آرشیو پنج‌شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۵۶۶۶
فرهنگ
۹

ماه رمضان امسال در حالی رو به پایان است که مردم تلاش کردند با رعایت قوانین بهداشتی ناشی از شیوع کرونا، آن را کنار هم سپری کنند

شب های دلتنگی

ماه رمضان امسال متفاوت بود، ماهی که خودش حال و هوای متفاوت و تازه ای را هر سال به زندگی مان می آورد، امسال با پدیده کرونا روبه رو شد. هر چند برای حفظ سلامت جامعه بسیاری از آیین های جمعی این ماه تحت تاثیر قرار گرفت اما همه تلاش کردند راه های تازه ای برای حفظ حال خوش ماه مهمانی خدا پیدا کنند؛ ماهی که البته اگر بنشینی گوشه خانه و عبادت کنی هم باز حال خوشی دارد، اما عموم جامعه دوست دارند در این ماه به عبادت های جمعی بپردازند. امسال هم با همه دشواری شرایط و احتیاط ها اما مردم به شیوه خودشان تلاش کردند این ماه را کنار هم باشند، هم موارد بهداشتی جامعه را رعایت کنند و هم روزهای خوب رمضان را خوب تر بگذرانند. نتیجه اش هم این شد که هم مردم و هم مسوولان به رفتارهای تازه ای رسیدند که می توان آنها را فرهنگ سازی های مناسبی دانست که شاید در شرایط عادی کمتر ذهن ها پی برنامه ریزی و شکل دهی شان می رفت.

ما تسلیم بشو نیستیم!

کرونا که آمد، شکل زندگی عوض شد. فعالیت های جمعی بسیاری تعطیل شدند. در سراسر دنیا فضاها و رویدادهای فرهنگی، هنری، ورزشی و... تعطیل شدند و آدم ها تنها نشستند گوشه خانه شان. هر چند در برخی کشورها از جمله ایتالیا مردم سعی کردند با ساز نواختن در تراس خانه هایشان حال شهر را عوض کنند، اما بالاخره خیلی چیزها تعطیل شد. در ایران هم این رویه وجود داشت ولی در ماه رمضان همه تلاش کردند برای تغییر آن و البته شاهد اتفاقات متفاوتی هم بودیم.

سینما ماشین

اگر از علاقه مندان پیگیر سینمای ایران بودید و هستید، حتما خوب به خاطر دارید که هر وقت به حوالی ماه مبارک رمضان می رسیدیم، برخی تهیه کننده ها، کارگردان ها و پخش کننده های فیلم، در گفت و گو با رسانه های مختلف، از اکران این ماه به عنوان فصل نامناسب نمایش فیلم در سینماها یاد می کردند. روزه داری و انجام امور مذهبی مربوط به ماه مبارک رمضان، میل و اراده چندانی برای سینما رفتن باقی نمی گذاشت و میزان استقبال از فیلم ها و فروش آنها در گیشه تعریف چندانی نداشت. به همین دلیل صاحبان آثار سینمایی عمدتا تمایلی برای نمایش فیلم هایشان در این ماه نداشتند. تجربیات سال های مختلف به مرور این فرضیه را تقویت کرد که فیلم های اکران ماه رمضان، سرنوشت خوبی در گیشه پیدا نمی کنند. طرح ویژه اکران از افطار تا سحر تا حدودی و در مقاطعی، باعث رونق نصفه و نیمه سالن های سینما و فروش نسبی فیلم های اکران ماه رمضان شد، اما باز در کلیت، تضمینی برای موفقیت فیلم ها نبود و آن بدبینی تاریخی را از بین نبرد. البته بخشی از ناکامی فیلم ها در این ماه هم تلقینی به نظر می رسید و اگر برخی صاحبان فیلم ها ترس و ملاحظه اکران را کنار می گذاشتند و فیلم هایی بالقوه پرمخاطب و با مولفه های فروش بالا را در ماه رمضان اکران می کردند، چه بسا روشنایی چراغ سالن های سینما در این ماه هم حفظ می شد و هم انگیزه ای برای اکران دیگر فیلم ها به وجود می آمد.

