آرشیو یک‌شنبه ۸ تیر ۱۳۹۹، شماره ۵۶۹۱
صفحه آخر
۲۰
کافه میرداماد

گفت و گو با سید محمد میرهاشمی جانباز شیمیایی و شاعر

از نوشتن درباره ما نترسید

گفتگو: طاهره آشیانی

امروز را به نام روز جهانی مبارزه با سلاح های شیمیایی و میکروبی نامگذاری کرده اند. دلیل این نامگذاری این است که جامعه جهانی روی قضیه سلاح های شیمیایی حساس شده و اجازه استفاده از آن را در جنگ ها چه داخلی و چه بین کشورها را ندهد. سلاح های شیمیایی نامتعارف ترند، به این دلیل که نه تنها به فرد آسیب جدی می زنند بلکه ژن او را نیز تغییر داده و باعث می شوند نسل های بعد نیز دچار مشکلات جدی جسمی شوند. سید محمد میرهاشمی 18 ساله بوده که در منطقه شیخ صالح شیمیایی می شود؛ در تاریخ اول تیرماه 67؛ یعنی حدود دو ماه مانده به پایان جنگ و زمانی که صدام و ارتش بعث از همه  وحشیگری خود برای پیروزی در جنگ استفاده می کردند. میرهاشمی در آخر مصاحبه گفت: «همه آنچه گفتم را بنویس. از حرف های ما نترسید. از این که از حقوقی که جانبازان باید برخوردار باشند و نیستند، می گوییم نترسید. دو گروه از جانبازان خیلی آسیب دیده و تنهایند در این روزگار؛ جانبازان اعصاب و روان و جانبازان شیمیایی. البته جانباز اعصاب و روان حال و روزش از ما بهتر است، چون می داند فقط جسم خودش آسیب دیده، اما جانبازان شیمیایی، هم خودشان آسیب دیده اند و هم نسل های بعد از خودشان با ژن آسیب دیده متولد می شوند و باید زندگی را ادامه دهند، مثل همه آنها که در جنگ جهانی دوم در هیروشیما و ناکازاکی با سلاح شیمیایی آلوده شدند. بنویسید ایران بعد از ژاپن بیشترین تلفات را از سلاح های شیمیایی دیده است و این موضوع هرگز نباید فراموش شود، نه تنها در کشور خودمان بلکه در تمام دنیا. باید درباره آسیب هایی که جانبازان شیمیایی دیدند، گفته و نوشته شود. ما نباید فراموش شویم، چون اگر جانبازان شیمیایی ایرانی فراموش شوند، امکان دارد باز هم در نقطه ای دیگر از جهان این اتفاق رخ دهد.»

 روزی که شیخ صالح شیمیایی شد

میرهاشمی که سال هاست به شاعر اهل بیت شهرت یافته درباره روزی که در جنگ شیمیایی شد، می گوید: اول تیرماه و مصادف بود با چهارم شعبان زادروز حضرت عباس که بزرگ ترین جانباز تاریخ بشریت است. من 18 ساله بودم و در منطقه شیخ صالح مستقر بودیم. می شنیدیم که عراق روزهای قبل چند منطقه را بمباران شیمیایی کرده است، اما گمان نمی کردیم که منطقه ما را هم بزند. این را هم شنیده بودیم که صدام فرمول سلاح های شیمیایی را دستکاری می کند یعنی وقتی می گویند با گاز خردل حمله کرده، این گاز خردل فرمولش با گاز خردل اصلی فرق داشت. به همین دلیل اثراتش هم متفاوت بود و درمانش سخت تر. روزی که راکت شیمیایی به منطقه ما زد، انگار چند گالن مایع شیمیایی روی ما خالی کردند. بیهوش شدیم و چند ماه در حالت نیمه بیهوشی بودیم. 40 نفر آن روز شیمیایی شدیم که از جمع الان هفت نفر زنده و بقیه شهید شده اند. آنچه برای یک فرد آلوده شده به گازهای شیمیایی اتفاق می افتد با آنچه در فیلم ها دیده می شود، کاملا فرق دارد. روی بدنم تاول هایی بزرگ زده شد که هنوز هم اثرات آن هست و گاهی عود می کند؛ تاول هایی که داخلش پر از آب است. این تاول ها می ترکد و دوباره تاول می زند و بعد تبدیل به زخم های دردناکی می شود. ریه ها هم که به شدت آسیب دیده و نفس کشیدن سخت است، همیشه سخت است. چشم ها هم آسیب می بینند، قرنیه نابود می شود و برای بازیابی باید چند بار جراحی شوی. راستش از بدنت چیزی نمی ماند، همه مصدوم می شوند و ناکارآمد.

