آرشیو دو‌شنبه ۹ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۶۷۹
خارج از مرزها
۱۵
روایت دیگر

جنجال اخیر کمپانی اپل و تاثیر طولانی مدت بر نیروی محرک فناوری بزرگ و ما

شیپور جنگ برای اپل و اپ استور نواخته می شود

مترجم: فریده وکیلی
کارا سویشر

چهره فنی هفته به مارک زوکربرگ، رییس اجرایی فیس بوک تعلق می گیرد که اخیرا در ویدیویی همراه با همسرش اعلام کردند،«آنها عمیقا  از سخنان تفرقه برانگیز و خصمانه پرزیدنت ترامپ، آن هم زمانی که ملت ما به شدت نیاز به همبستگی دارند، ابراز انزجار می کنند.» این خلاصه ایی است از یک نمایش تا ما به افکار پشت پرده پی نبریم به ویژه وقتی شما مسوول یکی از اصلی ترین ابزار دیجیتالی هستید که به رییس جمهور کمک کرده بین نمایندگان سیاسی تفرقه بیندازد و به آنها حمله کند.

آقای زوکربرگ با خونسردی بسیار خود را از این ریا و دورویی آزرده خاطرنشان می دهد. نقش کسل کننده ای که به راحتی می توان آن را ایفا کرد اما در واقعیت نزاع بین کمپانی های دیجیتالی پیچیده تر از اینهاست.برای مثال، جنگ این هفته بین اپل و یک کمپانی فناوری کوچک را درنظر بگیرید؛ مشاجره ای که شاید برای شما هم جالب باشد زیرا حاصل آن تاثیر طولانی مدتی بر نیروی محرک فناوری بزرگ و ما خواهد داشت.جنجال بین غول فناوری تریلیون دلاری و موسسین بیس کمپ (Basecamp) است، یک ابزار مدیریتی جذاب که روی خدمات خلاقانه ای از پست الکترونیکی به نام Hey.com. تمرکز دارد. به محض راه اندازی Hey.com. کمپانی این اپلیکیشن موبایل را دراختیار اپ استور گذاشت. نکته ای است بحرانی برای موفقیت او. دسترسی به موبایل جهانی تنها تحت کنترل دو کمپانی است؛ اپل و گوگل. کسی که از نزدیک با اکوسیستم موبایل آشناست می گفت، اپل و گوگل برای ما حکم ایستگاه عوارضی را دارند.

ایستگاه عوارضی استعاره کاملا به جایی است. درحالی که شما می توانید از طریق جست وجوگرها از خدمات بی شماری نظیر Hey.com در شبکه ها بهره مند شوید، وقتی به موبایل می رسد، طراحان اپلیکیشن ملزم به اجرای رهنمودها و پرداخت شارژ تحمیل شده توسط اپل و گوگل هستند.

اپل با قدرت ادعای سرپرستی دارد و آن را در جهت کنترل سیل اپلیکیشن ها می داند. از جمله کوتاهی های او در این ادعا، حمایت از حریم خصوصی و نیز قصور در حذف بدافزارهایی است که به منظور سوءاستفاده از کاربران در اپلیکیشن ها گنجانده می شوند. لغزش ها بروز می کنند ولی اپل همچنان خود را مبرا می داند.

اپل مقررات را نیز طوری تغییر داده که بسیاری از برنامه ریزان آن را متزلزل، غیرمنصفانه و حتی ترسناک می دانند. بسیاری از طراحان اپلیکیشن از ترس درگیر شدن با اپل و از آن بدتر ممنوعیت استفاده از اپ استور دوست ندارند، صدای اعتراض خود را بلند کنند.

ولی این موضوع در مورد موسسین شرکت نرم افزاری بیس کمپ، جیسون فراید و دیوید هینمایر صدق نمی کند. آنها با صدای بلند اعتراض خود را از طریق توییتر و سایر رسانه ها مطرح کرده اند که اپلیکیشن Hey.com پس از پذیرفته شدن توسط اپل، هفته گذشته به بهانه نقض مقررات کنار گذاشته شده است. یعنی Hey.com نمی تواند خود را به روز رسانی کند. شرکت مذکور منتظر پاسخ رسمی از جانب اپل بود که پنجشنبه دریافت کرد. طبق آن شرکت بیس کمپ باید برای حفظ Hey.com تغییراتی در روش خود بدهد.یک مسوول اجرایی اپل هفته گذشته می گفت که آنها در تایید اولیه Hey.com دچار خطا شده اند، از آنجا که اپل سهمی در 99 دلار اشتراک سالانه آن ندارد. سیستم پرداختی به این شکل است که طراحان اپلیکیشن مبلغ هنگفتی از فروش کالای دیجیتالی خود را به اپل پرداخت می کنند (30درصد برای سال اول 15درصد برای سال های آتی). شرکت اپل از مشتریانی که در اپلیکیشن ثبت نام می کنند پولی دریافت نمی کند و خوب است بدانید که 84درصد از اپلیکیشن ها رایگان هستند و طراحان آن پولی به اپل پرداخت نمی کنند.

تردیدی نیست که سیستم پرداخت اپل برای بعضی از طراحان مناسب است. اپل پلتفرم تجاری سودآوری را برای بسیاری از شرکت ها راه اندازی کرده و به درستی نیز جلب مشتری می کند (519 میلیارد دلار درآمد سالانه در سال 2019). خیلی از کمپانی ها به دلیل پرداخت سهم به شرکت اپل سعی می کردند، حجم معاملات را به حداقل برسانند یا با اجتناب از دریافت حق اشتراک (مانند نتفلیکس) یا دریافت پول بیشتر برای ثبت نام (مانند اسپاتی فای). اپلیکیشن Hey.com حق فنی شرکت اپل را در برنامه خود نگنجانده بود. 