اما شیوع کرونا و تعطیلی بی سابقه و تقریبا درازمدت سالن های سینما باعث شد همه آن تقسیم بندی های نانوشته، بی اثر و بی کاربرد به نظر برسند و دیگر هیچ کس از ارجحیت و طلایی بودن اکران های عید نوروز و عید فطر بر اکران ماه مبارک رمضان سخنی به میان نیاورد؛ چون اصلا اکرانی وجود ندارد. حالا به شکل ناگزیری، شیوه اکران و نمایش فیلم در سینمای ایران و جهان، تا اطلاع ثانوی تغییر یافته است. تجربیات اکران آنلاین خروج، ساخته ابراهیم حاتمی کیا و طلا ساخته پرویز شهبازی و «سینما ماشین» با فیلم خروج، می تواند با بررسی کارشناسانه و آسیب شناسانه، مسیرهای تازه ای را درباره نمایش فیلم های سینمای ایران پیش روی سینماگران قرار دهد. ضمن این که با این تغییر و تحول ناخواسته و تزریق هوای تازه به فضای اکران، نوبت ها و فصل های اکران در سینمای ایران از جمله ماه مبارک رمضان، دستخوش تغییرات اساسی خواهدشد و می توان به همه آنها به چشم یک فرصت طلایی نمایش فیلم نگاه کرد.      

محفل ماشین

ماه رمضان بود و  عبادت های جمعی. آدم ها عالم خوشی داشتند از این که در مساجد، اماکن مذهبی و حتی در خانه هایشان دور هم جمع شوند، قرآن به سر بگیرند و عبادت کنند. امسال اما نمی شد این اتفاقات به شکل گذشته تکرار شود. هر چند در شب های قدر مردم با رعایت فاصله اجتماعی در مساجد به عبادت پرداختند اما یک اتفاق خوب دیگر هم بعد از افطار در تهران میزبان مردم بود؛ اتفاقی که البته کاش تکثیر شود و در ایام غیرکرونایی هم تمام شهرهای ایران را با خود همراه کند.

شب های دلتنگی در پارک ارم یکی از اتفاقات خوب ماه رمضان امسال بود. جنگی که مانند سینما ماشین با برنامه ریزی موسسه اوج شکل گرفت. در این ویژه برنامه ها هر چند مردم شب ها در خودروی خود می نشستند و برنامه هایی را که در فضای باز مقابلشان اجرا می شد، دنبال می کردند اما آنها که تجربه اش کرده اند معتقدند حس و حال خوبی داشته است. شاید همین اتفاق موجب شود در سال های بعد هم برنامه ریزی های مشابه صورت گیرد و ماه رمضان در ایران بتواند نیمه اول خود یعنی تا تولد امام حسن (ع) را با شادی بیشتری بگذراند، شادی هایی جمعی که البته می تواند رگه هایی معنوی هم به خود بگیرد. اتفاقی که امسال در همین شب های دلتنگی شاهدش بودیم. مردم هم شاهد اجرای موسیقی و شعرخوانی بودند و هم کتاب دعا و قرآن به دست در ماشین همراه با هم دعا کردند.

راهپیمایی ماشین

راهپیمایی ماشین را هم بیفزایید به این رویدادهایی که مردم از درون خودروی خود همراهی اش کرده اند. همین جمعه پیش رو قرار است مردم راهپیمایی روز قدس را در خودروی خود برگزار کنند تا تمام آنچه از آیین های رمضانی شان را که می شده و می توانسته اند، در کنار هم بجا بیاورند.

عبادت آنلاین

در فضای مجازی هم کم نبودند رویدادهای مجازی جالبی که با محوریت ماه رمضان برگزار شدند. لایوهای اینستاگرامی، ختم قرآن های دوره ای تلگرامی و بسیاری رویدادهای مشابه دیگر. البته با همه این امکانات جالب است بدانید طبق نظرسنجی ایسپا 51 درصد مردم برنامه های ویژه ماه رمضان را در صدا و سیما دنبال می کرده اند و با همه گسترش فضای مجازی هنوز هم رسانه ملی انتخاب اول مردم بوده است.