آرشیو یک‌شنبه ۸ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۹۲۰
شرکت ها
۲۷

بنیان گذار بتن پیش تنیده در ایران: صنعت بتن ایران از فناوری های جدید دورمانده است

دنیای اقتصاد : «بتن پیش تنیده» روشی برای برطرف کردن ضعف بتن در برابر کشش است. از بتن پیش تنیده می توان برای ساخت تیرها، کف طبقات یا پل هایی با طول دهنه های زیاد که در عمل با بتن مسلح معمولی قابل ساخت نیستند، بهره برد. از تاندون های پیش تنیده (عموما کابل های فولادی کششی)، برای ایجاد بارهای مقاوم استفاده می شود. این بارهای مقاوم، با ایجاد تنش فشاری، سبب به وجود آمدن تعادل با تنش کششی شده که این تنش های کششی نیز هنگام وارد آمدن بار خمشی در یک عضو فشاری بتنی ظاهر می شوند. این فرآیند به وسیله رشته های فولادی، غلاف و... انجام می شود و نیاز به ابزاری خاص دارد. روش های پیش تنیدگی بتن شامل پیش تنیدگی به روش پیش کشیده و پیش تنیدگی به روش پس کشیده انجام می شوند. در بتن های مسلح معمولی، از میلگردهای فولادی در داخل بتن استفاده می شود.

میرحمید اسکندری، دانش آموخته رشته مهندسی ساختمان از دانشگاه پلی تکنیک دانمارک و مدیرعامل شرکت «مادوی» است. وی که در سال 1969 از دانشگاه فارغ التحصیل شده، از پیشگامان تولید بتن پیش تنیده در ایران است. حتی پایان نامه خود را در مورد بتن پیش تنیده و پیش فشرده به رشته تحریر درآورده است. فعالیت های این فعال صنعتی در حوزه تولید بتن استاندارد و پیش تنیده بهانه ای شد تا با وی گفت وگویی را انجام دهیم که از نظر می گذرد.

 در خصوص سوابق و مسوولیت های اجرایی تان توضیح دهید؟

سال 1970 در ایران، کارخانه آکام بتن را راه اندازی کردم و این کارخانه نخستین واحدی بود که قطعات باربر تولید می کرد. با راه اندازی این واحد تولیدی، در آن زمان می توانستیم ساختمان 6 طبقه کامل را در کارخانه تولید و در مکان مشخصی نصب کنیم.

در آن سال ها گواهی اسپایرول کانادا را گرفتم که این امکان را می داد که قطعات سقف پیش تنیده را تولید کنم. این تولید بسیار محبوب شد؛ چراکه در آن زمان سفارش های زیادی از جمله تولید سقف کلیه پارکینگ های مجموعه اکباتان به من داده شد. در سال های دهه 50 خورشیدی انبارسازی برای کارخانه ها و مراکز عرضه زیاد شده بود و من متناسب با نیاز روز، خط تولید قطعات بتنی سقف و ستون راه اندازی کردم که اتفاقا اولین مشتری این قطعات فروشگاه های کوروش بودند که احتیاج به انبار داشتند و ما توانستیم ظرف مدت 15 روز یک انبار با 2800 متر پوشش را برای آنها سر هم کنیم. این کار در آن زمان در ایران بسیار منحصر به فرد بود و تقریبا کسی باور نمی کرد که در کشور امکان چنین تولیدی وجود داشته باشد.

در حال حاضر مدیرعامل شرکت مادوی هستم، اینکه چرا کار در آکام بتن را رها کردم این بود که بعد از انقلاب به دلیل برخی شرایط، این مجموعه توسط دولت ضبط شد و من نیز بلافاصله شرکت مادوی را تاسیس کردم. قبل از تاسیس شرکت مادوی شرکت کوچکی که مسوولیت واردات کابل های پیش تنیده از ژاپن را داشت و توسط خودم راه اندازی شده بود، بعد از تعطیلی آکام بتن فعال کردم. این شرکت درواقع همان شرکت مادوی بود. سه سال بعد از انقلاب شرکت کابل های پیش تنیده هیلتی با من تماس گرفت و به من گفت آیا من تمایلی دارم این نمایندگی را بگیرم؟ من قبول کردم.

