آرشیو دو‌شنبه ۹ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۹۲۱
صنعت و معدن
۳
یادداشت

کرونا و بنگاه های کوچک و متوسط

محسن صالحی نیا (مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران)

 امروزه نقش بنگاه های کوچک و متوسط (SMEs) تاثیر زیادی بر اقتصاد کشورها و تولید ناخالص داخلی (GDP) آنها دارد که البته این تاثیر در کشورهای درحال توسعه جایگاه ویژه ای دارد و در ایران نیز نقش این بنگاه ها بسیار قابل توجه است. در کنار SMEها نقش مشاغل خدماتی نیز چه در نرخ مشارکت اقتصادی و چه در سهم این گروه در اشتغال کشور بر کسی پوشیده نیست.

از سوی دیگر همگی مطلعیم که واحدهای صنعتی کوچک و متوسط ایران به دلیل تحریم های ظالمانه آمریکا از یکسو و همچنین اپیدمی ویروس کووید 19 از سوی دیگر با شوک بی سابقه ای مواجه شده است. این حادثه که خارج از اختیار ما و بنگاه های اقتصادی کشورمان بوده، نه تنها غیرقابل پیش بینی، بلکه غیرقابل اجتناب نیز بوده است. بسیاری از مشتریان نهایی در زنجیره ارزش(VCA) واحدهای MSME s، واحدهای صنفی بوده اند که به دلیل الزام به تعطیلی در ایام پایانی سال، امکان فروش نداشته اند.

شرایط خاص اقتصاد کشور در سال 98 و مشکلات ناشی از شیوع ویروس کرونا در پایان سال منجر به عدم توان بنگاه های اقتصادی در فروش کالاهای خود و در نتیجه عدم امکان ایفای تعهدات و پرداخت بدهی شان به شرکت های پخش و به تبع آن تولیدکنندگان شد که این مساله به نوبه خود به مشکل بزرگ تولیدکنندگان و کاهش موجودی سرمایه در گردش و ایفای تعهدات تولیدکنندگان نسبت به طرف های تجاری شان تبدیل خواهد شد.

از سوی دیگر، نظر به تاثیر عوامل یادشده در کاهش درآمدهای دولت و محدودیت های بودجه ای سال 1399، با شرایط خاص و پیچیده ای در اقتصاد ایران مواجه هستیم. دولت امکان حمایت کامل از MSME s را ندارد، بنابراین با توجه به شرایط موجود باید برنامه ای مدون برای کاهش اثرات کووید 19 بر صنایع کوچک و متوسط ایران تدوین کرد.

بدیهی است باید بپذیریم که این مهمان ناخوانده، در سال آتی نیز اثرات خود را بر کسب و کارهای مختلف خواهد گذاشت و باید از هم اکنون آمادگی اتخاذ تصمیمات بهنگام و درست برای سال آتی را نیز داشته باشیم.

چالش ها و مشکلات ناشی از کرونا

کاهش تقاضا و مشکل تامین نقدینگی: با توجه به اینکه شیوع ویروس کووید 19 منجر به رکود اقتصادی خواهد شد، کاهش قدرت خرید باعث کاهش مصرف و تقاضا برای محصولات شده و به احتمال زیاد در نیمه نخست 99 با مشکل بازار و به تبع آن عدم نقدینگی کافی مواجه خواهند شد.

چالش صادرات محصولات: با توجه به وضع ملاحظات و استانداردهای بهداشتی خاص درپی شیوع ویروس کووید 19 توسط کشورها، صادرات محصولات به خصوص محصولات غذایی و بهداشتی به برخی کشورها بسیار سخت و به برخی دیگر از کشورها احتمالا با فرآیند طولانی همراه خواهد شد. از سوی دیگر، تحریم های بین المللی سبب شده است فعالیت های اقتصادی صادراتی صنایع کوچک و متوسط با مشکل مواجه و به تبع آن، زندگی کارگران و فعالان صنعت در تنگنا قرار گیرد.

مدیریت محیط کسب و کار (خطوط تولیدی):با توجه به ابلاغ پروتکل های بهداشتی در زمینه فعالیت واحدهای صنعتی از طریق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و ضرورت رعایت آن برای حفظ سلامت کارگران و مردم، در حال حاضر یکی از دغدغه های مدیران واحدهای صنعتی، تامین نیازهای بهداشتی کارگران این واحدهاست. مدیریت مجموعه های تولیدی با رعایت پروتکل های ابلاغی منجر به افزایش هزینه های جانبی تولید شده و کارآیی تولید نیز کاهش یافته است؛ بنابراین بعضی از واحدهای تولیدی ناچار به اعمال سیاست های انقباضی شده اند. همچنین دورکاری در واحدهای صنعتی سبب پایین آمدن راندمان تولید شده که همگی باعث ایجاد فشار بر صنایع کوچک و متوسط شده است.

مجموعه اقدامات در راستای حفاظت از صنایع کوچک و متوسط در برابر کووید 19

یکی از اقدامات مهم سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران، برگزاری جلسات ویدئو کنفرانس و احصای پیشنهادها با همکاری صاحب نظران، اساتید دانشگاه و فعالان اقتصادی بخش خصوصی به صاحبان کسب و کارها در جهت کاهش تاثیرات مخرب این بیماری است. با برگزاری رویدادهای اینترنتی و همکاری بی نظیر صنعتگران ایران در این ویدئو کنفرانس ها، ضمن برشمردن خسارات احتمالی این پاندمی، نسبت به تدوین برنامه ها، استراتژی ها و چشم انداز پیش روی صنعت ایران اقدام شده است.

ترویج نگاه انتظار آینده نگر و تغییرمحور، بررسی تبعات کرونا و فرصت های پیش آمده، فرصت های به وجود آمده از تغییر رفتار مشتری، شناسایی روندها، شناسایی نقاط ضعف فرآیندهای کسب و کار و اصلاح آن، رفتارشناسی مشتری در نقاطی که شیوع کرونا خاتمه پیدا کرده را بررسی و الگوبرداری برای فعالان صنعت، شناسایی مدیران شرکت های بی پروا و بررسی فعالیت های آنان و بررسی تاثیر فعالیت این شرکت ها و انجام فرآیندهای موثر آنان، بررسی فعالیت های داخلی سازمان و تسهیل شرایط، اصلاح استراتژی منابع انسانی سازمانی و انجام مسوولیت اجتماعی، تشویق صنایع کوچک و متوسط به تدوین سیستم های کنترلی و تشویقی برای دورکاری (با توجه به چشم انداز فعلی کووید 19 و دورکاری در بازه 3 تا 6 ماهه)، ترغیب صنایع کوچک و متوسط به ایجاد وب سایت و کمپین های بازاریابی آنلاین (پیش فروش محصولات آتی با تخفیف های مناسب) و تقویت تجارت الکترونیکی، مدیریت فروشگاه های مجازی و در نهایت حفظ امید صنعتگران از جمله مهم ترین برنامه های سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران در زمان پاندمی بوده که مورد استقبال واحدهای صنعتی نیز قرار گرفته است.