اپل برای بسیاری از خدمات استثنا قائل شده و به آنها اجازه ورود به اپ استور را داده ولی معتقد است که Hey.com شایسته این توجه ویژه نیست. اهداف اپل گیج کننده و تاحدی موجب رنجش می شود و همان طور که توفان توییت های آقای هانسن نشان می دهد با شرکت نرم افزار بیس کمپ خوب تا نکرده است. آقای هانسن که به داشتن صراحت لهجه شهرت دارد در یکی از صحبت های جنجال برانگیز خود رفتار شرکت اپل را «گانگستری» توصیف کرد. او اقدامات اخیر اپل را به شکستن شیشه ها و به آتش کشیدن مغازه ها تشبیه کرد. 

فیل شیلر، مسوول اپ استور می گوید: «این مقررات از زمان شروع اپ استور وجود داشته و این کمپانی بیش از 100،000 اپلیکیشن را در هفته مرور می کند. هیچ کاری بدون عیب نیست. اگر خطایی از جانب ما باشد آن را می پذیریم و قبول داریم که ما در حال آموزش و رشد هستیم. اما این مورد به دلیل منطقی رد شد.»

این اختلاف نظر از زمانی آغاز شد که اتحادیه اروپا در این هفته اعلام کرد، تحقیقاتی را در مورد صحت و سقم ریزش اپلیکیشن ها از اپ استور به دلیل تولید کالاهای رقابتی آغاز کرده است.  خار چشم همیشگی سیلیکون ولی، مارگریت وستاگر، رییس اتحادیه ضد تراست اروپا می گوید، کمپانی اپل نقش نگهبان را ایفا می کند و به همین دلیل ما باید مطمئن شویم که مقررات اپل اختلالی در بازار رقابتی ایجاد نمی کند در حالی که اپل خود با سایر اپلیکیشن ها در رقابت است. او به مشکلاتی اشاره می کند که ابتدا با اسپاتی- فای پیش آمده بود، ارایه دهنده برنامه موسیقایی محبوب که اکنون در رقابت کامل با اپل- موزیک است. شکایت اسپاتی- فای از رفتارهای غیررقابتی اپل در سال گذشته منجر به تحرک اتحادیه اروپا شد. وکیل ممتاز اسپاتی-  فای، هوراسیوگوتیرز در مصاحبه ای با من گفت که موقعیت فعلی Hey.com به شدت برایش آشناست.او می گفت:«باید بگویم که تجربه Hey یادآور همان دورانی است که بر ما گذشت. واقعیت این است که اپل دایم جای تیر دروازه ها را عوض می کند و مقررات را به نفع خود و به ضرر برنامه ریزان تغییر می دهد.»هفته گذشته در یک مصاحبه مطبوعاتی درباره تحقیقات اتحادیه اروپا، آقای گوتیرز از یک استعاره ورزشی استفاده کرد و گفت:«اپل مانند یک مالک استادیوم، داوران و بازیکنان عمل می کند و شیب زمین را به نفع بازیکنان خود تغییر می دهد. او می افزاید: «رفتارهای گزینشی و بی قاعده آنها طوری طراحی شده تا کمپانی هایی مانند ما در موقعیتی غیرقابل دفاع قرار بگیرند.»آقای گوتیرز می گوید:«ما رفتار ویژه یا سواری رایگان نمی خواهیم، ما خواهان رفتار منصفانه و امکان رقابت بدون ایجاد موانع ساختگی بر سر راه مان هستیم.» نکته ای که تیم بیس کمپ نیز به آن اشاره کرده بود.اسپاتی- فای طبیعتا گزینه پرداخت مالی به اپ استور را انتخاب کرد تا مجبور به استفاده از سیستم اختصاصی اپل نشود و حق برقراری ارتباط با کاربران خود را محفوظ نگه دارد.

تعداد برنامه ریزان ناراضی از اپل یا هر کمپانی فناوری دیگر انگشت شمار نیست. اپل هم تنها در اروپا نیست که با مقررات رو در رو شده است.

به گفته بعضی منابع، سازمان قضایی امریکا تحقیقات گسترده ای را در ارتباط با انحصار طلبی و تقدم گرایی اپل آغاز کرده است. آنچه تاکنون به دست آمده این است که کمپانی مذکور برای حفظ قدرت اقتصادی خود در بازار رسما از سیاست های گوگل پیروی می کند. کنگره نیز در حال آماده سازی یک جلسه بزرگ گفت و شنود درباره موضوع «ضدانحصار طلبی» است و به احتمال زیاد اپل و سایر غول های فناوری نیز در آن شرکت خواهند کرد. 

آقای هانسن سال گذشته در مقابل کمیته ضدتراست کنگره شهادت داد و ناگفته های بسیاری را در مورد اپل، فیس بوک و گوگل بیان کرد. او سوگنامه خود را با یک درخواست به پایان برد «گنگره، ما را یاری کنید. شما تنها امید ما هستید.»

او این هفته ناامیدتر به نظر می رسید و روند کسب تایید از اپل را مصیبت می نامید. آقای هانسن طی پیامی که برای من فرستاد گفت:«چرخ های عدالت و قانونگذاری کند می چرخند.» شاید لازم به ذکر نباشد که اپل با سال ها تلاش برای برندسازی و شعار معروف خود در آغاز کار، ما برای شکستن زنجیرها آمده ایم نه برای ساختن آنها  چنین تصویری از خود ندارد.

سوال اینجاست آیا کسی که سکان قدرت را به دست آورده حاضر است آن را در جهت تغییر نیز بچرخاند.