آرشیو پنج‌شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۹۷۷۳
اجتماعی
۱۰

تعطیلات عیدفطر و احتمال مسافرت شهروندان به اقصی نقاط کشور

کرونا منتظر یک بهانه

مریم رمضانی

نه اینکه عوامل انتشار و زمینه های تشدیدش را ندانیم، خوب می دانیم اما گوشمان کمتر بدهکار ویروسی است که بیش از سه ماه در این سرزمین جا خوش کرده و خیال رفتن هم ندارد. هنوز زندگی به چرخه عادی بازنگشته و باید از سفرهای درون و برون استانی اجتناب کرد تا سالم بمانیم و کرونا را با عزمی راسخ شکست دهیم، سفر کردن در شرایط بحرانی که ما در آن قرار داریم رهاوردی جز تشدید آلودگی و گسترش چرخه ویروس در پی ندارد، البته بماند که برای خیلی ها بعد از کاهش محدودیت ها، پدیده ای به نام کووید 19، موضوعیت خود را از دست داده و حتی بدون ماسک و رعایت فاصله گذاری در سطح شهر تردد می کنند، دیگر مسافرت که جای خود دارد. هرچند تمایل برای بازگشت به وضعیت عادی و رفتن به سفر پس از چند هفته محدودیت های تردد و قرنطینه قابل درک است، اما باید توجه داشت که این امر ممکن است زمینه شکل گیری خطری به مراتب بزرگ تر از گذشته را فراهم کند.

بازگشت به حالت عادی، زمینه ساز شیوع ویروس

البته نباید از دایره انصاف خارج شد، همین مردمی که گاه به عنوان متهمان ردیف اول در زمینه انتشار و گسترش ویروس کرونا شناخته می شوند، به میزان 83 درصد با پروتکل ها همراهی کرده اند و حتی در دو روز ابتدایی سال 99، به علت مساعدت و توجه آنان به توصیه های مسئولان، میزان سفرهای نوروزی تا حدود 53 درصد کاهش را نشان می دهد که این مسئله در نوع خود کم سابقه و شاید هم بی سابقه بوده، اما درهرحال، بیم آن می رود که تعطیلات عیدفطر، مردم خسته از قرنطینه و در«خانه مانی» طولانی مدت را رهسپار جاده ها کند و این احتمال بعید نیست. آن هم در شرایطی که رئیس جمهور طی روزهای گذشته در جلسه ستادملی مبارزه با کرونا، تمامی محدودیت های پیشین را برداشته و قرار است بعد از ماه رمضان، زندگی به روال عادی بازگردد، البته رئیس دولت، این را  هم گفته است که تا پایان راه مبارزه با کرونا هنوز مسیر زیادی داریم و دوران این بیماری تمام نشده و باید زندگی خود را با آن تطبیق دهیم، با این همه تنها می توان امیدوار بود که بازگشت به حالت عادی، تبدیل به دریچه ای برای شیوع مجدد این بیماری نشود. امری که می تواند زمینه شیوع ویروس را به مراتب بیشتر از وضعیت فعلی گسترش دهد و مبارزه با آن را از وضعیت کنونی دشوار تر سازد.

