آرشیو پنج‌شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۵۶۶۶
صفحه اول
۱
دیدگاه

آتش غفلت در جنگل

دکتر هادی کیادلیری (دبیر شورای مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی)

 حجم بالای بارندگی های چند هفته گذشته باعث افزایش رویش علف های هرز در جنگل های مختلف ایران شده است. به ویژه جنگل های زاگرس که در سال های اخیر حالتی تنک پیدا کرده اند، بیشتر در معرض رشد تراکم علف های هرز قرار گرفته اند. همچنین براساس پیش بینی های سازمان هواشناسی، تابستان امسال از سال گذشته گرم تر خواهد بود و همین مساله شرایط  وقوع آتش سوزی در جنگل ها را فراهم می کند.

از سوی دیگر، متولیان جنگل ها و مراتع کشور همواره اعلام می کنند  بیش از 90درصد آتش سوزی های جنگل های ایران به دست عوامل انسانی روی می دهد. به همین دلیل، اگر امسال با دقت بیشتری از جنگل هایمان مراقبت نکنیم و همچون سال های گذشته از این مساله غافل شویم، قطعا در فصل تابستان، جنگل های ما به آتش سوزی های وسیعی دچار خواهندشد.   البته آتش زدن جنگل ها به دست مردم با انگیزه های متفاوتی اتفاق می افتد. یعنی تعداد زیادی از این آتش سوزی ها لزوما سودجویانه نیست و برخی به علت فقر و نداشتن اراضی کشاورزی، جنگل ها را آتش می زنند و برخی افراد دیگر با سهل انگاری خود موجب به آتش کشیده شدن جنگل ها می شوند.  همچنین باید توجه داشت رفع این انگیزه ها و پیش زمینه ها حتما به یک استراتژی بلندمدت نیاز دارد، چراکه بیشتر این آتش سوزی ها به دست تعداد معدودی از افراد سودجو یا جوامع محلی حاشیه جنگل ها رخ می دهد. تا زمانی هم که انگیزه این افراد به درستی شناسایی و دغدغه های منطقی آنها برطرف نشود، بازهم باید منتظر وقوع چنین حوادثی باشیم. البته در این میان، قطعا افرادی هم یافت می شوند که فقط برای کسب منافع مادی گوناگون از منابع طبیعی کشور اقدام به آتش زدن جنگل ها می کنند که قطعا باید با این افراد براساس قانون برخورد شود.

علاوه براین، گاهی نیز سهل انگاری گردشگران باعث بروز آتش سوزی در جنگل ها می شود؛ اتفاقی که به خصوص در جنگل های شمال رخ داده و نشان می دهد بعضی از روی ناآگاهی باعث بروز چنین مشکلاتی می شوند. این مردم نیز قطعا نیاز به آموزش های لازم دارند، ولی ما در همه این زمینه ها ضعیف عمل کردیم و حتی تابلوهای هشداردهنده نیز به اندازه کافی در جنگل ها نصب نکرده ایم.  با این حال، اگر همه این کارها را نیز انجام دهیم، بازهم احتمال وقوع آتش سوزی در جنگل هایمان وجود دارد. بنابراین باید خودمان را برای مقابله با آن آماده کنیم. از سوی دیگر، چون سازمان جنگل ها تجهیزات کافی برای اطفای حریق در پهنه های جنگلی ندارد، باید با استناد به ماده 47 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها از ارگان های دیگر بخواهد هنگام وقوع آتش سوزی، امکانات، نیروها و ابزارشان را در اختیار سازمان جنگل ها بگذارند. برای این هم که بتوانیم تابستان امسال از وقوع آتش سوزی های مهیب در جنگل هایمان جلوگیری کنیم، تمام نهادهای ذی ربط باید از الان به فکر تقویت ظرفیت خود باشند و مصرانه این مساله را پیگیری کنند تا بعدا این بهانه را نیاورند که به علت نبود تجهیزات نمی توانند به سازمان جنگل ها در اطفای حریق کمک کنند. خود سازمان جنگل ها نیز باید از این ظرفیت قانونی استفاده کند و دیگر اعلام ناتوانی در خاموش کردن به موقع آتش به دلیل نداشتن تجهیزات قابل قبول نیست.  

همچنین باید توجه داشت جنگل های زاگرس به دلیل این که پوشش گیاهان علفی متراکم تری دارد، برای وقوع آتش سوزی مستعدتر است. همچنین جنگل های غرب کشور مراتع مشجر و حالت تنکی بیشتری دارد و رطوبت آن نیز از جنگل های هیرکانی پایین تر است. مساحت پهنه های جنگلی زاگرس نیز حداقل سه برابر جنگل های هیرکانی است و به همین دلیل امکانات لازم برای جلوگیری از وقوع آتش سوزی در جنگل ها باید با اولویت بیشتری در غرب کشور فراهم شود.