آرشیو یک‌شنبه ۸ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۹۲۰
شرکت ها
۲۸

مدیر عامل مهندسان مشاور «مهساب شرق»: دولت از اعتبارات مطالعاتی کاسته است

سارا اصغری

همواره در کشور ما برنامه ریزی و توسعه شهرها با تصرف در قلمرو طبیعت و محیط زیست انجام گرفته و تاکنون این توسعه بدون توجه به ابعاد زیست محیطی پیامدهای غیرقابل جبرانی را به همراه آورده است. شهر پایدار یا سالم برای رسیدن به اهداف خود باید با استفاده از فناوری های روز دنیا درصدد بهترین الگوی ارتباطی با محیط زیست خود باشد؛ در این میان منابع آبی اهمیت دوچندانی دارند. برخی شرکت های مهندسی با ورود به حوزه محیط زیست و منابع آبی درصدد حل چالش های محیط زیست و منابع آب در محیط شهری هستند. شرکت مهساب شرق یکی از این شرکت ها است که در حوزه آب و محیط زیست، چند پروژه قابل توجه انجام داده که از مهم ترین این پروژه ها، طرح «ژینایی رود دره های درکه و فرحزاد در شهر تهران» است.

مدیرعامل مهندسان مشاور شرکت مهساب شرق در خصوص این پروژه به «دنیای اقتصاد» گفت: این پروژه باهدف رفع آسیب های وارد بر پیکره اکوسیستم های روددره ای شهر تهران و بازیابی ستون فقرات زیرساخت سبز-آبی شهر تهران با طولی بیش از 65 کیلومتر و حوزه مداخله 13هزار هکتار مطالعه و طراحی شده است.

سید اویس ترابی گفت: رود دره های شهر تهران در بیش از نیم قرن گذشته با آسیب های فراوانی روبه رو شده اند. منابع آب چشمه های آنها در بالادست تصرف شده، فاضلاب شهری در جای جای شهر وارد رودخانه شده و زباله های شهری در سراسر دره رهاشده است. بخش عمده ای از بستر رودخانه ها کانالیزه و بتن ریزه شده و به این ترتیب ارتباط خود را با آبخوان دشت تهران از دست داده است.

وی در ادامه درباره چگونگی از بین رفتن اکوسیستم رود دره ها توضیح داد و افزود: اکوسیستم رود دره ها (شامل پوشش گیاهی- جانوری منحصربه فرد و محیط خاکی آنها) به دلیل ساخت وسازهای عمرانی مانند بزرگراه های امام علی، یادگار امام، چمران، باکری و خیابان های چراغی، فیروزآبادی و... و همچنین مجتمع های مسکونی مانند بهشت و آتی ساز و سکونتگاه های غیررسمی مانند اسلام آباد و... تخریب شده یا از بین رفته است.

به گفته ترابی، ژینایی اکوسیستم، یک فعالیت عامدانه برای حذف و رفع آسیب های وارده بر اکوسیستم در اثر دستکاری ها و دخالت های انسانی متناسب با وضعیت برگشت پذیری آن است. طرح ژینایی رود دره های درکه و فرحزاد در تقابل با پارادایم مدرنیته و پیروی از رویکرد توسعه پایدار به سمت ارتقای زیست پذیری شهر تهران به طور کامل مطالعه و طراحی شده و اجرای بخش کوچکی از آن نیز انجام شده است، اما به دلیل تغییرات مدیریت شهری تهران از سال 1397 تاکنون متوقف مانده است.

وی گفت: از پروژه های دیگر که شرکت مهساب شرق انجام داده است، می توان به تعیین ظرفیت برد و زیرساخت سبز-آبی در طراحی شهری بندر کنگ اشاره کرد.

ترابی درباره این طرح نیز عنوان کرد: طرح های جامع و تفصیلی در شهرسازی ایران، بدون توجه به ظرفیت برد نسبت به تعیین بارگذاری ها انجام می شوند. در این طرح این امکان به دست آمد تا جمعیت شهر تاریخی بندرکنگ در افق طرح آن با توجه به ظرفیت برد منابع آب سرزمین تعیین شود. همچنین در این مطالعات، برای دستیابی به ارکان زیست پذیری شهر و پایداری آن، نسبت به تعیین زیرساخت سبز-آبی آن در کنار زیرساخت های خاکستری (سامانه های آب و برق و انرژی و حمل ونقل و مخابرات و...) اقدام شد.

وی با اشاره به مطالعات مدیریت روان آب شهری حوضه آبریز مرکز شهر تهران نیز عنوان کرد: حوضه آبریز مرکز شهر تهران با بیش از 160 کیلومتر از سازه های تونلی مدفون در اعماق 8 تا 40 متری سطح زمین و اقطار تقریبی 2 تا 4 متر برخوردار است. این سامانه نسبت به جمع آوری روان آب ناشی از بارندگی شهر تهران با دوره بازگشت 50 ساله و هدایت آن به حوضچه های تعدیل 600 هزار مترمکعبی صالح آباد اقدام می کند. این سامانه در طول 40 سال به تدریج طراحی و اجراشده است. بازرسی و مشاهده این سامانه و بررسی و بهبود عملکرد هیدرولیکی و شرایط بهره برداری در وضع موجود و توسعه آن در این مطالعات انجام شد. ترابی گفت: تدوین دستورالعمل طراحی و بهره برداری سامانه مدیریت روان آب های شهری تهران، مطالعات ارزیابی پایداری شهر فرودگاهی بین المللی امام خمینی و تدوین دستورالعمل ارزیابی پیامدهای زیست محیطی پروژه های عمرانی درون شهر تهران از دیگر پروژه های شرکت مهساب شرق بوده است.