لغو مسافرت ها تا اطلاع ثانوی

هرچند متولیان حوزه سلامت اعلام می کنند که با رعایت نکات بهداشتی، تجمع نکردن و رعایت فاصله با دیگران می توانیم این ویروس را شکست دهیم اما برخی افراد با نادیده گرفتن همه این موارد میدان را به حریف واگذار کرده اند تا امروز کرونا به تنهایی بتازد و قربانی بگیرد و همچنان میدان دار باشد. به رغم این مسئله، بسیاری بی تاب سفرند    و می خواهند روزهای یک شنبه و دوشنبه هفته بعد که عیدفطر است، دل به جاده بسپارند، حال آنکه آمار مبتلایان و قربانیان به ما هشدار می دهند، اکنون، وقت سفر نیست! اسفندماه نیز بسیاری از مردم با نخستین اعلام تعطیلی مدارس، راهی شمال شدند اما نتیجه آن هم برای مسافران و هم برای اهالی بومی که خود نیز با این ویروس  دست و پنجه نرم می کردند به یک فاجعه تبدیل و به سرعت بسیاری از شهرهای نوار شمالی وارد وضعیت قرمز هشدار شد. بر همین اساس فرماندار محمودآباد با پیش بینی موج گسترده مسافرت طی تعطیلات عید فطر به شهرهای ساحلی مازندران ، نسبت به افزایشی شدن شیوع کرونا در صورت رعایت نکردن پروتکل های بهداشتی در این شهرستان ابراز نگرانی کرده و گفته است: در حال حاضر  وضعیت استان مازندران زرد است و اگر فاصله گذاری اجتماعی رعایت نشود با توجه به تعطیلات پیش رو و عدم توجه مردم به پروتکل های بهداشتی امکان تغییر وضعیت استان به قرمز وجود دارد. فرماندار همدان هم تاکید کرده است که با توجه به  نزدیکی ایام عید فطر و ورود همه ساله مسافرین به این استان، امسال به دلیل وضعیت خاص کشور و استان از مسافرین می خواهیم که از سفر کردن به همدان پرهیز کنند. حسین افشاری این را هم گفته است که به تمام هتل ها و مراکز مسافر پذیر  ابلاغ شده از پذیرش مسافرین جلوگیری به عمل آوردند و مسافرین حق هیچ گونه نصب چادر    در پارک ها و بوستان های همدان را نخواهند داشت. فرماندار شهرستان بویراحمد نیز در این باره خاطرنشان کرده، در حال رایزنی با ستاد ملی کرونا هستیم تا محدودیت هایی برای تعطیلات عید فطر در استان و شهرستان در نظر گرفته شود و بی شک مسئولان ملی هم نمی خواهند بویراحمد و دنا قربانی شیوع کرونا شود.

تصور کنید اهالی پایتخت که هنوز مهم ترین کانون کرونا به شمار می رود در این روزهای تعطیل راهی شهرهای شمالی کشور و سایر نقاط شوند. یا مردم سایر شهرها که هنوز در وضعیت زرد و قرمز به سر می برند به استان های همجوار سفر کنند. آنگاه چه وضعیتی روی خواهد داد؟ با این اقدام کرونا مثل آب خوردن،  دست به دست شده و باز روزهای تلخ اسفند و فروردین تکرار می شود. بنابراین همچنان باید «در خانه بمانیم» و «خانه امن ترین مکان است». قطعا در خانه ماندن یکی از مهم ترین اقداماتی است که می تواند موجب شکستن زنجیره شیوع بیماری کرونا باشد. ارتباطات کمتر و کاهش تردد، اصلی ترین وسیله برای پیشگیری از ابتلا به کرونا است.

چرا نباید سفر رفت؟

سفر رفتن یکی از اقدامات پرخطر مردم در این روزهاست؛ چرا که این ویروس تقریبا دو هفته در بدن مخفی مانده و شخص مبتلا از این موضوع خبر ندارد. بنابراین افراد بدون رعایت نکات بهداشتی و قرنطینه شدن، با لمس سطوح مختلف در همه اماکن عمومی می توانند منجر به شیوع گستره این ویروس در سطح کشور شوند. باید توجه داشت که هر شهر متناسب با جمعیت خودش، امکانات درمانی و بیمارستانی دارد. قطعا شهری مانند تهران، با توجه به جمعیت بالا، بیمارستان های بیشتر و امکان سرویس دهی به افراد بیشتری در مقایسه با شهرستان های کوچک دارد. هنگامی که گروه زیادی از مردم در شرایطی بحرانی به شهرهای کوچک سفر می کنند، در واقع موجب می شوند تا مردم محلی از دسترسی به خدمات درمانی بموقع و کافی محروم شوند. در روزهای ابتدایی امسال، کنترل ورودی شهر ها و جلوگیری از رفت وآمد افراد غیربومی به داخل شهر ها و توصیه های مکرر وزارت بهداشت برای فرهنگ سازی در این مورد، از جمله اقدامات مسئولان بود اما بازهم برخی مردم این موضوع را جدی نگرفته و در شهر های بزرگ و به خصوص گیلان و مازندران، وضعیت را بحرانی کردند، نبود امکانات تخصصی بین راه در صورت مبتلا شدن افراد به ویروس کرونا، از جمله خطراتی بوده و هست که در طول سفر افراد را تهدید می کند. این در حالی است که مسافران ممکن است مبتلا بوده و در مکان های عمومی باعث انتقال این ویروس به افراد دیگر شوند. بی تردید شهر های گیلان و مازندران  به دلیل حضور مسافران و کمبود امکانات تخصصی و بیمارستان ها برای مراقبت از افراد مبتلا، دچار وضعیت سختی خواهند شد.

