آرشیو چهار‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، شماره ۳۷۲۵
دیپلماسی
۱۵

روایت رئیس کمیته روابط خارجه مجلس نمایندگان آمریکا از علت اخراج بازرس وزارت خارجه

پای ایران به دردسر تازه پمپئو باز شد

شرق: جدیدترین جنجال در وزارت خارجه آمریکا نیز به ایران مربوط شد. چند روز بعد از اخراج بازرس کل وزارت خارجه آمریکا از سوی رئیس جمهور، رئیس دموکرات کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا از احتمال ارتباط این اخراج با سیاست های ایالات متحده در قبال ایران خبر داد. این ادعا در حالی مطرح می شود که در روزهای گذشته، احتمالات دیگری برای دلیل این اخراج مطرح شده بود؛ اما نکته مهم این بود که مشخص شد شخص مایک پمپئو از ترامپ درخواست کرده «استیو لینیک» را اخراج کند. دموکرات های مجلس نمایندگان که اکثریت را در آن مجلس در اختیار دارند، در حال انجام تحقیقات و پیگیری درباره ماجرای اخراج لینیک هستند. علاوه بر این، جنجال تازه بر سر اخراج استیو لینیک در حالی شکل می گیرد که برخی منابع از تلاش جمهوری خواهان برای اقناع پمپئو به نامزدی در انتخابات سنا از ایالت کانزاس خبر داده بودند.

تحقیقات بازرس درباره فروش سلاح به عربستان

ماجرای فروش سلاحی که «الیوت انگل» به آن اشاره می کند، یک سال پیش در همین روزها رخ داد. در ماه می 2019، در میانه بالارفتن تنش ها با ایران، ترامپ اعلام وضعیت اضطراری کرد تا هشت میلیارد دلار سلاح را به عربستان سعودی بفروشد. این فروش با وجود مخالفت کنگره و با اعلام این وضعیت انجام شد. الیوت انگل در این باره گفت: «خبردار شده ام شاید دلیل دیگری برای اخراج آقای لینیک در کار بوده است. دفتر او، به خواست من، در حال انجام تحقیقات روی اعلام وضعیت اضطراری جعلی ترامپ بود؛ اعلام وضعیت اضطراری تا او بتواند به عربستان سعودی سلاح بفرستد». انگل ادامه داد: «نگران کننده است که وزیر خارجه، پمپئو، خواسته قبل از پایان یافتن این کار، آقای لینیک کنار برود». وزیر خارجه آمریکا در آن زمان درباره انگیزه فروش این سلاح ها گفته بود فروش این سلاح ها به حمایت از متحدان منطقه ای آمریکا و ثبات در خاورمیانه کمک خواهد کرد: «... به این کشورها کمک خواهد کرد در مقابل جمهوری اسلامی ایران قدرت بازدارندگی و دفاع داشته باشند».در زمان فروش این سلاح ها، کنگره در نتیجه نارضایتی ها از جنگ طولانی مدت عربستان سعودی در یمن که بحران انسانی تمام عیاری را رقم زده است و نیز پس از قتل جمال خاشقجی، روزنامه نگار منتقد سعودی ساکن آمریکا که برای واشنگتن پست می نوشت، کنگره فروش سلاح به عربستان را متوقف کرده بود. اقدام دولت در این زمینه با مخالفت اعضای هر دو حزب در کنگره همراه شد. انگل اعلام کرد آن زمان پس از فروش این سلاح ها با اعلام شرایط اضطراری، کنگره از بازرس کل وزارت خارجه آمریکا درخواست کرد قانونی بودن این اعلام وضعیت اضطراری از سوی ترامپ را بررسی کند. کنگره در شرایط عادی 30 روز برای بررسی هر نوع فروش سلاح به خارج از کشور فرصت دارد؛ اما اعلام وضعیت اضطراری باعث شد این زمان کوتاه تر شود.

