آرشیو پنج‌شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۷۳۵۳
صفحه آخر
۱۶
یادداشت

کارکردهای فرهنگ و ادبیات هنوز درک نشده اند

دکتر نیما رضایی (رئیس انجمن «سلامت و هنر» و مدیر بیمارستان مرکز طبی کودکان)

انجمن سلامت و هنر پنج سالی است که زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی تهران با هدف هایی همچون کمک به آشنایی مراکز درمانی و بیمارستان ها با کارکردهای ادبیات و دیگر بخش های فرهنگ و هنر در بحث درمانی راه اندازی شده و از همین بابت طی این سال ها شاهد اعلام فراخوان های مختلفی بودیم که از جمله آنها می توان به «دوباره می خوانم» اشاره کرد؛ جشنواره ای که باهدف جمع آوری کتاب برای راه اندازی کتابخانه در مراکز درمانی متقاضی و حتی تجهیز آنها برگزار شد. اهمیت بهره گرفتن از فرهنگ و ادب در کنار کارهای درمانی، بویژه برای کودکان و نوجوانان آنقدر زیاد است که حتی طی این چند ماهی که از شیوع ویروس کرونا در کشورمان می گذرد هیچ کدام از فعالیت های این انجمن تعطیل نشده، همچنان با رعایت پروتکل های بهداشتی هم بخشی از فعالیت های حضوری مان برقرار هستند و هم بخشی از برنامه ها به فضای مجازی منتقل شده اند، از جمله کانالی با عنوان «رادیو هارت» راه اندازی کرده ایم. از طریق این کانال هر روز بیش از 10 قصه از سوی کودکان بیمار و کادر پزشکی ثبت می شود و شاهد قصه گویی و داستان خوانی آنان برای دیگر کودکانی که به دلایلی گرفتار بیماری شده اند و مراحل درمانشان طی می شود هستیم. نکته جالب توجه درباره این قصه ها به محتوای آنها بازمی گردد؛ ازآنجایی که بخشی از قصه ها به نقل از خود کودکان هستند می توان رد پایی حتی از وضعیت فعلی کشورمان، تحت تاثیر بیماری کرونا را بر آنان دید. از جمله اینکه فضای قصه هایشان غمگین تر شده و این مساله ای است که حتی می توان از طریق پژوهشگران مرتبط، تحقیقاتی در آن خصوص انجام داد. از طریق این کانال دست به برپایی مسابقه قصه گویی هم زده ایم که اسامی برندگان ماهانه اعلام می شود؛ این مسابقه از اسفند آغاز شده، بچه ها قصه های خود را هرماه با صدای خودشان ضبط کرده و برای ما ارسال می کنند. قصه هایی که محتوا و کیفیت خوبی داشته باشند به اسم خود قصه گو در کانال و فضای مجازی منتشر می شود. در کنار مسابقه قصه گویی، طبق روال سال های گذشته جشنواره بین المللی نقاشی برای کودکان بیمار را هم برگزار خواهیم کرد که سال گذشته با حضور کودکانی از 30 کشور جهان برگزار شد. در دوره های قبل موضوع نقاشی باید مرتبط با بحث سلامت بود که امسال موضوع بیماری کرونا و مساله قرنطینه هم به آن اضافه شده است. اختتامیه آبان ماه برپا می شود، اگر شرایط همچنان به همین منوال باشد از طریق فضای مجازی برگزیدگان معرفی خواهند شد؛ این برنامه ها تنها به بیمارستان مرکز طبی کودکان محدود نشده و از همه ایران و حتی از کشورهای دیگر مخاطبانی دارد. یکی از اهداف انجمن «سلامت و هنر» کمک به راه اندازی و تجهیز کتابخانه در سایر مراکز درمانی و بیمارستان های کشورمان است و طرح «دوباره می خوانم» هم به این جهت برگزار شده و حالا هم شکلی دائمی پیدا کرده، به آن صورت که ناشران و افرادی که توانایی اعطای کتاب های کودک و نوجوان و حتی بزرگسال دارند و همچنین خانواده ها و افرادی که قصد اهدای کتاب های خوانده شده خود را دارند می توانند با فرستادن این آثار به مرکز طبی کودکان به ما در ارسال این کتاب ها به مراکز و بیمارستان های متقاضی کمک کنند. متاسفانه هنوز ضرورت توجه به فرهنگ و ادبیات به عنوان ابزاری که می تواند در خدمت کارهای درمانی باشد درک نشده و از این بابت هنوز با راه بسیاری در جهت همراهی ریاست دیگر بیمارستان ها و مراکز درمانی برای دایر کردن کتابخانه و همچنین انجام سایر کارهای فرهنگی روبه رو هستیم. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای جهان، مسئولان و برنامه ریزان در بخش های مختلف اهمیت این مساله را درک کرده اند و در برخی کشورها حتی شاهد حضور دائمی مربیان قصه گویی، معلم نقاشی و... بیمارستان ها هستیم. شاید تعجب کنید اما با استفاده از ابزارهای فرهنگی نظیر قصه گویی حتی می توان کودکان را به سوی بهبود پیش برد، خود من به تازگی با کودکی روبه رو شدم که حاضر به پذیرش هیچ درمانی نبود اما به محض شنیدن قصه ای با موضوع مرتبط به خودش همراهی کرد. به کمک ادبیات و هنر می توان قدرت مقابله کودکان را در برابر بیماری بالا برد، همچنین از طریق شاهد افزایش امیدواری آنان و همراهی بیشتر با روند درمانی خواهیم بود؛ امیدوارم ما هم در کشورمان به شرایطی برسیم که متوجه جایگاه فرهنگ و ادب در همه بخش های زندگی مان شویم.