آرشیو پنج‌شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۳۷۲۶
صفحه آخر
۱۶
یادداشت های کرونایی

کرونا و ما چگونه ما شدیم

دکتر صادق زیباکلام

پیامکی صبح جمعه آمده بود، خیلی کوتاه، سخنگوی دولت برای تامین کسر بودجه سال 1399 گفته است که نیازمند تغییرات در بودجه هستیم. شاید هیچ کس تاملی در این پیامک نکرد. حتی بسیاری آن را تا انتها نخواندند و نگاهی هم به آن نینداختند. اما آن پیامک کوتاه و مبهم شاید یکی از مهم ترین گفته های سخنگوی دولت باشد؛ پیامی که بر سرنوشت 85 میلیون ایرانی تاثیرگذار خواهد بود؛ درواقع آثار آن از هم اکنون آشکار شده است. بودجه سال 99 را دولت در دی ماه به مجلس تقدیم کرد. هزینه های کشور حدود 480 هزار میلیارد تومان بود. همان وقت که بودجه ارائه شد، دولت 150 هزار میلیارد تومان آن را که معادل یک سومش است، نداشت و با کسری بودجه مواجه بود. اما مصیبت های دیگر در راه بودند. دولت بودجه را براساس صادرات یک میلیون بشکه نفت از قرار بشکه ای 50 دلار می بندد که با احتساب سبدی از ارز نیمایی و... درآمد حاصل از فروش نفت بشکه ای پنجاه دلار چیزی حدود 50هزار میلیارد تومان می شد. مالیات درآمد دیگر دولت بود و 195 هزار میلیارد تومان در بودجه تعیین شده بود. مصیبت های دیگر به جای خود، کاهش ارزش نفت به بشکه ای حدود 15 دلار به علاوه تنگ ترشدن تحریم ها عملا آن 50 هزار میلیارد تومان را به سرنوشت نامعلومی دچار کرده است. از اسفندماه هم که سروکله کرونا پیدا شد و بخش عمده ای از اقتصاد کشور را فلج کرد. آقای امیدعلی پارسا، رئیس سازمان مالیاتی کشور، یکی دو هفته پیش اعلام کردند که اگر از اول خرداد ماه هم کسب وکارها به حالت قبل از اسفندماه برگردند بازهم ضرر و زیان های مالی که باعث کاهش درآمدهای مالیاتی خواهد شد، برای سه ماه اسفند، فروردین و اردیبهشت بیش از 50 هزار میلیارد تومان تخمین زده می شود؛ یعنی کاهش درآمدهای نفتی و کرونا تا بدین جا یکصد هزار میلیارد تومان از درآمدهای دولت را کم کرده است. از قبل از این ماجراها هم که 150 هزار میلیارد کسری بودجه داشتیم. به این ترتیب حتی اگر هیچ اتفاق دیگری هم رخ ندهد، دولت تا اینجا با کسر بودجه 250 هزار میلیارد تومانی مواجه است. به این عدد 17 هزار میلیارد تومان وام یک میلیون تومانی را هم اضافه کنیم، به علاوه بسته های معیشتی که به خاطر کرونا توزیع شد. به فرض هم که پرداخت های دیگری در کار نباشد تا به همین جا دولت بیش از نیمی از آن 480 هزار میلیارد تومان را برای اداره کشور در سال جاری ندارد. حاجت به گفتن نیست که حسب روال همیشگی قرض گرفتن از بانک مرکزی، چاپ اسکناس، فروش سهام و دارایی های دولتی، صندوق توسعه ملی و راه و روش های مخرب اقتصادی و تورم که سال هاست با آن آشنا هستیم، راه های تامین درآمدهای دولت است. همچنین آنچه با کمال تاسف باید گفت زدن از بودجه بهداشت و درمان، آموزش و پرورش، عمران و سازندگی کشور است. کرونا باعث می شود به فکر فرو برویم که ما چگونه ما شدیم.