خودداری پمپئو از همکاری با تحقیقات بازرس کل

در همین رابطه، وب سایت پولیتیکو خبر داد لینیک در آستانه به پایان رساندن تحقیقاتش بوده و در جلسه ای در کنگره توضیحاتی نیز در این باره به نمایندگان ارائه داده بود. از سوی دیگر، سی ان ان گزارش داد یکی از دستیاران کنگره به این رسانه خبر داده که شخص وزیر خارجه از همکاری و گفت وگو با بازرس کل برای پاسخ گویی به سوالات او امتناع کرده است. سی ان ان اضافه می کند افشای این خبر انتقادها از ترامپ در زمینه همکاری با نهادهای مستقل ناظر بر دولت را بالا می برد. ترامپ در زمان اعلام این خبر تاکید کرده بود این اخراج را با درخواست وزیر خارجه انجام داده است. او البته افزوده بود لینیک منصوب دوران اوباما بوده است.این خبر در حالی از سوی انگل اعلام شده که در یکی، دو روز اخیر، رسانه ها خبر داده بودند لینیک در حال بررسی ماجرای سوءاستفاده مایک پمپئو از امکانات وزارت خانه برای مصارف شخصی بوده است. طبق این گزارش ها، پمپئو از نیروهای وزارتخانه برای کارهایی مانند بردن سگش برای پیاده روی و خریدهای خانه استفاده کرده است.شخص وزیر خارجه از اخراج لینیک دفاع کرده است. او در این باره به واشنگتن پست گفته است از رئیس جمهور درخواست کرده بازرس را اخراج کند، چون لینیک «کارکردش را به شکلی که ما سعی می کردیم از او دریافت کنیم، ارائه نمی داد» و «در تلاش برای تضعیف کارهایی بود که ما در تلاش برای انجامش بودیم». این ادعا البته در حالی مطرح می شود که لینیک، در جایگاه بازرسی از نهاد متبوع پمپئو بوده است. پمپئو اضافه کرده است: «ممکن نیست این تصمیم یا توصیه من بر اساس تلاش برای مقابله با تحقیقات در حال انجامی باشد، چون من اساسا [از تحقیقات] خبر ندارم. به من گزارش داده نمی شود. من معمولا این تحقیقات را در نسخه نهایی و 24 تا 48 ساعت پیش از آن می بینم که بازرس کل آماده انتشارشان شود؛ بنابراین اساسا ممکن نیست که این اقدام تلافی جویانه بوده باشد».

دردسر برای گزینه سنای کانزاس

این اخبار اما برای آینده سیاسی شخص پمپئو نیز معنادار است. جنجال سیاسی درباره اخراج بازرس کل وزارتخانه متبوع پمپئو، در حالی منتشر می شود که در ماه های اخیر، نام پمپئو به عنوان گزینه حزب جمهوری خواه برای کرسی سنای ایالات کانزاس مطرح شده بود؛ به خصوص از چند روز پیش خبر رسیده که میچ مک کانل، رهبر جمهوری خواهان سنا، شخصا تلاش های جدی تری را برای اقناع پمپئو به شرکت در این انتخابات پی گرفته است. چالش هایی که در انتخابات مقدماتی این حزب در این ایالت رخ داده و حضور یک رقیب دموکرات جدی، باعث شده مک کانل نگران ازدست دادن کرسی این ایالت در انتخابات پیش رو باشد و در نتیجه مصمم تر شده پمپئو را که حالا در جایگاه وزیر خارجه شهرت بین المللی دارد، برای ورود به انتخابات قانع کند. اخبار مربوط به اخراج یک بازرس کل در نتیجه تحقیقاتی که او در حال انجامش بوده، به ویژه در نتیجه تقابل بین دولت و کنگره در این زمینه، احتمالا امتیازی منفی در پرونده پمپئو وارد می کند و اگر کار به ورود او بکشد، ابزاری در دست رقبایش برای حمله به او خواهند شد.

حمله عمر به عربستان

هم زمان با انتشار این اخبار، ایلهان عمر، نماینده مسلمان کنگره، بار دیگر از ارتباط آمریکا و عربستان انتقاد کرد. به گزارش ایرنا، این نماینده دموکرات ایالت مینه سوتا در توییتر نوشت: «عربستان یک تروریست را برای آموزش دیدن به ارتش ما می فرستد؛ اما اکثر رهبران ما روابط سعودی ها با یک حمله دیگر علیه آمریکا را لاپوشانی می کنند». اشاره عمر به ماجرای اعلام نتایج تحقیقات اف بی آی درباره یک حمله تروریستی در آمریکاست. مقام های آمریکا دوشنبه اعلام کردند اداره تحقیقات فدرال خبر داده عامل حمله مرگ بار سال گذشته به نظامیان آمریکایی، با القاعده ارتباط داشته است. آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام آمریکایی که نامش را فاش نکرد، نوشت محمد سعید الشمرانی، دانشجوی نظامی سعودی که حمله مرگ بار نهم دسامبر سال گذشته (15 آذرماه 1398) در پایگاه هوایی «پنساکولا» در ایالت فلوریدا را رقم زد، با یک عامل القاعده در ارتباط بوده است. ایلهان عمر افزود تماس الشمرانی با این عامل القاعده، پس از بررسی تلفن همراه وی کشف شد. الشمرانی در آن حمله، سه نفر از هم دوره ای های آمریکایی اش را کشت و خود نیز هدف تیراندازی پلیس آمریکا قرار گرفت و کشته شد. در این حادثه، هشت نفر نیز به دست این تبعه سعودی زخمی شدند. ایلهان عمر در این باره نوشت: «اگر ایران این کار را کرده بود، خواستار پاسخ گویی آن می شدیم». وی با اشاره به عربستان افزود: «چرا ما بزرگ ترین صادرکننده تروریسم در دنیا را پاسخ گو نمی کنیم؟».