آرشیو شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۷۳۵۴
فناوری
۱۱

با شیوع کرونا و خانه نشینی مردم

برنامه های «زنده اینترنتی»در شبکه های اجتماعی افزایش یافت

سوسن صادقی

این روزها شاهد افزایش برنامه های زنده اینترنتی (لایو) در پلتفرم های داخلی و خارجی و پخش برنامه های زنده در حوزه های مختلف سیاسی، اقتصادی،  فرهنگی، ورزشی و حتی مذهبی هستیم. با استفاده از پلتفرم های پخش زنده نمایندگان مجلس با مردم سخن می گویند. برخی مسئولین گزارش کار ارائه می دهند و... در کل محلی شده اند برای اجرای برنامه های مختلف از قشرهای مختلف جامعه. اما به راستی چرا استفاده از این ابزار افزایش چشمگیری نسبت به گذشته نه چندان دور پیدا کرده است؟ چه عواملی در افزایش این اتفاق نقش داشته است؟ کارشناسان حوزه فاوا به این سوالات «ایران» پاسخ می دهند.

توسعه زیرساخت و پخش زنده

«شیوع کرونا موجب شد تماس های تصویری و استفاده از ابزار پخش زنده (لایو) در شبکه های اجتماعی داخلی و خارجی و پلتفرم های حوزه ویدئوکنفرانس افزایش یابد، چرا که مردم و مسئولین برای برقراری ارتباط زنده نیاز به ابزارهای مجازی داشتند تا جایگزین برقراری ارتباطات حضوری شود.»

سجاد بنابی، عضو هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت با بیان مطلب فوق به «ایران» گفت: علاوه بر افزایش برنامه های لایو در شبکه های خارجی مانند اینستاگرام ما شاهد برگزاری لایو در شبکه ها و پلتفرم های داخلی هم بودیم، طبق اعلام «آپارات» در شب نوزدهم ماه مبارک رمضان  300 مجلس احیا بر این بستر و با بیش از  120 هزار شرکت کننده مجازی به صورت زنده پخش شد. حتی نرم افزار هیات آنلاین بیش از 25 مراسم فقط در شب  21 ماه رمضان با بیش از 170 هزار بازدید برگزار شد. به عبارتی دو پلتفرم معنوی برای ماه مبارک رمضان راه اندازی شد که در این دو پلتفرم   (Mahafel.live) و(Heyatonline.ir)  بیش از 500 هیات مذهبی فعال شده و بیش از 3 میلیون بازدیدکننده داشته است.

عضو هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت با بیان اینکه اگر زیرساخت ها و شبکه ارتباطی کشور توسعه نیافته بود به طور قطع این پلتفرم ها امکان ارائه اجرای برنامه زنده را نداشتند، گفت: وزارت ارتباطات سعی کرد که لایه ارتباطی شبکه را افزایش دهد و به همین خاطر این شبکه را 4 برابر ارتقا داد. بنابراین اکنون مشکل پهنای باند و محدودیت ارتباطی و کمبود ظرفیت در شبکه های داخلی و بین المللی وجود ندارد.

بنابی افزود: حتی شبکه ارتباطی نه تنها در بخش اپراتورهای تلفن همراه تا حد ممکن افزایش یافت بلکه در بخش اینترنت خانگی هم شاهد افزایش سرعت «ای دی اس ال» بودیم و هم بخش «وی دی اس ال» نیز راه اندازی شد و در همین راستا پلتفرم های پخش زنده هم توانستند برای مخاطبان خود برنامه اجرا کنند.

شیوع کرونا عامل افزایش لایو

«استفاده  از برنامه زنده در شبکه های اجتماعی داخلی و خارجی و پلتفرم ها مانند آپارات، پیام رسان گپ، اینستاگرام و... بدون فراهم شدن زیرساخت و اینترنت ممکن نمی شد و اگر این ظرفیت کامل تر شود، برگزاری لایو در پلتفرم های داخلی پررنگ تر می شود.»

