آرشیو دو‌شنبه ۹ تیر ۱۳۹۹، شماره ۷۳۸۰
ایران زمین
۶

چرا روستاییان تن به نوسازی سقف بالای سرشان نمی دهند؟

خرید وانت با پول نوسازی خانه های روستایی!

زهره افشار

 با هربار وقوع زلزله در نقطه ای از کشور، نخستین موضوعی که ذهن ها را مشغول می کند سقف های نامقاوم واحدهای مسکونی روستایی است. هرچند سالانه 200 هزار واحد مسکونی در کشور نوسازی می شود اما برای مقاوم سازی کل واحدهای روستایی کشور که بیش از 5 میلیون واحد است کافی نیست. آمار مقاوم سازی واحدهای مسکونی 31 استان از واقعیت تلخی خبر می دهد. «هر استانی که طعم زلزله یا سیل ویرانگری را چشیده در صد بالاتری از واحدهای مسکونی روستایی اش به اجبار بازسازی شده اند.» به گونه ای که استان کرمان با تجربه زلزله 6.6ریشتری درسال 1382 یا لرستان با زلزله 6.1 ریشتری در سال 85 و سیل های متوالی یکی دوسال قبل هم اکنون دارای آمار بالایی از خانه های مقاوم روستایی هستند.

این تجربه ها نشان می دهد که تا جوامع روستایی دچار بلا نشوند به سراغ مقاوم سازی خانه ها نمی روند! و پیشگیری از وقوع حوادث تلخ به فراموشی سپرده شده است. البته گاهی هم میزان تسهیلات باعث می شود تا برخی، وام های دریافتی را برای ایجاد شغل استفاده کنند و همچنان سقف ناایمن آنها را تهدید کند! تا شاید از رهگذر سیل یا زلزله، نوسازی جدی گرفته شود.

«رسول بیرانوند»ساکن روستای قلعه شمسی در اطراف شهر بروجرد به «ایران» می گوید: وام ساخت 40 میلیون تومانی برای نوسازی واحدهای روستایی کفایت نمی کند و از سوی دیگر بیشتر روستاییان ترجیح می دهند به جای سرمایه گذاری برای ساخت مسکن، پول خود را به خرید حتی شده یک وانت بدهند که بتوانند از این طریق کسب درآمد کنند. اگر دولت می خواهد روستاییان را تشویق به بازسازی کند باید سقف وام را بالا ببرد و در مقابل اقساط را کم کند یا اینکه مبلغی را به صورت کمک بلاعوض پرداخت کند.

75 درصد واحدهای روستایی لرستان مقاوم هستند

«مسعود رضایی» مدیر کل بنیاد مسکن لرستان به «ایران» می گوید: درصد بالایی از واحدهای مسکونی روستایی استان به دلیل سیل های مکرر و زلزله 6.1 ریشتری بروجرد بازسازی شده اند به گونه ای که در حال حاضر 75 در صد واحدهای مسکونی لرستان نوسازی شده اند و در برابر حوادث احتمالی مقاوم هستند. به گفته وی لرستان در مجموع 173 هزارو 500 خانوار روستایی دارد که این خانوارها در 153 هزار و 500 واحد زندگی می کنند. یعنی در بعضی از واحدها بیش از یک خانوار ساکن هستند. به همین دلیل علاوه بر 30 هزار واحدمسکونی که در لرستان باید نوسازی شوند   باید 20 هزار واحد مسکونی جدید نیز ساخته شود.

رضایی می افزاید: این در حالی است که مهاجرت های معکوس به روستا ها نیز که از دو سه سال قبل کلید خورده و در حال حاضر به دلیل بالا رفتن اجاره مسکن در شهرها شدت بیشتری گرفته؛ تقاضا برای ساخت واحدهای مسکونی روستایی را بالا برده است. وی افزود: درحال حاضرساکنان قبلی چندین روستا در اطراف شهرهای دورود و بروجرد که تقریبا خالی از سکنه شده بودند درخواست بازگشت به روستا و کمک برای ساخت واحد را دارند.

وی خاطرنشان کرد: سازوکارهای محکمی برای راستی آزمایی این متقاضیان وجود دارد که به راحتی می توان آنها را از متقاضیان ساخت ویلا در مناطق خوش آب و هوا جدا کرد. وی با اشاره به اینکه هزینه هر متر مربع واحد مسکونی روستایی در حال حاضر 1.5 میلون تومان است تصریح کرد: بررسی های ما نشان می دهد وام ساخت40 میلیون تومانی برای ساخت تقریبا 65 درصد یک مسکن متعارف روستایی با میانگین 60 متر مربع کافی است و روستاییان به دلیل اینکه خودشان در ساخت مشارکت دارند هزینه کار نیز ندارند. وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه روستاییان می توانند با ارائه سفته زنجیره ای وام ساخت را دریافت کنند.

