آرشیو شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۴۸۹۵
بورس کالا
۱۵

تجربه سال گذشته احتمال رکود را مطرح کرده و شواهد بازار پتانسیل رونق را در بر دارد

طلوع بازار پلیمرها از افق سال گذشته

دنیای اقتصاد : رشد بهای نیمایی ارز در کنار تکانه های افزایشی قیمت های جهانی تاکنون به رشد قیمت ها در بورس کالا و بازار آزاد منجر شده است. همین سیگنال در کنار احتمال استمرار رشد قیمت ها در بازارهای جهانی تاکنون افزایش حجم معاملات در بورس کالا را به همراه داشته است. رفتار اقتصادی افراد هم نشانه ای از کاهش نگرانی ها از شیوع ویروس کروناست و البته با پایان ماه رمضان پتانسیل رشد تقاضا را به همراه خواهد داشت.

انتظار داریم بعد از عید فطر مرزهای زمینی با کشورهای همسایه به صورت کامل بازگشایی شود که خود محرک قدرتمندی برای رشد تقاضا برای محصولات نهایی و مواد اولیه در داخل کشور خواهد بود. تمامی این موارد شواهد قدرتمندی از رونق را به همراه دارد ولی نمی توان با صراحت در این خصوص اظهارنظر کرد و بهتر است احتمال رشد تولید را چیزی نزدیک به امیدواری یا خوش بینی ترسیم کنیم اگرچه از دلایل قدرتمندی برخوردار است. این رونق تقاضا و افزایش حجم معاملات در بورس کالا دو احتمال را در بر دارد؛ یکی رشد واقعی تولید که بعد از نگرانی های کرونایی منطقی است و دیگری اختلاف قیمت ارز و جذابیت های تورمی و صادراتی که خود رونق داد و ستد مواد اولیه را به صورت غیرواقعی به همراه داشته و دارد. سال گذشته نیز شرایط مشابهی حکمفرما بود و البته با کاهش بهای آزاد ارز شاهد عقبگرد تقاضای مواد اولیه بودیم و شاید امسال نیز همین اتفاق رخ دهد. این در حالی است که شواهد موجود در بازار از احتمال رونق واقعی حجم تولید در صنایع تکمیلی حکایت دارد که بعد از رکود عمیق کرونایی توجیه پذیر است.

تمامی موارد فوق خوش بینی های جدیدی را در بازار ترسیم کرده ولی دو هفته آینده و کاهش حجم معاملات احتمالی فضای جدیدی را ترسیم خواهد کرد که بازار را ناخودآگاه به رکودی جدید وارد خواهد ساخت. این رفتار کلی به این معنی است که تجربه پیشین شاید امسال هم خودنمایی کند و با رشد بهای نیمایی ارز جایی برای کاهش نرخ در بورس کالا باقی نماند ولی بازار رونق قدرتمندی را از مسیر تولید تجربه نکند. تجربه سال گذشته حکایت از رکودی نسبی دارد که باید به زودی آغاز شود ولی انتظارات جدید احتمال چهره ای جدید را در بر دارد که خروجی این موارد را بهتر است در هفته های آینده بازتعریف کنیم. هم اکنون بازار در یک دوگانگی جدی قرار داشته و مسیر واقعی خود را پیدا نکرده است اگرچه داده های موجود از تداوم رونق حکایت دارد ولی قطعی نیست. نوسان بهای ارز آینده پیچیده ای را برای بازار ترسیم می کند که از هم اکنون قابل بررسی نیست شاید قرار است با کاهش قیمت آزاد ارز همه چیز تغییر کند.

  رشد مجدد شاخص قیمت پلیمرهای دنیای اقتصاد

شاخص قیمت پلیمرهای دنیای اقتصاد در هفته گذشته با 72/ 1 درصد رشد به 10 هزار و 164 تومان رسید که بالاترین رقم در 4 هفته اخیر به شمار می رود. افزایش قیمت های پایه را می توان مهم ترین دلیل برای رشد این شاخص قیمتی به شمار آورد که ساده ترین خروجی آن احتمال استمرار رشد قیمت ها در بازار آزاد است. البته این روند کلی قیمتی نشان می دهد رشد نرخ در بازار آزاد به احتمال قوی چندان قدرتمند نخواهد بود و از یک روند متعادل و مرسوم حکایت دارد. البته برای هفته پیش رو قیمت های پایه تنها با اهرم نوسان بهای نیمایی ارز تغییر می کند که با توجه به رشد این نرخ انتظار افزایش قیمت های پایه و رشد مجدد شاخص بهای پلیمرهای دنیای اقتصاد چندان دور از ذهن نیست. همین سیگنال ساده امکان رشد آرام قیمت ها در بورس و بازار را در ذهن تداعی می کند.

افزایش فاصله قیمتی بین نرخ آزاد و نیمایی ارز در هفته گذشته جدی تر از قبل خودنمایی کرد و در روز اعلام قیمت های پایه به بیش از 3 هزار و 340 تومان رسید که بالاترین میزان از اوایل خردادماه سال گذشته تاکنون است. این داده نیز سیگنال مهمی برای تقویت تقاضا به شمار می رود و در صورتی که شاهد بازگشایی کامل مرزها باشیم خود محرکی برای رونق صادرات  است.