مهدی انجیدنی، مدیرعامل پیام رسان گپ با بیان مطلب فوق به «ایران» گفت: البته برگزاری برنامه های لایو، پیش از این کم و بیش وجود داشت اما شیوع بیماری کرونا و خانه ماندن مردم استفاده از این ابزار را برای برگزاری، آموزش، جلسات و سخنرانی و... افزایش داد. این افزایش برگزاری برنامه های لایو فقط منحصر به شبکه های خارجی نبود و ما خود در پیام رسان گپ با افزایش پخش لایو در حوزه های آموزشی، فرهنگی، سیاسی، ورزشی و... مواجه بودیم به طوری که در برخی شب ها 100 لایو همزمان برگزار می شود و تنها مختص به رجال سیاسی نبوده و شامل آموزش و... می شد تا با مخاطبان خود ارتباط برقرار کنند.

انجیدنی افزود: فرهنگ استفاده از ابزار پخش لایو در آینده بیشتر هم رشد خواهد کرد ولی نکته مهم این است که بهتر است کاربرانی مانند دانش آموزان را به سمت پیام رسان های داخلی هدایت کرد تا در معرض محتواهای نامناسب شبکه های خارجی قرار نگیرند. کسانی هم که برای قشر کودک و نوجوان در پلتفرم های خارجی برنامه لایو اجرا می کنند، باید بازنگری کنند چون کشاندن بچه ها به این فضا باعث می شود در معرض محتواهای نامناسب دیگر هم قرار بگیرند.

قاسم مجدی، کارشناس اینترنت نیز اعتقاد دارد فراهم شدن زیرساخت های اینترنتی و گسترش شبکه های اجتماعی داخلی و خارجی گرایش به سمت استفاده از ابزار لایو را افزایش داده است.

مجدی به «ایران» گفت: خانه نشینی مردم در دوران شیوع کرونا و  وجود بستر اینترنت و زیرساختی که پیش از این فراهم شده عاملی شد تا مردم برای برقراری ارتباط با مخاطبان خود در حوزه های مختلف از خانوادگی تا سیاسی، مذهبی، ورزشی و... از ابزار نوین شبکه های اجتماعی مانند پخش زنده بیشتر از قبل استفاده کنند.

وی افزود: کاربران با استفاده از این فضا برای بیان نظرات خود نیازی به کسب اجازه و تایید از نهادها ندارند، بنابراین حرف خود را بدون سانسور بیان می کنند به همین دلیل نیز  استفاده از این ابزار با استقبال زیادی مواجه شده است.

این کارشناس اینترنت معتقد است از آنجایی که رسانه های سنتی نیز چندان جوابگوی نیازهای مخاطبان خود نیستند بنابراین با زیرساخت اینترنتی که در کشور ایجاد شده، نیازهای خود را در شبکه های اجتماعی و برنامه های زنده دنبال می کنند به همین دلیل جامعه آماری استفاده کنندگان از برنامه های لایو در حال افزایش است بنابراین هرچقدر زیرساخت های اینترنتی کشور بهبود یابد و سرعت آن افزایش یابد، استفاده از ابزارهای نوین اینچنینی در پلتفرم های داخلی و خارجی نیز افزایش می یابد.

تشویق برای استفاده از پلتفرم های داخلی

مجید حصارکی، کارشناس حوزه فناوری اطلاعات هم اعتقاد دارد که کرونا عاملی شد تا استفاده از ابزار لایو همه گیرتر شود و این ابزار جای خود را به جلسات حضوری آموزشی، اداری، سخنرانی و...  بدهد و اگر کرونا شیوع نیافته بود و خانه نشینی مردم رخ نمی داد  جهش انفجاری  در استفاده از این ابزارها را در پلتفرم های داخلی و خارجی شاهد نبودیم.

حصارکی نیز به بحث زیرساخت اینترنتی کشور اشاره کرد و به «ایران» گفت: اگر زیرساخت ها ارتقا  و توسعه نیافته و ظرفیت کامل نمی شد به طور قطع بستر استفاده از پخش زنده در پلتفرم ها تا این حد ممکن نبود. ظرفیت ایجاد شده در اینترنت کشور موجب شد تا حتی پلتفرم های داخلی بتوانند در این زمینه به کاربران خود خدمات پخش زنده در حوزه های آموزشی، مذهبی، برگزاری جلسات آنلاین، سخنرانی و... خدمات ارائه دهند.