خستگی مضاعف کادر درمان با انجام سفرهای غیرضروری

از طرفی امروز پرستاران و کادر درمانی همانند رزمندگان دوران دفاع مقدس در خط مقدم جبهه جنگ با ویروس کرونا قرار دارند و علاوه بر تحمل درد هموطنان، داغ همکاران و دوستانشان که در این مدت در راه مداوای بیماران کرونایی جان خود را از دست داده اند بر دلشان سنگینی می کند. آن ها حتی فرصتی برای عزاداری برای کسانی که سال ها در کنارشان کار کرده، نداشته اند و بیش از ظرفیت و توان خود در این مدت کار کرده اند. همچنین بسیاری از استان ها در حوزه زیرساخت ها و تجهیزات بهداشتی و درمانی کمبودهای فراوانی دارند و تجهیزات موجود نمی تواند نیازهای مردم استان خودشان را پاسخ دهد و اگر عده ای از هموطنان این ویروس را به شوخی گرفته و راهی سفر شوند، فشار مضاعفی به حوزه بهداشت و درمان و همچنین کادر درمانی و پرستاری وارد می شود. 

آخرین آمار مبتلایان و قربانیان

موضوع دیگر، آمارهای نگران کننده ای است که همچنان از روند صعودی بیماری حکایت دارد وگزارش ها حاکی از آن است که آمار مراجعه به اورژانس در برخی استان ها افزایش یافته است. کیانوش جهانپور، سخنگوی وزارت بهداشت  روز گذشته در ارتباط تصویری ضمن ارائه تازه ترین آمار کرونا در کشور اعلام کرده است: در شبانه روز گذشته شاهد شناسایی  دو هزار و 346 مورد جدید کرونا در کشور بوده ایم که بر همین اساس، آمار تعداد مبتلایان به 126 هزار و 949 نفر رسیده و تاکنون 7 هزار و 183 نفر از بیماران مبتلا به کرونا در کشور، جان خود را از دست داده اند.این آمارها نشان می دهد که برداشتن محدودیت ها مسیر را برای نفوذ کرونا باز کرده و بسیاری از شهروندان با برداشتن ترس و رعایت نکردن نکات بهداشتی بدون احتیاط به امور عادی خویش مشغول هستند در حالی که کرونا همچنان وجود دارد و قربانی می گیرد.علاوه بر ترددها و تجمع ها در داخل شهرها، جاده ها نیز با ترافیک شدیدی روبه رو است. از طرفی سطح هشدارها و حساس سازی جامعه از سوی مسئولان در ارتباط با خطرات بیماری کرونا کاهش یافته و این خود می تواند دلیلی برای عادی شدن شرایط نزد برخی از شهروندان باشد در حالی که شرایط عادی نیست. تعطیلی مدارس، دانشگاه ها، کسب وکارها و بسیاری از اماکن و اصناف شرایط نامساعدی برای اغلب مردم به خصوص کسبه و بازاریان به وجود آورده بود و از این رو دولت شرایط را به شرط رعایت طرح فاصله گذاری هوشمند اجرایی کرد که در صورت رعایت این طرح، امیدی به قطع زنجیره انتقال ویروس کرونا بود اما این طرح به دلیل همراهی نکردن بخشی از جامعه به صورت کامل اجرا نشد و اکنون معابر عمومی مملو از جمعیت است و برخی از اماکن دولتی مانند بانک ها، ادارات و همچنین دفاتر پیشخوان با ازدحام روبه رو است. قطع زنجیره انتقال یکی از راهکارهای کاهش ابتلا به ویروس کرونا است و تا زمانی که مردم در خیابان ها و اماکن عمومی حضور بی احتیاطانه ای داشته باشند و فاصله گذاری و مسائل بهداشتی را رعایت نکنند زنجیره انتقال نه تنها قطع نمی شود بلکه ویروس کووید 19 به سرعت سرایت و منتقل می شود و حال در کنار همه این موارد، برخی تصمیم گرفته اند، به سفر بروند و هرچه مقامات بهداشتی و کادر درمان تا به اینجا رشته اند را پنبه کنند. 

