آرشیو پنج‌شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۳۷۲۶
دیپلماسی
۱۵

با وابستگی بیشتر به نفت و گاز منطقه چین جای آمریکا را در خلیج فارس تنگ می کند

دیپلماسی ایرانی: برای سال ها عقل متعارف سیاست خارجی حکم می کرد که تنها شریک راهبردی پایدار برای کشورهای خلیج فارس، ایالات متحده است. حالا این نظریه با یک واقعیت مورد خدشه قرار گرفته است: مهم ترین واردکننده نفت از کشورهای خلیج فارس، چین است و هم زمان اهداف راهبردی چین به طور فزاینده ای به ثبات در خاورمیانه گره خورده است. پکن در سال های اخیر موتور محرکه رشد تولیدکنندگان نفتی منطقه بوده است. 72 درصد از کل نفت مصرفی چین از خارج از کشور تامین می شود و این اهمیت ژئوپلیتیک واردات نفت را افزایش می دهد. در سال 2019، صادرات نفت عربستان سعودی به چین 47 درصد افزایش یافت و عربستان حالا 16.5 درصد از کل واردات نفت چین را به خود اختصاص داده است. عراق سومین عرضه کننده نفت و عمان، کویت، ایران و امارات متحده عربی به ترتیب ششمین، هفتمین، هشتمین و نهمین تامین کننده نفت چین هستند. خلیج فارس در مجموع 40 درصد از واردات نفت چین را تامین می کند. گاز طبیعی نیز یکی از سوخت هایی است که در سبد انرژی چین به سرعت جای خود را باز می کند. پیش بینی می شود تا سال 2040، مصرف گاز چین از هفت به 14 درصد برسد. هم اکنون قطر 20 درصد از گاز وارداتی چین را تامین می کند و قرار است که تا 22 سال آینده، واردات گاز مایع از خلیج فارس به 30 درصد برسد.

در سال های 2016 و 2018، شی جینپینگ دو بار از منطقه دیدار کرد. پکن علاقه مند است تا از واردات راهبردی اش محافظت کند، بنابراین در سال 2008 یک شناور چرخان ضددزدی دریایی در آب های اقیانوس هند مستقر و در سال 2017 اولین پایگاه نظامی اش را در جیبوتی احداث کرد. دیپلمات های چینی بیشتر در منطقه حضور دارند و مسئولیت فرستاده ویژه خاورمیانه فراتر از موضوع اسرائیل - فلسطین، دستور کار دیپلماتیک گسترده تری را شامل می شود. خلیج فارس نیز به خاطر رفاه اقتصادی اش بیش از پیش به چین متکی است. چین دومین مصرف کننده نفت عربستان با 16 درصد از مجموع نفت صادراتی عربستان، درست بعد از ژاپن قرار دارد. به همین ترتیب چین از مشتریان اصلی صادرات نفت دیگر کشورهای خلیج فارس است. فراتر از نفت، چین مهم ترین شریک تجاری و شریک سرمایه گذاری کشورهای منطقه نیز محسوب می شود. پکن در محاسبات راهبردی کشورهای خلیج فارس جایگاه ویژه ای دارد: ارائه امتیازات قابل ملاحظه به شرکت های چینی در میادین نفتی، خرید تجهیزات نظامی چینی و امضای توافق نامه های راهبردی. به این ترتیب قدرت نرم چین در منطقه رو به افزایش است.