آرشیو یک‌شنبه ۸ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۹۲۰
باشگاه اقتصاددانان
۳۱

رونق بورس ادامه دارد؟

علی زینلی (تحلیلگر بازار سرمایه)

 اگر بخواهیم آینده بورس را پیش بینی کنیم توجه به چند گزاره مهم اهمیت ویژه ای دارد و اساسا در قالب توضیح این گزاره ها آینده بورس بهتر قابل پیش بینی است.

اولین و البته مهم ترین گزاره تورم، انتظارات تورمی و نرخ ارز است. تقریبا تمامی سرمایه گذاران و تحلیلگران در بازار سهام نرخ ارز را به عنوان مهم ترین و کلیدی ترین عامل تغییرات ارزش سهام شرکت ها پذیرفته اند. تاثیر تغییرات نرخ ارز به سرعت در فروش و سود شرکت ها قابل مشاهده است. به طور خیلی ساده می توان گفت تا زمانی که انتظارات تورمی و افزایش نرخ ارز داشته باشیم رشد ارزش سهام شرکت ها در بورس ادامه دار خواهد بود. نکته مهم بعدی که درخصوص نرخ ارز باید توجه داشته باشیم نوع برخورد مدیریت فعلی بانک مرکزی با افزایش نرخ ارز است و آن عدم سرکوب نرخ ارز در بازار می باشد و به عبارتی قاعده معروف در رابطه با نرخ ارز که بیان می کند نرخ ارز در یک کشور به اندازه تفاوت نرخ تورم آن کشور با نرخ تورم کشورهای طرف تجاری باید افزایش پیدا کند، پذیرفته و عملیاتی شده است. طبیعی است پایبند نبودن به این قاعده و سرکوب نرخ ارز و پایین نگه داشتن دستوری نرخ ارز جز رانت ارزی و جهش ارزی در سالیان بعد نتیجه دیگری نخواهد داشت. می توان بیان کرد که سیاست بانک مرکزی در افزایش نرخ ارز اعلامی متناسب با افزایش نرخ ارز در بازار در شرایط فعلی که با محدودیت های ارزی جدی مواجه هستیم کاملا قابل دفاع است.  گزاره دوم که در پیش بینی آینده بورس باید در نظر داشت، افزایش عمق بازار سهام از منظر تعداد فعالان در این بازار و به عبارت دیگر افزایش بسیار بالای ضریب نفوذ بورس در بین تقریبا آحاد مردم است که البته آزادسازی سهام عدالت نیز در افزایش هرچه بیشتر این نفوذ کمک کرده است. به یاد داشته باشیم که بورس درحال حاضر به عنوان یک گروه دارایی در سبد سرمایه گذاری بسیاری از مردم قرار گرفته است که خود آثار مثبت زیادی در بازارهای موازی و کمتر شدن فعالیت های سفته بازانه در آنها خواهد گذاشت.  گزاره سوم که باید به آن توجه کرد موضوع کاهش نرخ سود بانکی و به طور کلی نرخ سود اوراق بدون ریسک ازجمله اوراق خزانه دولت است که در یکسال گذشته از حدود 24 درصد به حدود 14 درصد کاهش پیدا کرده است که این خود دو تاثیر مهم بر بورس خواهد گذاشت. ابتدا اینکه سبب افزایش ضریب قیمت بازار به عایدی هر سهم (P/ E) شرکت ها در بورس خواهد شد که این مهم به خوبی در رشد قیمتی سهام خصوصا از اواخر سال قبل تاثیرگذار بوده است. تاثیر مهم بعدی آن کاهش نرخ هزینه های مالی شرکت ها خواهد بود که در نهایت آن هم سبب بهبود سودآوری شرکت ها خواهد شد. ضمن اینکه کاهش نرخ سود بدون ریسک در کنار افزایش تورم، قطعا سبب ورود نقدینگی به بورس خواهد شد کما اینکه این موضوع نیز به خوبی قابل مشاهده است.  گزاره های مهم دیگری نیز در جهت پیش بینی آینده بورس قابل بحث و بررسی است که می توان به قیمت های جهانی کامودیتی ها شامل نفت، فلزات، مواد معدنی و محصولات پتروشیمی اشاره کرد. در اواخر سال قبل و بعد از شیوع بیماری کرونا، قیمت کامودیتی ها و خصوصا قیمت نفت افت قابل ملاحظه ای کردند ولی در ادامه و با بهبود نسبی شرایط، خصوصا چین که موفق به کنترل و مهار بیماری شد و فعالیت های اقتصادی در آن کشور از سر گرفته شد. تقاضا از سمت بزرگ ترین مصرف کننده کامودیتی جهان مجددا افزایش پیدا کرد که خود سبب بهبود قیمت ها شد. قیمت ها درحال حاضر در نقاطی قرار گرفته اند که به نظر نمی رسد افت قابل ملاحظه ای داشته باشند، ولی امکان رشد قیمت ها تا رسیدن به سقف های قبلی با مرور زمان محتمل است که این عامل خود باعث بهبود قیمت فروش شرکت های کامودیتی محور در بورس خواهد شد. گزاره دیگر موضوع کسری بودجه دولت و برنامه ریزی برای تامین کسری از طریق فروش سهام در بورس به طور مستقیم و همچنین غیرمستقیم از طریق تجمیع سهام دولتی در صنایع پالایشگاهی، پتروشیمی و فلزات و خودرو در قالب صندوق های سرمایه گذاری و فروش آنها در بورس است. باید توجه داشته باشیم که نگاه نه تنها دولت بلکه کل نظام به بورس نسبت به گذشته تغییرات قابل ملاحظه ای پیدا کرده است و می توان گفت بورس از جایگاه ویژه ای برخوردار شده است که این مهم نیز به نفع این بازار خواهد بود.  آخرین گزاره ای که باید آن را هم در نظر داشته باشیم، موضوع تغییر دولت در کمتر از یکسال آینده است. در سالیان قبل همیشه تغییر دولت ها یک عامل موثر بر بورس بوده است چرا که نحوه نگاه و تفکر هر دولت نسبت به بورس می تواند متفاوت باشد، اما افزایش قابل ملاحظه ضریب نفوذ بورس در میان آحاد مردم درحال حاضر سبب خواهد شد که دولت بعدی نیز توجه ویژه ای به این بازار داشته باشد، بنابراین از این منظر نیز اتفاقات به نفع بورس خواهد بود. در پایان اگر بخواهیم جمع بندی و نتیجه گیری در مورد وضعیت آینده بورس براساس گزاره های مطرح شده در بالا داشته باشیم، می توان گفت تمامی گزاره ها ادامه رونق بورس را تایید می کنند. این رونق به معنای رشد مستمر و پی در پی قیمت ها نیست، چراکه کاهش های موقت در قیمت سهام نه تنها بد نیست بلکه بسیار مفید نیز است.