توصیه مسئولان: سفر بی سفر

با این حال مسئولان همچنان به شهروندان توصیه می کنند که قید سفرها را بزنند. ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت گفت: تعطیلات پیش رو طولانی است، مردم هم مقداری از شرایط کرونا خسته شدند و تمایل دارند که به سفر بروند، اما ما درخواست مان از مردم به حداقل رساندن سفرهاست. خود فعل سفر در مورد انتقال ویروس خطرناک است و موجب افزایش تماس اجتماعی و کاهش فاصله گذاری اجتماعی می شود، باید توجه داشت افراد یا با وسایل عمومی مانند هواپیما، قطار و اتوبوس سفر می کنند یا با ماشین شخصی که در این صورت بین راه توقف دارند. در عین حال در سفر از اماکن عمومی مانند پمپ بنزین، نمازخانه و دستشویی استفاده می کنیم که همه این موارد احتمال انتقال ویروس را بالا می برد. در افراد مسن به یک نوع و در افراد جوان به نوع دیگری سفر احتمال ناقل شدن را بالا می برد. اگر افراد در مقصد در جای عمومی مثل هتل ها، مراکز بوم گردی و خانه هایی که اجاره داده می شود، توقف کنند، خطر انتقال ویروس بالا می رود و روش هایی مانند چادر زدن در فضا های پارک و عمومی فاجعه و مضر است. بعید می دانیم که استانداران و فرمانداران چنین امکاناتی را فراهم کنند. شاید کم خطرترین حالت سفر این باشد که برخی افراد که ویلا یا باغی دارند و بین راه هم توقف نمی کنند و جای دیگری نمی روند به سفر بروند که این اقدام هم دو خطر دارد؛ یکی اینکه ممکن است افراد از جا های کمتر آلوده به جا های آلوده تر روند و ویروس را برگردانند یا ممکن است افراد  از مناطق آلوده به مناطق کمتر آلوده روند.سعید نمکی، وزیر بهداشت گفت: با توجه به تعطیلات پیش روی عید فطر، از مردم می خواهیم در این ایام از سفر خودداری کنند.

وضعیت قرمز  در خوزستان و  افزایش شمار مبتلایان  در سیستان

از سوی دیگر در برخی استان ها از جمله سیستان و بلوچستان، کرونا روند صعودی طی کرده و در حال نزدیک شدن به وضعیت قرمز است. رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر در این رابطه گفته است: مناطق جنوبی استان سیستان و بلوچستان این روزها دمای بالای 35 درجه را تجربه می کنند اما طبق آمار همچنان شاهد افزایش تعداد مبتلایان به بیماری کرونا در این منطقه هستیم.

برخی از هم استانی ها با عدم صیانت از سلامت خود و همنوعان خود وضعیت سیستان و بلوچستان را به نقطه قرمز و فوق بحرانی نزدیک می کنند که باید تدابیر لازم برای کنترل این رفتارها انجام شود. از سوی دیگر وضعیت خوزستان همچنان قرمز است.

 هرمزگان هم وضعیت نگران کننده ای دارد. رئیس دانشگاه علوم پزشکی این استان هشدار داده، در صورتی که روند افزایشی ابتلا به کرونا ادامه یابد، مردم منتظر اعمال محدودیت های سفر و اعمال قرنطینه های سختگیرانه باشند. حسین فرشیدی، علت اصلی افزایش بیماری کرونا به ویژه در بندرعباس را حجم بالای جمعیت و رعایت نکردن فاصله فیزیکی در مکان های شلوغ دانسته است.