 ایستاده در غبار 

از میرهاشمی می پرسم، آمادگی حمله شیمیایی داشتید، لباس و ماسک به شما داده بودند که اگر حمله شد استفاده کنید که می گوید: جنگ بود. ما ابزار زیادی  نداشتیم، حتی سلاح خاصی هم نداشتیم، آن هم در برابر دشمنی که همه چیز داشت. اگر جنگ را نباختیم و شکست نخوردیم همت بچه بسیجی ها و تفکر آنها بود که باید در برابر دشمن مقاومت کرد. برای آماده باش در مقابل سلاح شیمیایی هم نه لباس مناسب داشتیم و نه ماسک. بادگیرهایی داده بودند که مستعمل بود و تعدادش کم. ماسک ها هم همین طور بود. ما را به پشت خط منتقل کردند و باید به بیمارستانی برده می شدیم که مجهز بود؛ اما بیمارستان ویژه ای هم وجود نداشت.به همین دلیل ما را می بردند به بیمارستان هایی که سوختگی ها را درمان می کردند. اما کسی که با گاز شیمیایی سوخته کجا و فردی که دچار سوختگی با آتش یا آب جوش شده کجا؟! برای اعزام  به آلمان هم آن زمان دولت درست برنامه ریزی نمی کرد.درست است که درگیر جنگ بود اما نباید از مجروحان شیمیایی و دیگر مجروحان غافل می ماند.خیلی از جانبازان شیمیایی مدت زیادی در صف انتظار برای اعزام می ماندند.اگر آشنا می داشتی زودتر اعزامت می کردند برای همین خیلی از ما وقتی به آلمان رسیدیم دکترها پس از معاینه می گفتند باید زودتر می آمدید تا درمان سریع تر انجام می شد و درمان امیدوار کننده تر بود. می پرسم دولت های اروپایی در برابر این حمله ها و جراحاتی که برای رزمنده های ایرانی به وجود می آورد، واکنشی داشتند یا رفتاری نشان می دادند که برای صدام بازدارنده باشد؟

می گوید: دولت های اروپایی و آمریکایی خودشان این سلاح ها را به صدام می فروختند.ما که در آلمان بودیم بارها این را به پزشکان و رسانه هایی که سراغمان می آمدند، می گفتیم.این را هم بگویم که ملت ها با دولت ها تفاوت دارند.مردم اروپا و آمریکا در برابر استفاده از سلاح های شیمیایی واکنش نشان می دادند و هنوز هم این کار را می کنند؛ چون در فرهنگشان واکنش در برابر کارهای غیرانسانی وجود دارد.آنها اعتراض می کنند اما دولت هایشان کاری به این اعتراض ها ندارند.32 سال از پایان جنگ می گذرد.اما جانبازان جنگ هنوز آن روزها را زندگی می کنند با مشکلات زیاد.خیلی زیاد که از تصور شما هم خارج است.دولت به جانبازان رسیدگی نمی کند.مردم سردشت قربانیان سلاح های شیمیایی هستند.آنها باید مدام برای درمان به تهران بیایند، شما هم حتما شنیده اید که بنیاد جانبازان می گوید به آنها رسیدگی می کند و مثلا جایی برای ماندن به آنها می دهد اما من می گویم این خبرها نیست.آنها در این شهر سرگردان می شوند و هزینه های درمان هم که سر به فلک کشیده.در دوره کرونا هم که شرایط خیلی بدتر شد.جانبازان شیمیایی باید به صورت ویژه تحت مراقبت قرار گیرند اما باز هم ما مانده ایم و خودمان و دیگر هیچ. دو ماه از شیوع کرونا گذشته بود که از طرف بنیاد چند ماسک و مقداری اندک مایع ضدعفونی کننده برای ما آوردند. آنچه آنها دادند در حد شوخی بود ! من و همسرم کار فرهنگی می کنیم و هر جور شده نیازهای زندگی را برآورده می کنیم؛ اما من نمی دانم جانبازی که بنا به شرایط جسمی نمی تواند کار کند و پولی ندارد، در این شرایط چه می کند؟ چطور باید مخارج روزانه زندگی را تامین کند حالا هزینه درمان و ماسک و مایع ضدعفونی کننده بماند !

 
مکث
بچه هایی از خون و دل

میرهاشمی می گوید: در همه جای دنیا برای بازماندگان جنگ، جانبازان ، اسرایی که آزاد شده اند، امتیازاتی ویژه در نظر می گیرند اما در کشور ما باورکنید هیچ امتیازی وجود ندارد.ما مثل همه مردم عادی هستیم البته با فرزندانی که مصدومیت شیمیایی را از ما به ارث برده اند.من چهار دختر دارم که همه آنها به نوعی دچار مشکل هستند، یکی پوستش آسیب دیده است و دیگری کبدش. امروز روز جهانی مبارزه با سلاح های شیمیایی است صدای ما را قبل از این که به جهان برسانید به دولتمردان و مردم کشور خودمان برسانید.روزگار ، اصلا روزگار خوبی نیست. من از اتفاقی که برایم افتاد گله ای ندارم، خدا را شاکرم که در راه کشورم و در راه دینم جانباز شده ام؛ اما صدای ما را به دیگران برسانید.