آرشیو یک‌شنبه ۸ تیر ۱۳۹۹، شماره ۷۳۷۹
صفحه آخر
۲۰
نوا

مطالبه بحق را بر سر هنرمندان نکوبیم

ندا انتظامی (دبیر گروه فرهنگی)

هفته گذشته دو اجرای موسیقی درفضای مجازی بازتاب های گسترده ای داشت. اجرای همایون شجریان با ارکستر فیلارمونیک تهران با عبیر نعمه، خواننده زن لبنانی که تصنیف معروف «مرغ سحر» را با همراهی نوازندگان بین المللی اجرا کرد و اجرای دیگر مربوط به کلیپ غلام کویتی پور با پریچهر، دختر نوجوان 13 ساله بود. بازتاب این دو اجرا نظرات مخالف و موافقی داشت، اما خط مشترک تمام اعتراض ها و تمجیدها مطالبه موسیقی بانوان بود. این صدای اعتراض را بگذارید کنار مطالبه زنان از مجلس در اعطای تابعیت به فرزندان زنان ایرانی، لایحه منع خشونت علیه زنان که برخی به نتیجه رسیدند و برخی دیگر در پیچ و خم تصویب مانده است، آن وقت متوجه خواهید شد که این اعتراض ها بحق است.

انتشار کلیپ مرغ سحر با رهبری آرش گوران انتقادات زیادی را به همراه داشت، شعله این انتقادات با انتشار کلیپ کویتی پور بیشتر شد. منتقدان فعال در فضای مجازی بدون در نظر گرفتن این موضوع که «مرغ سحر» اثری در حوزه بین الملل است و قطعا محتوا و هدف آن با اثر کویتی پور تفاوت دارد این دو کار را در کنار هم قرار دادند و به اعتراض از عدم استفاده از خواننده زن ایرانی سخن گفتند. از سوی دیگر منتقدان قطعه کویتی پور هم این همخوانی را برنتابیدند و آن را از شان و اهداف کویتی پور دور دانستند. کویتی پور خواننده قطعه ماندگار «ممد نبودی ببینی» زمانی که کار خود را آغاز کرد هنوز پریچهر 13 ساله متولد نشده بود اما کارهای این خواننده 62 ساله نشان داد که او می تواند با نسل های نوجوان ارتباط بگیرد و به اندازه ای در کارش جسارت و نوآوری دارد که سابقه خود را با زدن حرف نو و کاری نو تکمیل کند. استقبال مخاطبان از قطعه کویتی پور حتی در کنار تندترین انتقادها گواه این ادعا است.

همایون شجریان از جمله خوانندگانی است که سال هاست با خوانندگان زن همکاری داشته است. از همخوانی با مژگان شجریان در قطعه ای برای سالروز تولد پدرشان تا همخوانی با دلینا آرام در کنسرت «سی». اهالی موسیقی حتما روزهای پایانی دولت دهم را به یاد دارند که از اجرای نوازندگان زن در شهرستان ممانعت به عمل می آوردند اما در همان زمان هنرمندان متعددی از جمله همایون شجریان به دفاع از موسیقی بانوان پرداختند. یا انتخاب سیمین غانم به عنوان خواننده خانم از سوی همایون شجریان برای گرفتن جایزه مجله چلچراغ بخشی از توجه او به هنرموسیقی زنان بوده است. اما هدف قطعه «مرغ سحر» به رهبری آرش گوران گردهمایی خوانندگان و نوازندگان بین المللی از سراسر دنیا و برداشتن مرزهای جغرافیایی بوده، کاری که پیش از این توسط تعدادی از خوانندگان و آهنگسازان ایرانی هم تجربه شده بود اما این هجمه ها باعث شد این هدف در اعتراض به عدم حضور خواننده زن ایرانی گم شود. کویتی پور هم برخلاف سابقه هنری خود دست به کاری اعتراضی در یک قالب جدید زده است و البته همخوانی او با پریچهر با استقبال مخاطبان مواجه شد و آن را مطالبه موسیقی زنان دانستند. باید پذیرفت که هنر ایستا نیست و هنرمند پویا است و قرار نیست در یک قالب بماند چرا که اگر غیر از این باشد هرگز اثر جدیدی متولد نمی شود. اما باید گفت که کارشکنی در مقابل هنرمندان آنان را دلزده می کند.

چندی پیش بهمن فرمان آرا با روزنامه ایران گفت و گوی مفصلی داشت. او در این گفت و گو درباره موضوعات مختلف حرف زد. اما نکته ای که بیش از هر چیز دیگری دراین گفت و گو در ذهنم ماندگار شد، عشق و علاقه عمیقش به کشورمان ایران بود. امری که باعث شد برخلاف تمام کارشکنی ها و بدعهدی هایی که دیده همچنان در ایران بماند و فیلم بسازد. هنرمندان سرمایه های معنوی یک کشور هستند. با آنها مهربان باشیم و نگذاریم روزی خسته و دلزده از هجوم انتقادها بار سفر ببندند یا دیگر نخواهند کاری انجام بدهند.