27 در صد واحدهای مسکونی روستایی اصفهان مقاوم است

در همین حال استان اصفهان شاید به این دلیل که در سال های گذشته مورد تهدید جدی حوادث غیرمترقبه قرار نگرفته است دارای درصد نه چندان مناسب واحدهای مسکونی روستایی مقاوم است.

البته «غلامحسین خانی» مدیر کل بنیاد مسکن اصفهان می گوید: هرچند در حال حاضر تنها 27 درصد واحدهای مسکونی اصفهان با وجود آمار مقاوم هستند اما دلیل اصلی پایین بودن آمار این است که در چند سال گذشته حداقل 60 روستا که نوسازی در آنها صورت گرفته بود در حال حاضر به شهر تبدیل شده اند.

وی افزود: هر چند سقف وام ساخت مسکن   از نظر برخی روستاییان ایده آل نیست ولی روستاییان برای بازپرداخت وام 40 میلیونی ساخت تنها باید ماهانه 370 هزار تومان پرداخت کنند آن هم طی 12 سال. وی همچنین از همه روستاییان خواست هر چه سریع تر نسبت به مقاوم سازی واحدهای خود اقدام کنند. وی می گوید: تجربه زلزله سال های قبل در کشور نشان داده هر واحد مسکونی روستایی که بازسازی شده در مقابل زلزله های بعدی تنها دچار آسیب های کوچک شده و «هیچ سقفی خراب نشده است»و به نظر من همین یک جمله برای تشویق روستاییان به نوسازی کافی است.

450 هزارواحد روستایی به دنبال وقوع حوادث غیرمترقبه مجبور به بازسازی شده اند

«حمید رضا سهرابی» مدیر کل مسکن روستایی بنیاد مسکن هم به «ایران» می گوید: در کل کشور در مجموع 5 میلیون و 377 هزار واحد مسکونی روستایی داریم که تاکنون 45 درصد آن مقاوم سازی شده است. از 2 میلیون و360 هزار واحد مسکونی روستایی که مقاوم سازی شده است 450 هزارواحدهایی هستند که به دنبال وقوع حوادث غیرمترقبه مانند سیل و زلزله تخریب شده بودند.

وی در پاسخ به این پرسش که کدام استان ها دارای مقاوم ترین واحدهای روستایی در برابر حوادث غیرمترقبه هستند خاطرنشان می کند: در استان هایی که زلزله و سیل بیشترین خسارت را داشته بیشتر اقدام به مقاوم سازی شده است. به گونه ای که در حال حاضر در استان هایی مانند کرمان و لرستان که تجربه زلزله و سیل را داشته اند به طور میانگین بالای 56درصد واحدهایشان نوسازی شده و در برابر حوادث احتمالی آتی مقاوم هستند. البته استان های ایلام، بوشهر، اردبیل و خراسان شمالی هم از جمله استان هایی هستند که درصد مقاومت واحدهای روستایی در آن بالای 46 درصد است. اما در مقابل در استان هایی مانند آذربایجان غربی، اصفهان، یزد و خراسان رضوی درصد مقاوم سازی در حد 26 درصد است. به گفته وی در قالب طرح ویژه بهسازی روستایی سالانه 200 هزار واحد روستایی با اعطای تسهیلات بازسازی می شود.

در سال 89 سقف تسهیلات برای ساخت مسکن روستایی 40 میلیون تومان بود و امسال قرار است این تسهیلات قرض الحسنه به 45 تا 50میلیون تومان برسد و مابقی که حدود 50درصد هزینه ساخت را شامل می شود به صورت آورده باید از سوی خود روستاییان تامین شود و به نظر می رسد این عاملی شده برای عدم استقبال روستاییان برای نوسازی واحدهایشان.

سهرابی تصریح می کند: از سال گذشته برای کمک به روستاییانی که توان تامین آورده خود را ندارند با تامین اعتبار از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور به این دسته از روستاییان نیمی از هزینه ساخت به صورت کمک بلاعوض پرداخت می شود. در این راستا در 11 استان از جمله سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، کرمان، چهار محال وبختیاری، کردستان، کهگیلویه و بویراحمد، گلستان، لرستان، آذربایجان غربی واردبیل از این طریق حدود 70 هزار واحد در حال نوسازی هستند.

استفاده از بیمه روستایی یکی از راهکارهایی است که همواره برای جبران خسارت ناشی از حوادث غیرمترقبه به روستاییان توصیه می شود. سهرابی می گوید: بنیاد تمام واحدهایی را که نوسازی می شوند، بیمه 10 ساله حوادث غیرمترقبه می کند که حق بیمه برای این 10 سال فقط 100 هزار تومان است. وی به روستاییان توصیه می کند که برای حفظ جان خود و سرمایه زندگی شان اقدام به بهسازی واحدهایشان کنند.