آرشیو پنج‌شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۴۶۵۳
صفحه اول
۱
جهان

فرصت تازه مسلمانان

بهمن دهستانی

روز جهانی قدس بار دیگر فرا رسیده است و در حالی که بیشتر جوامع اسلامی درگیر مبارزه با ویروس کرونا هستند، دوباره آنان را به همبستگی و تفاهم و عدم غفلت از مسائل محوری امت اسلامی فرا می خواند. روز جهانی قدس در کنار مناسبت هایی همچون یوم النکبه یا یوم الارض، فرصتی استثنایی برای رقم زدن سرنوشتی تازه در مسیر مقاومت است. 

ما اکنون در شرایطی به سر می بریم که رژیم اشغالگر اسراییل آن را دورانی طلایی برای توسعه طلبی های خود به شمار می آورد. حمایت کم سابقه یا بی سابقه دولت ایالات متحده امریکا به رهبری ترامپ از توسعه اشغالگری های دولت نتانیاهو و نیز علنی شدن و افزون شدن جریان عادی سازی روابط میان برخی کشورهای عربی با تل آویو که با رونمایی از معامله قرن جهش دوباره ای یافت؛ دو مساله ای است که سرنوشت فلسطین و بزرگ ترین مساله امت اسلامی را در وضعیت بی سابقه ای قرار داده است تا آنجا که اکنون سخن از اشغال اراضی کرانه باختری است! و نخست وزیر اسراییل این دوره را یکی از بهترین زمان ها در روابط میان برخی پایتخت های عربی اسلامی و تل آویو توصیف می کند. گذشت بیش از 70 سال از یوم النکبه و مرور اقدامات اسراییل نشان می دهد که پیشروی و توسعه طلبی صهیونیست ها، مساله ای توقف ناپذیر است و در هر دوره ای ابعاد جدیدی پیدا می کند و هیچگاه التیام و بهبود نیافته است مگر آنگاه که ملت فلسطین با مقاومت از خود دفاع کرده اند. شگفت آنکه این رژیم اشغالگر و کشورهای بزرگ حامی آن نشان داده اند حتی حاضرند، تلاش های رهبران فلسطینی برای صلح را هم به شکست بکشانند و نادیده بگیرند و این روزها می بینیم که در قضیه غور اردن چگونه حتی امنیت یک کشور همسایه عربی متعهد به رعایت امنیت اسراییل را نیز تهدید می کنند. روز جهانی قدس با ریشه ها و هویت عمیق اسلامی خود هر ساله نویدبخش تجدید راه حل ها و ابتکارات جوامع اسلامی برای قضیه فلسطین است. جمله ای از امام خمینی در این باره خواندنی است:«جمعه آخر ماه مبارک رمضان روز قدس است و در دهه آخر ماه رمضان به احتمال زیاد شب قدر است... روز قدس که همجوار شب قدر است، لازم است که در بین مسلمانان احیا شود و مبدا بیداری و هوشیاری آنان باشد». به عبارت دیگر روز جهانی قدس به خاطر پیوند با مهم ترین مناسبت اسلامی، آیینی فرامذهبی برای پیروان همه مذاهب اسلامی است و می تواند هر ساله آغازی برای اندیشیدن و هم اندیشی درباره چالش های کلان مسلمین باشد. امسال به خاطر الزامات و محدودیت ها و مراقبت های به وجود آمده بر اثر بیماری کرونا، مهم ترین تجلی روز جهانی قدس که برگزاری راهپیمایی ها در نقاط مختلف جهان بوده است، ممکن نیست اما متقابلا می تواند زمینه ساز بروز فرصت های تازه ای برای پیوستگی بیشتر جوامع ما باشد. واقعیت آن است که حتی میان مردم ایران و فلسطین هم ارتباطات و گفت وگو اندک است و شاید شناخت کافی نیز نسبت به هم نداشته باشند. در شرایط کرونا و توسعه استفاده و ارتباطات انسانی در فضای مجازی، فرصت های تازه ای برای ملت های حامی فلسطین خلق می کند که نباید آنها را کوچک شمرد. سال ها پیش از انقلاب اسلامی در ایران نخستین صندوق حمایت از مردم فلسطین در نوع خود در خاورمیانه توسط جمعی از علمای دینی برجسته ایرانی در مشهد، قم و تهران تاسیس می شود در زمانی که رژیم شاه با دستگاه اطلاعاتی وابسته به موساد با آن مخالفت می کرد اما شاید در حال حاضر از این ابتکارات گذشته بی خبر باشیم اما نیازمند طرح نسل جدیدی از ابتکارات هستیم. ما مسائل زیادی برای فکر کردن و به اشتراک گذاشتن با یکدیگر داریم. از مباحث و موضوعات حقوق بشری گرفته تا بررسی راه حل های ممکن برای قضیه قدس و الاقصی. مساله فلسطین همواره یکی از موضوعات اصلی مورد توجه محافل و فعالان حقوق بشر در جهان بوده است این در حالی است که مردم ایران شاید تنها ملتی در جهان باشند که به خاطر مواضع خود در قبال فلسطین و حمایت از مقاومت در منطقه با تحریم های بی سابقه ای در تاریخ معاصر مواجه شده است. طبعا ارتباط بیشتر و مستقیم نخبگان، روشنفکران و فعالان و مردمان کشورهای اسلامی با مردم فلسطین، انگیزه ملت ها را برای پایداری، همدلی و مواسات با فلسطینیان بیشتر می کند. این بسیار مهم است که مردم فلسطین اخلاص و دغدغه و مودت مردم ایران را درک کنند و شاید اکنون در دوره کرونا زمینه درک متقابل بیش از گذشته فراهم است. درباره راه حل های ممکن برای قضیه فلسطین، پیشنهادات گوناگونی وجود دارد که می تواند یکی دیگر از موضوعات مهم برای هم اندیشی میان جوامع اسلامی و مردم فلسطین باشد مثلا ایران بارها به عنوان یک ابتکار بین المللی بر لزوم همه پرسی از ساکنان اصلی سرزمین فلسطین تاکید کرده است. نباید فراموش کرد که اساسا روز جهانی قدس برای از انزوا درآمدن و قدرت گرفتن جوامع مسلمان در مقابل رژیم اسراییل و قدرت های حامی او شکل گرفت و اکنون نباید گذاشت تا عوامل قدرت و هویت جهان اسلام تضعیف شود. روز جهانی قدس در طول بیش از 40 سال برگزاری خود توانسته حتی بر ژئوپلیتیک و معادلات خاورمیانه تاثیر بگذارد و کانونی با عنوان محور مقاومت خلق کند که به یک عنصر پایدار در فرآیندهای منطقه ای تبدیل شده است که دیگر کسی نمی تواند آن را نادیده بگیرد لذا روز جهانی قدس را باید به فرصتی برای آفرینش و تجدید قدرت و ابتکارات میان ملت های باورمند به مساله فلسطین تبدیل کرد. 

توضیح: نسخه عربی این یادداشت همزمان در روزنامه الاستقلال چاپ فلسطین به مناسبت روز قدس منتشر شده است.