آرشیو یک‌شنبه ۸ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۶۷۸
سیاست
۲

4 پیشنهاد برای بهبود دوچندان وضع و حال عدلیه

مهرداد قربانی سرابی (وکیل دادگستری)

ریاست جناب آقای رییسی را نمی توان مجزا از ریاست سایر روسا و مدیران قوه قضاییه بررسی کرد. خاطر دارم رییس اسبق این مجموعه، مرحوم مغفور هاشمی شاهرودی مدعی بودند ویرانه ای را از جناب آقای آیت الله یزدی تحویل گرفتند و این فرمایش رسانه ای شد. یقین دارم جناب آقای آملی لاریجانی هم از این تفکر مستثنی نبودند و شاید که ریاست فعلی هم چنین نظری داشته باشند. منتها آنچه می تواند معیار و میزان اثبات پیشرفت یا پسرفت قرار گیرد، طول دوران مدیریت و خاتمه دوره و تحولات اتفاق افتاده در دستگاه قضایی است. رشد و ارتقا، سخن نیست. بهترین داوران، مراجعان بزرگوار و عالی ترین ناظران، وکلای دادگستری هستند. جناب آقای رییسی ریاست قوه قضاییه تصدی به مدیریت قوه قضاییه را با آغاز سال 1398شروع کردند. در طول این ایام اقدامات درخور توجه از ایشان دیده شد و برخی ضروریات تاکنون اجرا نشده است. موارد به ترتیب آتی از نظر خواهد گذشت.

1- افرادی در دستگاه قضا فساد داشتند و جالب این بود که طی دو دوره ریاست دو رییس سابق و اسبق به این اقدامات اشتهار پیدا کرده بودند. چنانچه از داخل و خارج تشکیلات، فرد یا افرادی به این وقایع معترض بودند یا می شدند، چنان کوبیده می شدند که صدای خرد شدن دنده های آنان به گوش می رسید. ریاست حاضر با این موضوع برخورد کردند و اغلب موارد افشا شد. هرچند برخی ابهامات کماکان موجود است. البته توقع هم نیست که تمامی موارد بازگو شود، زیرا محاکمه مجریان عدالت و نشر و بسط آن، جدای از شاغلان مشاغل دیگر است و گسترش و بازگو کردن آن موجب دلسردی و ناامیدی ملت می شود.

2- در دوران ریاست فعلی، تعداد بسیاری از صاحب منصبان قضایی که باید سال ها پیش بازنشسته می شدند و نشده بودند، به افتخار بازنشستگی نائل شدند. این اقدام نیز مفید بوده است. اما گفتنی است افراد دیگر هم در قوه قضاییه شاغل هستند که ختم و خاتمه خدمت این عزیزان هم به نفع خودشان است و هم به سود دستگاه قضایی کشور؛ معتقدم این واقعه هم محقق می شود.

3- اولین ضرورت در دستگاه قضا در پیشبرد اهداف توجه و عنایت به قانون است. قبل از تصدی ریاست فعلی، ریاست سابق قوه قضاییه، نامه ای را نزد مقام معظم رهبری بردند و تقاضای تشکیل دادگاه های ویژه اقتصادی را کردند. آن مقام نظر به صدور احکام با اتقان کامل و رعایت عدالت داشتند. این نظر را ذیل نامه مرقوم فرمودند. اما سرعت و عدالت با هم در تعارض هستند. به عنوان مثال مرحوم مظلومین (سلطان سکه) دستگیر شد. قریب صد و چند روز پس از دستگیری با حکم همین محاکم اعدام شد. جناب جعفری دولت آبادی (دادستان) اعلام کرد که سکه یافت نشد. الان هم شاهد افزایش قیمت سکه به رقم قریب هشت و نیم میلیون تومان هستیم. خروجی دادگاه ویژه این گونه بود. بالاخص که این افراد امکان دسترسی به وکیل انتخابی ندارند. از همه مهم تر وجود این محاکم صدمات بسیاری به اقتصاد می زند. انتظار این است که ریاست قوه قضاییه، هر چه زودتر اسباب برچیدن این محاکم و بازگشت به مسیر قانون را فراهم فرمایند.

4- باتوجه به نحوه تصویب تبصره ماده 48 قانون آیین دادرسی که امکان انتخاب وکیل را از متهم سلب کرده و برای تعداد خاص از وکلا امکان و شرایط مطلوب و ویژه فراهم می کند؛ این تضییع حق دفاع متهم و ایجاد رانت برای برخی وکلا هست.

توقع این است ریاست فعلی به این موضوع و جریان نیز خاتمه دهند. در جمع بندی کلی و نهایی می توان ریاست جناب آقای رییسی در طول 16 ماه را به مراتب بهتر از مدیران سابق دانست و گذشت زمان می تواند این نگاه و نظر را کامل تر کند.