آرشیو دو‌شنبه ۹ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۹۲۱
باشگاه اقتصاددانان
۳۱

چهار قدم تا هدف نهایی

مارگارت روز (ای اوتی آجند)

شهر هوشمند از فناوری های ارتباطات و اطلاعات برای افزایش کارآیی عملیاتی، تبادل اطلاعات با عموم مردم و ارتقای کیفیت خدمات دولت و رفاه شهروندان استفاده می کند. با آنکه تعاریف گوناگونی در این زمینه مطرح شده، ماموریت اصلی شهر هوشمند بهینه سازی کارکردهای شهر، کمک به رونق و رشد اقتصاد و بالا بردن کیفیت زندگی شهروندان با بهره گیری از فناوری هوشمند و تحلیل داده هاست. بر مبنای استفاده ای که از فناوری می شود نه صرفا میزان استفاده از فناوری، به شهر هوشمند امتیاز داده می شود. برای تعیین میزان هوشمندی یک شهر از 9 ویژگی استفاده می شود از جمله زیرساخت مبتنی بر فناوری، برنامه های زیست محیطی و سیستم کارآی حمل ونقل.

موفقیت شهر هوشمند به توانایی آن در ایجاد ارتباط قوی بین دولت و بخش خصوصی وابسته است. این ارتباط ضروری است زیرا بخش اعظم کاری که انجام می شود تا محیطی دیجیتال و داده محور پدید آید و حفظ شود، خارج از دولت انجام می شود. انواع شرکت های فعال در حوزه فناوری در ایجاد و حفظ شهر هوشمند مشارکت دارند: تجهیزات نظارتی برای خیابان های شلوغ ممکن است شامل حسگرهای تولیدشده یک شرکت باشد و دوربین ها از سوی شرکتی دیگر تولید شده باشد. همچنین سرور را شرکتی دیگر تولید کرده است. از سوی دیگر پیمانکارهایی برای تحلیل داده ها استخدام می شوند و نتیجه این روند به شهرداری یا دولت ارائه می شود. آنگاه این داده ها ممکن است به استفاده از یک تیم توسعه اپلیکیشن منتهی شود. وظیفه این تیم یافتن راه حل برای مشکلات شناسایی شده در داده های تحلیل شده است. اگر راه حل این شرکت به به روزرسانی و مدیریت دائمی نیازمند باشد آنگاه شرکت یاد شده به بخشی از سیستم تبدیل خواهد شد.

به این ترتیب موفقیت شهر هوشمند بیشتر به ایجاد ارتباط های مثبت وابسته است تا تکمیل یک پروژه واحد. موضوعی که در اینجا مطرح می شود به فناوری های شهر هوشمند مربوط است. شهرهای هوشمند از ترکیبی از فناوری های پیشرفته از جمله اینترنت اشیا، شبکه های مخابراتی و نرم افزارها استفاده می کنند. اینترنت اشیا شبکه ای از ابزارهای به هم متصل از طریق اینترنت است که می توانند با هم ارتباط برقرار کرده و داده ها را مبادله کنند. داده های جمع آوری و تحویل شده از حسگرها و ابزارهای اینترنت اشیا در یک فضای ابری یا سرور ذخیره می شود. ارتباط این ابزارها و استفاده از تحلیل داده ها، همگرایی عناصر شهری دیجیتال و فیزیکی را تسهیل می کند. بدین شکل کارآیی بخش های دولتی و خصوصی افزایش می یابد و زندگی شهروندان بهبود پیدا می کند. گاه ابزارهای اینترنت اشیا توانایی پردازش دارند یعنی تنها مهم ترین اطلاعات را در یک شبکه مخابراتی منتقل می کند.

استفاده از سیستم ایمنی فایروال برای حفاظت از ترافیک شبکه، نظارت و کنترل بر آن در سیستم محاسباتی ضروری است. فایروال ها تضمین می کنند داده هایی که مرتبا در شبکه شهر هوشمند درحال مبادله است، ایمن است. زیرا هیچ گونه دسترسی غیرمجاز به شبکه اینترنت اشیا و داده های شهر وجود ندارد. هوش مصنوعی، محاسبات ابری و آموزش ماشین برخی دیگر از فناوری هایی هستند که در شهر هوشمند از آنها استفاده می شود. از لحاظ نظری هر بخش از مدیریت شهری را  می توان به شکل هوشمند انجام داد. یک مثال کلاسیک استفاده از اپلیکیشن برای کمک به رانندگان جهت یافتن جای پارک است. این سیستم همچنین پرداخت دیجیتالی را ممکن می کند، در نتیجه مشکل نداشتن سکه وجود نخواهد داشت. همچنین برای نظارت بر جریان ترافیک و تحلیل آن جهت بهینه سازی چراغ های راهنمایی و غیره از مدیریت هوشمند ترافیک استفاده می شود.