در شرایطی که از شاخص قیمت پلیمرهای دنیای اقتصاد یاد می کنیم این امکان وجود دارد که نوسان قیمت ها را به وضوح رهگیری کنیم. حال که بهای آزاد ارز در سطوح بالایی قرار داشته و دلار نیمایی هم مسیری مشابه آن را می پیماید رشد قیمت ها منطقی است. البته این بازی را سال گذشته هم شاهد بودیم و قیمت هر دلار در بازار آزاد در اوایل خرداد98 بالای 14 هزار تومان بود ولی تا 11 هزار و 200 تومان نیز کاهش یافت. این داده را باید جدی گرفت و اگر شاهد تبعیت نوسان قیمت های سال جاری از نوسان نرخ سال گذشته باشیم احتمال افت نرخ ارز و دقیق تر کاهش فاصله قیمتی بین نرخ های آزاد و نیمایی می رود. امسال هم چنین چیزی بعید نیست و اگر چنین رخدادی تجربه شود محدودیت حجم معاملات را احتمالا شاهد خواهیم بود. البته با توجه به نیمه تعطیل بودن دو هفته پیش رو، بازار می تواند خود را با داده های واقعی وفق دهد ولی رونق انتظاری در جهان در بازار داخلی نیز خودنمایی خواهد کرد.

  روند صعودی حجم معاملات و امیدواری به رشد حجم تولید

رشد توامان حجم معاملات در دو بازار ترکیبات شیمیایی و پلیمرها از احتمال رشد حجم تولید در صنایع تکمیلی حکایت دارد که در کنار نوسان بهای ارز خودنمایی می کند.

نوسان حجم معاملات آن هم در روزهای پایانی اردیبهشت ماه به قدری برای اهل فن اعجاب آور است که بعضا قابل درک نیست. به صورت کلی خردادماه آغاز دوره ای موسوم به رکود فصلی در بازار است ولی شاهد یک روند صعودی در حجم معاملات محصولات شیمیایی و پلیمرها هستیم. همین رشد حجم معاملات به اندازه ای مهم است که دیگر نیاز به شواهد بزرگ تری از رونق در این بازار را مرتفع می سازد. به صورت دقیق تر مهم ترین عاملی که رونق تولید را گواهی می دهد همان رشد حجم معاملات بوده که هم اکنون به وضوح قابل مشاهده است.

حجم معاملات پلیمرها در هفته گذشته در بورس کالای ایران رقمی نزدیک به 81 هزار و 200 تن بود که در مقایسه با هفته قبل از آن رشد 72/ 6 درصدی را نشان می دهد. این رقم بالاترین میزانی است که اوایل اسفندماه تاکنون تجربه شده و به خوبی نشان می دهد رونقی محسوس به بازار تزریق شده است. این در حالی است که گروه های کالایی رایج همچون پلی استایرن های انبساطی و مقاوم همچنین پلی اتیلن های سبک و سنگین فیلم یا سنگین تزریقی بیشترین رشد حجم معاملات را به خود اختصاص داده است که نکته مهمی به شمار می رود. این نکته یعنی رشد حجم معاملات گروه های کالایی رایج احتمال سفته بازی را تقویت می کند آن هم در شرایطی که امکان دارد سختگیری های بیشتری بر روند ورود تقاضا به بورس کالا اعمال شود. این سیگنال احتمال سفته بازی را تقویت می کند یعنی یکی از موتورهای محرک رشد حجم معاملات در بورس احتمال رشد نرخ و خرید از بورس کالا برای فروش در بازار آزاد بوده است. همین ادعا را می توان با دو اهرم مهم مورد ارزیابی قرار داد یکی روند صعودی قیمت های جهانی و دیگری روند افزایشی بهای نیمایی ارز. البته دو هفته پیش رو زمانی برای نیمه تعطیل بودن بازارهاست بنابراین پتانسیل محدودشدن حجم معاملات در این بازه زمانی وجود دارد ولی موفقیت های معاملاتی در هفته های اخیر نگرانی ها از بابت رکود تقاضا به دلیل کاهش حجم تولید در صنایع تکمیلی را محدود خواهد کرد.