 پاسخگویی به نیازهای مبرم

مدیرعامل این شرکت درباره ویژگی های  شرکت مهساب شرق عنوان کرد: چشم انداز مهساب شرق، خلق تیم حل کننده مسائل حوزه آب، محیط زیست و شهرسازی است؛ به عبارت دیگر مهساب شرق به دو نیاز مبرم تخصصی کشور شامل «خلق تیم چندتخصصی» و «حل کننده مسائل تخصصی» پاسخگو خواهد بود. نبود کار تیمی و عدم آگاهی تخصص های مختلف (مانند جامعه شناسی، هیدرولیک، منابع آب، اقتصاد، محیط زیست، زمین شناسی، هواشناسی، اکولوژی، سازه، ژئوتکنیک، حمل ونقل، تصفیه آب و فاضلاب، طراحی شهری، معماری، برنامه ریزی شهری، برنامه ریزی منطقه ای و...) نسبت به هم از مشکلات بغرنج جامعه تخصصی کشور است. از سویی تغییر شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور و بروز بحران های مختلفی مانند بحران منابع آب، باعث تغییر سطح مسائل و مشکلات تخصصی کشور شده است.

وی گفت: به عبارتی مجموعه ای که در قالب یک تیم چابک و چندتخصصی شکل می گیرد، باید توانایی شناسایی دینامیک مسائل کشور در حوزه های مختلف تخصصی و اقدام به ارائه راه حل آنها را داشته باشد؛ بنابراین این دو بعد یادشده، ویژگی منحصربه فرد مهساب شرق هستند. به عبارتی مهساب شرق در میان مشتریان خود به عنوان یک تیم چابک و چند تخصصی شناخته می شود که از چالش حل مسائل پیچیده و نوظهور استقبال می کند.

 پروژ ه های برون مرزی

مدیرعامل شرکت مهساب شرق در پاسخ به این پرسش که آیا پروژه های خارجی نیز انجام داده اید، گفت: یکی از استراتژی های مهساب شرق خلق بازار مهندسی پایدار برون مرزی است و در این زمینه طی سالیان گذشته تجربه های موفقی را کسب کرده است، به نحوی که با بازخورد از هر تجربه نسبت به درک دینامیک بازار مهندسی خارج از ایران اقدام کرده و ضمن افزایش سهم بازار برون مرزی نسبت به پایداری آن در بلندمدت اقدام کرده است.

وی گفت: تعدادی از پروژه های خارجی مهساب شرق شامل طراحی تصفیه خانه آب شهر سلیمانیه  اقلیم کردستان عراق، مطالعات ارزیابی پیامدهای اجتماعی-زیست محیطی پروژه پل باگراتاشن در مرز ارمنستان و گرجستان، طراحی سدهای مخزنی خیوته، چق چق، دره سور و شه شو  اقلیم کردستان عراق، طراحی شبکه آبیاری و زهکشی اراضی پایاب سد خیوته  اقلیم کردستان عراق، تحلیل هیدرولیک جریان دوبعدی سیل در شهر هونیارا و رودخانه لونگا جزایر سلیمان و طراحی مفهومی شبکه تامین و توزیع آب در اراضی کشاورزی روستایی کامبوج است.

ترابی همچنین در پاسخ به این پرسش که برای سال جاری چه برنامه هایی دارید، عنوان کرد: استراتژی اصلی پیش روی مهساب شرق توسعه بازار برون مرزی و دستیابی به پایداری آن در قالب یک تیم چابک بین المللی و حل کننده مسائل در حوزه های تخصصی آب، محیط زیست، شهرسازی و ژئوتکنیک است. به این ترتیب می توان به یکی از مجموعه های خصوصی امیدبخش برای اشتغال پایدار متخصصان ایرانی تبدیل شد، به نحوی که در این شرایط نامساعد اجتماعی-اقتصادی کشور از مهاجرت بیشتر نیروهای متخصص کاسته و در تشویق آنها به حضور در کشور خود و اقدام برای حل مسائل آن در حوزه های تخصصی موثر باشد.

مدیرعامل شرکت مهساب شرق افزود: مجموعه های خصوصی کارآفرین (خدمات مهندسی، تولیدی و صنعتی) از سیاست ها و برنامه های نادرست دولت، مجلس و قوه قضائیه طی سال های اخیر آسیب های فراوانی دیده اند. این سیاست ها و برنامه ها از سر ناآگاهی و عدم شناخت مناسب از فعالیت کسب وکار این مجموعه های کارآفرینی ناشی می شود. این برنامه ها و سیاست ها به گونه ای است که دولت و کارمندان دولتی را در تقابل با مجموعه های خصوصی یادشده قرار داده است، به نحوی که به دلیل ناتوانی رقابت مجموعه های خصوصی یادشده در برابر همتایان دولتی خود، طی سالیان گذشته بدنه اصلی جامعه تخصصی کشور تصمیم به مهاجرت از کشور یا تغییر شغل گرفته اند.

وی گفت: برای نمونه حق الزحمه ای که دولت برای انجام مطالعات مشاور در پروژه های زیرساختی مانند ساماندهی رودخانه یا مدیریت روان آب های شهری و... در سال 1399 در نظر گرفته، معادل حق الزحمه ای است که در سال 1392 پرداخت می شده است. به عبارتی دولت برای کاهش هزینه های خود در این تورم سالانه مهارناپذیر و بهبود کارنامه عملکرد پروژه های عمرانی خود، از افزایش اعتبارات مطالعات که درصدی ناچیز از اعتبارت اجرایی کشور است، خودداری می کند.