در شهرهای هوشمند حفظ انرژی و کارآیی در استفاده از آن از اهمیت بالایی برخوردار است. با بهره گیری از حسگرهای هوشمند می توان نحوه عبور و مرور خودروها و پیاده ها را مدیریت کرد تا مصرف انرژی به حد بهینه کاهش یابد. برنامه ها در حوزه شهر هوشمند همچنین شامل نظارت بر مسائل زیست محیطی و رفع مسائل موجود در این زمینه است. مدیریت زباله ها با بهره گیری از فناوری هوشمند آسان تر و بهره ور تر خواهد شد یعنی در تمام مراحل از جمع آوری تا انتقال و بازیافت، این فناوری ها قابل استفاده هستند. در حوزه آب مصرفی و تضمین کیفیت آن نیز می توان از فناوری هوشمند بهره برد. از فناوری شهر هوشمند به شکل روزافزون برای ارتقای امنیت عمومی استفاده می شود خواه به شکل نظارت بر مناطق جرم خیز یا افزایش آمادگی برای رویدادهای مختلف از طریق حسگر ها. برای مثال حسگرهای هوشمند مولفه های بسیار مهمی برای سیستم های هشدار زودهنگام قبل از خشکسالی، سیل، رانش زمین یا توفان هستند.

ساختمان های هوشمند یک بخش مهم پروژه شهر هوشمند است. حسگرهای متصل به ساختمان ها و دیگر تاسیسات، هشدارهایی درباره نیاز به تعمیر به مقامات شهری ارسال می کنند. برای مدیریت فضا، حفظ ایمنی کلی محیط و غیره می توان از فناوری هوشمند بهره برد. این فناوری داده های لحظه ای در اختیار مدیران و مقامات مسوول قرار می دهد. فناوری های شهر هوشمند زمینه افزایش کارآیی را در بخش های گوناگون فرآیندهای شهری فراهم می کند و نیز با به کارگیری آنها فرصت های شغلی جدید پدید می آید. یک پرسش بسیار مهم این است که عملکرد شهرهای هوشمند چگونه است؟ شهرهای آینده یا همان شهرهای هوشمند از شبکه ابزارهای متصل به هم از طریق اینترنت یا اینترنت اشیا و دیگر فناوری ها برای رسیدن به اهداف خود یعنی افزایش کیفیت زندگی و رشد اقتصادی استفاده می کنند.

شهرهای هوشمند موفق، چهار مرحله را طی می کنند: مرحله نخست جمع آوری داده هاست که از طریق حسگرهای نصب شده در سراسر شهر انجام می شود. دومین مرحله تحلیل است. داده های جمع آوری شده از حسگرهای هوشمند مورد ارزیابی قرار می گیرد تا از آنها اطلاعات معنادار استخراج شود. سومین مرحله ارتباط است. اطلاعات جمع آوری شده و معنادار در مرحله تحلیل، در اختیار تصمیم گیرندگان قرار می گیرد. این کار از طریق شبکه های ارتباطی قدرتمند و ایمن انجام می شود و در نهایت چهارمین مرحله اقدام است. مقامات شهری با استفاده از این تحلیل ها و اطلاعات، راه حل هایی برای مشکلات کنونی می یابند و به بهینه سازی عملیات می پردازند. حاصل این روند بهبود کیفیت زندگی شهروندان خواهد بود. یکی دیگر از ویژگی های مهم شهرهای هوشمند پایداری است. در سال های آینده روند شهرنشین شدن جمعیت جهان ادامه پیدا خواهد کرد. بنا بر اعلام سازمان ملل متحد درحال حاضر 55 درصد جمعیت جهان در مناطق شهری زندگی می کنند و طی چند دهه آینده این رقم به حدود 70 درصد افزایش خواهد یافت.

فناوری هوشمند به شهرها کمک می کند رفاه شهروندان بالا برده شود و جمعیت های عظیم شهری به شیوه پایدار به زندگی ادامه دهند. یک نتیجه هوشمندشدن شهرها کاهش اثرات منفی زیست محیطی زندگی بشر است. حرکت به سمت برقی کردن سیستم حمل ونقل، بهینه سازی مصرف انرژی، سیستم های کارآمد دفع زباله و... همگی زمینه ساز بهبود شرایط زندگی شهروندان هستند. نیاز به شهر هوشمند یک امر لوکس نیست بلکه ضروری است چنین حرکتی به سمت شهرهای آینده انجام شود. همزمان با افزایش جمعیت شهرها، روش های معمول و سنتی مدیریت شهری برای حرکت به سمت جلو کافی نخواهد بود و ضروری است با استفاده از فناوری های جدید، زمینه برای افزایش کیفیت زندگی شهروندان و رشد اقتصادی فراهم شود. به این ترتیب یکی از موارد سودمندی شهرهای هوشمند توانایی این شهرها در تسهیل ارائه خدمات بهینه به شهروندان با صرف هزینه و امکانات کمتر است.