در هفته گذشته حجم عرضه پلیمرها در بورس کالا رقمی نزدیک به 94 هزار و 470 تن بوده که اگرچه از هفته قبل 25/ 2 درصد کمتر است ولی ثبت عرضه در سطوحی بالاتر از 90 هزار تن به معنی تعادل در بازار به شمار می رود. حجم تقاضای پلیمرها نیز در هفته گذشته 112 هزار و 818 تن بود که 65/ 6 درصد بالاتر از هفته گذشته است. این رقم تقاضا در بالاترین سطح در 4 هفته اخیر قرار دارد. در هفته گذشته 87 درصد از عرضه پلیمرها در بورس کالا مورد داد و ستد قرار گرفته که بالاترین میزان از اوایل اسفندماه تاکنون است. اهمیت این درصد معاملاتی از آن جهت است که از متوسط 6ماه دوم سال گذشته و نرخ 21/ 74 درصد نیز بیشتر است بنابراین رونقی محسوس را در معاملات این بازار شاهد بوده ایم. همچنین نسبت تقاضا به عرضه ها در هفته گذشته 1.194 واحد بوده که باز هم بالاترین میزان در چهار هفته اخیر به شمار می رود.البته برای دو هفته پیش رو احتمال کاهش حجم معاملات منطقی است بنابراین عقبگرد احتمالی بازار را باید در نظر گرفت ولی به معنی عدم رشد نرخ نخواهد بود. رونق تولید امسال خودنمایی خواهد کرد که هم عجیب به نظر رسیده و هم می تواند خروجی آن جهشی محسوس در حجم تولید باشد. اینکه خردادماه آغاز یک رکود فصلی باشد که انتظار داریم سه ماه به طول بکشد، یک انتظار تاریخی و سنتی است ولی اینکه در آغاز خردادماه یا در ماه رمضان شرایط متعادل و حتی منطقی در بازار ایفای نقش کرده باشد را باید عجیب به شمار آورد. هرچقدر حجم تولید در هفته های آینده تقویت شده یا بالا باقی بماند به معنای آن است که رونق بازار از مسیر حجم تولید واقعی به نسبت سال قبل رشدی جدی را در بر داشته و می تواند جهش تولید را حداقل در آمارهای رسمی مخابره کند. البته صحت یا عدم صحت این ادعا را باید در هفته های آینده مشاهده کرد ولی شواهد حاکم بر بازار از رونق مستمر تولید آن هم با جهش حکایت دارد که البته عجیب به نظر می رسد.

  بهبود بازار شیمیایی ها به عنوان مکمل بازار پلیمری

رشد حجم معاملات در بازار ترکیبات شیمیایی بورس کالا گزینه مهم دیگری است که می تواند رونق جدیدی را برای بازار پتروشیمی ها به همراه داشته باشد. در هفته گذشته حجم داد و ستد ترکیبات شیمیایی در بورس کالا با 10 درصد رشد به بیش از 37 هزار و 100 تن رسید که بالاترین رقم از اوایل اسفندماه سال گذشته تاکنون است. این در حالی بود که عرضه ها با 7/ 11 درصد افت روبه رو شد ولی تقاضا رشد 15/ 9درصدی داشت. تقاضای ترکیبات شیمیایی در هفته گذشته بیش از 41 هزار و 300 تن بود که بیشترین رقم از اواسط اسفندماه تاکنون است. همچنین در هفته گذشته 46/ 82 درصد از عرضه ها مورد معامله قرار گرفت که بالاترین میزان از هفته منتهی به یکم اسفندماه سال گذشته و دومین رکورد بالای یک سال اخیر به شمار می رود. اهمیت آمارهای جذاب معاملات شیمیایی ها از این بابت است که این بازار خاص ارتباط چندانی با واسطه گری و سفته بازی نداشته و همچنین نوسان قیمت ارز آزاد و نیمایی هم بر حجم تقاضای آن اثرگذاری بزرگی ندارد. این بازار نشان می دهد که جریان عمومی حاکم بر رشد حجم تقاضای موثر از سمت مصرف کنندگان واقعی تمرکز دارد و می تواند به رونق بخش های مشابه نیز منتهی شود.

دلایل رونق نسبی بازار و تقویت حجم معاملات

  افزایش حجم معاملات پلیمرها و رسیدن به بالاترین رقم از اوایل اسفندماه تاکنون

  رشد حجم معاملات در بازار ترکیبات شیمیایی بورس کالا به عنوان مکمل بازار پلیمرها که از رونق واقعی تولید در صنایع میان دستی حکایت دارد.

  روند صعودی قیمت ها در بازارهای جهانی که به وضوح آغاز فرآیند بازسازی تقاضا را ترسیم می کند.

  افزایش بهای نفت خام و رشد سریع تر نرخ در بازار مواد اولیه صنعت پتروشیمی که به رشد قیمت تمام شده در این بازار منتهی خواهد شد.

  افزایش بهای نیمایی ارز که یک محرک جدی برای رشد قیمت های پایه به شمار می رود.

  بالابودن نسبی فاصله قیمتی بین بورس و بازار که خرید از بورس کالا را توجیه پذیر جلوه می دهد آن هم در شرایطی که احتمال رشد قیمت ها در بین اهالی بازار مورد بحث قرار می گیرد.

  رشد فاصله قیمتی بین بهای آزاد و نیمایی ارز در هفته گذشته که محرکی برای رشد تقاضا در بازار به شمار می رود.

  انتظار برای رشد تقاضا برای محصولات نهایی در عید فطر و روزهای بعد از آن با اتمام ماه رمضان که به معنی کاهش موجودی انبارهاست و خرید مواد اولیه را توجیه پذیر جلوه می دهد.

  انتظار برای بازگشایی کامل مرزهای زمینی کشورهای همسایه بعد از عید فطر که خود محرکی برای رشد حجم تولید به شمار می رود.