مردم وارد شده است و دولت می توانست شرایطی را برای جبران این خسارت ها داشته باشد اما کمکی به مردم نشد و شاهد بودیم که از اواخر اسفند 98 آمار کرونا در کشور به طور کلی اعلام شد.

حق شناس با اشاره به حضور دکتر زالی، رئیس ستاد مقابله با کرونا در شورای شهر تهران گفت: ایشان با شورا درباره اقدامات الزامی برای تهران، قرنطینه و لزوم اعلام آمار تفکیک شده هم نظر بودند. 

وی افزود: در ابتدا سازمان ثبت احوال برای ارائه آمار فوت شده های زمستان 98 مقاومت داشت و بالاخره این آمار را اعلام کرد و در ادامه سخنگوی وزارت بهداشت نسبت به درخواست شورا برای ارائه آمار تفکیک شده تهران واکنش نشان داد. بعد هم وزیر ارشاد نامه ای برای رئیس شورای شهر تهران در راستای توجیه اعضای شورا نوشت و اعلام شد که این اظهارات می تواند زمینه تشویش اذهان عمومی را فراهم کند.

وی در پاسخ به اینکه در آن نامه درباره جلسه غیرعلنی مشترک برای ارائه آمار صحبت شده بود، آیا آماری ارائه شد یا جلسه ای برگزار شد یا نه، گفت: اولا که جلسه ای برگزار نشد و آماری ارائه نکردند اما اگر هم بود، نظر ما بر این بود که جلسه غیرعلنی وقتی موضوع درباره مردم و حفظ جان مردم است، معنی ندارد. یکی از افتخارات شورای پنجم این بوده که اصلا جلسات غیر علنی را حذف کردیم. درعین حال شورا خواست تا سخنگوی وزارت بهداشت را دعوت کند اما اعلام کردند که دلیلی برای این حضور ندارند؛ در حالی که وزرای زیادی در گذشته در صحن شورا گزارش داده اند و حضورشان فرصتی دوطرفه بوده است.

این نماینده مردم افزود: اگر حاضر به جلسه و پاسخ گویی بودند ما هم استقبال می کردیم اما استقبالی نشد. ما تنها آمار را می خواستیم که ارائه نشد و در عین حال هیچ دلیلی هم برای ارائه نشدن آمار و این برخوردها با آمار پراهمیتی مثل این موضوع  اعلام نشد. این نماینده شورای شهر تهران با تاکید بر اینکه ارائه کلی آمار به صورت کشوری قطعا با ارائه آمار تفکیک شده تفاوت دارد و تاثیر زیادی روی نحوه رفتار خانواده و افراد در اجتماع دارد، گفت: در برخی از استان ها اصلا موضوع مبتلا به نیست اما در برخی شهرها مثل تهران حساسیت بالاست و ارائه آمار دقیق مراقبت های مردم را بیشتر می کند. اگر نحوه رفتار امروز مردم در شهر را ببینید، متوجه می شوید که حساسیت مردم بسیار کم شده، درحالی که جانشان در خطر است.

او تاکید دارد که اگر رویکرد این است که مردم بالاخره با این بیماری مواجه شوند و خطرات آن را هم بپذیرند، بهتر است این موضوع را به مردم بگویید تا حداقل در این شرایط آنهایی که مثلا بیماری زمینه ای دارند و شیمیایی و دیابتی هستند، با احتمال ریسک بیشتر مراقبت کنند. رفتارهای اجتماعی و خانوادگی با اطلاع از احتمال ریسک حتما تغییر می کند و این حق شهروندان است که بدانند در معرض چه شرایطی هستند و این موضوع طبق قانون گردش آزاد اطلاعات باید به اطلاع مردم برسد. اگر در این شرایط کمک مالی به مردم نمی شود و امنیت شغلی آنها در خطر است حداقل درباره امنیت جانشان به آنها اطلاع رسانی کنیم تا بدانند شهرشان چقدر آلوده است.حق شناس با اشاره به مدل برخورد کشورهای دیگر در اطلاع رسانی درباره آمار کرونا، گفت: ما هنوز حسن و دلیل اعلام نشدن دقیق و تفکیک شده آمار را نمی دانیم و نگفتن آمار بیشتر ما را نگران می کند.این عضو شورا با اشاره به احضار خود از سوی دادسرای فرهنگ و رسانه درباره درخواست اعلام آمار تفکیک شده کرونا، گفت: در این سال ها بارها به مراجع مختلف احضار شده ام اما هیچ وقت خودم این موضوعات را خبری نکرده ام اما این موضوع احضار را به هیئت رئیسه شورا اعلام کردم و در ادامه یکی از اعضا در صحن موضوع را به عنوان گلایه و اعتراض مطرح کرد.وی افزود: روز گذشته وکیل من به دادسرای رسانه رفته اما اجازه بازخوانی پرونده من را ندادند و این موضوع منوط به حضور خود من شده است. اما گفته شده که اتهام من تشویش اذهان و نشر اکاذیب است و شاکی هم یکی از نهادهای نظامی و امنیتی بوده است.او می گوید درباره این موضوع اعضای دیگر شورا و رئیس شورا هم اظهارات مختلفی داشته اند و همین درخواست را مطرح کرده اند و افزود: این موضوع خواست عمومی و جمعی بوده اما نمی دانم چرا در این میان یک نفر را احضار کرده اند.