 وضعیت و جایگاه ایران در صنعت بتن در دنیا کجاست و چه میزان تا جایگاه مطلوب فاصله داریم؟

اجرای بتن در ایران قدمت بسیار زیادی دارد؛ فکر می کنم ما هیچ مشکلی در این حوزه نداریم. به طور مثال آرماتوربندهای ما بدون هیچ آموزشی بهترین عملکرد را دارند. بتن ریزان ما بدون اینکه آموزشی دیده باشند، شاهکار می کنند. مشکل ما به کار بردن سیستم های جدیدی است که درجاهای دیگر به وجود آمده و ما از آن دور هستیم. اصلی ترین اشکال ما در قالب دال است و متاسفانه هنوز از قالب های فلزی استفاده می کنیم. قالب ها برای استفاده از آلومینیوم و استفاده متریالی که سبک تر هستند به کاربرده می شود. چون در روی این قالب ها از چوب استفاده می شود که برای ما صرف ندارد که از چوب استفاده کنیم و بعد از یک مدت که چوب ها صیقل نیستند و خوب کار نمی کنند دور ریخته می شوند.

 فاصله ما تا رسیدن به توسعه در استانداردسازی ساختمان چقدر است ؟

مشکلات ما در مسیر رسیدن به توسعه پایدار نبود آموزش صحیح برای تربیت کارگر ماهر ساختمان و مدارس حرفه ای برای آموزش تکنسین ساختمان، غیرحرفه ای بند و... است. در کشور یا مهندس عمران تربیت یا کارگر ساختمانی را به صورت تجربی وارد بازار کارکردیم. برای تربیت نیروی انسانی که دانشگاه نمی رود باید مدارس حرفه ای ایجاد کرد. همه که نباید دانشگاه بروند. فرد نمی تواند یا نمی خواهد دانشگاه برود ولی می تواند در یک مدرسه حرفه ای مثلا کاشی کار خوب یا آرماتور بند، یا نجار یا بنا یا بتن ریز حرفه ای یا تکنسین ماهر تربیت و وارد بازار کار شود. متاسفانه تمام مدارس حرفه ای به دانشگاه تبدیل شده و در دانشگاه هم دوره ای آموزشی که مثلا دانشجوی عمران قالب های بتن را ببیند و بداند که باید از کدام قالب ها باید در هر سایتی استفاده کند، وجود ندارد.

یکی از مشکلات ما دررسیدن به توسعه پایدار، ارتباط ضعیف صنعت و دانشگاه است و فاصله بین این دو، خیلی زیاد است و البته باید این فاصله برداشته شود.

 آینده صنعت بتن را در ایران چگونه می بینید؟

آینده صنعت بتن را خوب می بینم؛ چراکه بتن همخوانی بسیار خوبی با شرایط کشور ما دارد. بخش های زیادی از ایران روی گسل زلزله قرار دارد از طرفی به دلیل وجود شن و ماسه مرغوب و نیز صنعت سیمان در کشور، ساخت سازه بتنی بسیار باصرفه تر از سازه فلزی است. یکی از ضعف های فرآیند تولید و بتن ریزی باکیفیت برتر در کشور ما بی توجهی به قوانین است مثلا طبق قوانین باید بتن ریزی در سایت های ساختمانی در روز انجام شود تا نسبت به آن نظارت کافی وجود داشته باشد. این در حالی است که بتن ریزی به خاطر ترافیک عموما در شب اجرا می شود. بتن ریزی در شب از آن جهت مشکل دارد که دمای هوا در شب کمتر و سردتر از روز است. از طرفی در شب به دلیل نبود نور کافی نظارت بر بتن ریزی به خوبی انجام نمی شود؛ حتی ویبراتور کردن بتن هم درست اجرا نمی شود. مشکل دیگری که وجود دارد بحث ترافیک در شهر است که موجب می شود مدت زمانی بیشتر از یک ساعت، بتن در ماشین های میکسر باقی بماند و همین منجر به سفت شدن بتن می شود. بدیهی است که کارگران برای شل کردن بتن دوباره به آن آب اضافه می کنند.

 اهمیت به مساله محیط زیست یکی از اهداف کلی صنعت سیمان است. آیا مرکز تحقیقات بتن تاکنون کاری برای حفظ محیط زیست و زیست محیط ناشی از تولید سیمان انجام داده است؟

یکی از راهکارهای حفظ محیط زیست در کارخانه های سیمان این است که شن و ماسه قبل از تحویل و ورود به پروسه تولید سیمان، باید شسته شوند. ولی این کار به دلیل کمبود آب انجام نمی شود. موقع جابه جایی شن و ماسه هم باید روی محموله به گونه ای پوشانده شود که در هنگام حرکت ماشین در جاده، گردوخاک ایجاد نشود. همچنین باید تمامی کارخانه های سیمان فیلتر داشته باشند که معمولا ندارند.