وی افزود: پلتفرم ها و شبکه های اجتماعی دارای ابزار لایو و تماس تصویری هستند و خود عامل خوبی برای ارائه آموزش آنلاین، برگزاری جلسات با کاربران و مخاطبان خاص است و  از این بستر معلمان و اساتید می توانند برای برگزاری کلاس های آموزشی خود بهره ببرند بنابراین باید از یکسو ظرفیت اینترنت تکمیل تر شود که قطعا در آینده شرایط برای این گونه ارتباطات راحت تر  و با قطعی کمتر و سرعت بیشتر مهیا خواهد شد و از سوی دیگر  باید بستر ملی برای استفاده از ابزار لایو  نیز فراهم شود و استفاده از برنامه لایو در حوزه های مختلف سخنرانی سیاسی، مذهبی و... بخصوص در پلتفرم های داخلی افزایش یابد.

این کارشناس حوزه فناوری معتقد است که  با تبلیغ و جلب اعتماد کاربر می توان آنها را به سمت استفاده از پلتفرم های داخلی سوق داد تاکمتر به پلتفرم های خارجی رغبت نشان دهند به عنوان مثال ما در حوزه های برگزاری جلسات کاری  نمونه های داخلی خوبی مانند ایسمینار، ایوند و... داریم  که می توان از این پلتفرم ها به جای خارجی ها استفاده کرد.

عباس منصورنژاد، پژوهشگر رسانه های مجازی نیز اعتقاد دارد  دو عامل مهم موجب شد که مردم به سمت استفاده از ابزارهای پخش زنده رغبت نشان دهند. یکی بستر خوب اینترنت و دیگر شیوع بیماری کرونا و خانه نشینی.

منصور نژاد به «ایران» گفت:  از یک سو بستر زیرساختی کشور و اینترنت  توسعه یافته است و این دلیل مهمی شد تا مردم به سمت استفاده از ابزارهای لایو در شبکه های اجتماعی داخلی و خارجی کشیده شوند، چرا که  ظرفیت بالا و مناسب اینترنت مولفه ای مهم برای استفاده از این ابزار نوین است و بدون داشتن اینترنت پایدار کاربران از هر قشری نمی توانند برنامه های مورد نظر خود را برای مخاطبان خاص خود اجرا کنند. از سوی دیگر شیوع بیماری کرونا و خانه نشینی مردم دلیلی شد تا مردم به سمت استفاده از رسانه های مجازی گرایش بیشتری پیدا کنند و با موج جدیدی روبه رو شویم.

 وی با بیان اینکه شیوع کرونا موجب شد حتی آنهایی هم که به استفاده از این  فضا به دلایل مختلفی تعصب نشان می دادند و  استفاده نمی کردند ناگزیر به استفاده از فضای مجازی شوند، افزود: بنابراین کرونا بهانه و نقطه عطفی بود که ظرفیت های فضای مجازی بیشتر و جدی تر شناخته شود و یکی از این ظرفیت ها نیز برنامه های لایو بود.

این پژوهشگر  رسانه های مجازی اعتقاد دارد که ذائقه مردم نیز تغییر کرده و آنها نیاز دارند که بی پرده و حتی بدون سانسور، صریح و شفاف مطالب حوزه های مختلف سیاسی، علمی، فرهنگی و... را دریافت کنند بنابراین به دنبال برنامه های مورد علاقه خود در پلتفرم های پخش زنده می روند و این خود نیز بر جذابیت استفاده از برنامه های لایو افزوده است.

وی با بیان اینکه دنیا به این جمع بندی رسیده که با بهره گیری از این فضا می توان به توسعه فکری و فرهنگی کمک کرد، افزود: البته باید گفت که متاسفانه برخی از برنامه های زنده اینترنتی مناسب خانواده ها و  هویت کشور ما نیست بنابراین متولیان امر باید با محتواسازی کیفی و صحیح به فرهنگ سازی بیشتر رسانه ای اقدام کنند تا مصونیت فرهنگی نیز ایجاد شود.