آرشیو دو‌شنبه ۹ تیر ۱۳۹۹، شماره ۳۷۵۳
صفحه آخر
۱۲
آکادمی

تعرفه ها و رضایت شغلی

دکتر بابک زمانی (نورولوژیست)

در حالی که یکی از اهداف اصلی بسیاری از انجمن های علمی پزشکی در سطح دنیا تحقق و ارتقای career satisfaction در میان متخصصان همان رشته است، این موضوع نه تنها در سطح جامعه بهایی ندارد و جوامع علمی هم آن را رسما به عنوان یکی از اهداف خود اعلام نمی کنند، بلکه حتی تعریف مشخصی هم از آن وجود ندارد؛ تعریفی که در رشته های مختلف، معنایی کاملا متفاوت پیدا می کند و بدتر از همه آنکه تقریبا تمام طرفین در گره گاه هایی مانند بحث تعرفه این مفهوم کلی را به نازل ترین و مبتذل ترین شکل آن «درآمد» تحدید می کنند و تقلیل می دهند. بی تردید این نگاه تقلیلی حتی در صورت افزایش درآمد هم ضرورتا به career satisfaction یا رضایت مندی شغلی نمی انجامد. رضایت مندی شغلی برای جامعه پزشکی بیش از هر چیز به کیفیت و سطح کار علمی مربوط می شود. این عاملی است که به تنهایی هم می تواند این احساس عمومی را پدید آورد. بسیاری از پزشکان جوانی که مهاجرت می کنند سال های سال بدترین شرایط زندگی را برای همین سطح کار فدا می کنند. همین الان در تمام رشته های تخصصی داخل کشور استخدام کادر آموزشی تمام وقت از بهترین و باتجربه ترین استادان بین المللی باعث رضایت مندی عمیق دستیاران پزشکی در تمام رشته ها خواهد شد و کار در هر شرایطی را تحمل خواهند کرد. علاوه بر این فرض نامحتمل، خود کیفیت و سطح علمی کار هم مستلزم پیش زمینه هایی است که همان پیش زمینه ها نیز در صورت فقدان، نارضایتی پدید می آورند. در بحث تعرفه های پزشکی هم نکته مفقود همین رضایت شغلی است. یکی از مهم ترین دل نگرانی های نظام پزشکی و سایر جوامع پزشکی در این بحث همین به خطر افتادن رضایت مندی پزشکی است، اما به خاطر تعریف تنگ و محدودی که از همه جوانب در این زمینه وجود دارد، آن را به صراحت اعلام و درخواست نمی کنند. تعرفه های غیرواقعی باعث تنگدستی سیستم های پزشکی می شود. تنگدستی سیستم های پزشکی باعث اختلال در تهیه امکانات روزآمد و تهیه فضاهای مناسب درمانی در بیمارستان های آموزشی و درمانی می شود. به علاوه تعرفه های ناچیز امکان نظارت بر کیفیت کار پزشکی را زایل می کند. کسی در بند جنس فله ای نیست. نداشتن نظارت، منابع مالی موجود را هم صرف مخارج زاید، دوباره کاری، آزمایش ها و تصویربرداری های غیرضروری می کند و همان منابع مالی موجود هم بهینه خرج نمی شوند. فساد و رشد کمیت به جای کیفیت رونق می گیرد. تمام اینها طرق مختلف نقض غرض در خدمت رسانی هستند و باعث نارضایتی عمومی از این خدمات می شود و آنکه در پیشخوان ایستاده طبیب جوانی است در شهری دوردست با لباس سفید که شاید تا چند دقیقه دیگر سراپا خون باشد! همه اینها عواملی هستند که به کاهش رضایت مندی حرفه ای جامعه پزشکی می انجامند؛ نارضایتی ای که حتی اگر درآمد بالایی هم در پی داشته باشد (که در ضروری ترین بخش ها ندارد و به جای آن مشکلات معیشتی انکارناپذیری وجود دارد)، به رضایت مندی از نوع حرفه ای آن نمی انجامد؛ اما رضایت مندی جامعه پزشکی بیش از آنکه دغدغه پزشکان باشد دغدغه جامعه است. تک تک پزشکان در برابر این نارضایتی ممکن است راه های مختلفی برگزینند؛ گروهی بخش های پیشرفته دنیا را برمی گزینند، گروهی به چالش بی انتهای بهبود شرایط ادامه می دهند و گروهی هم به نوعی از رضایت مندی دست می یابند که هرچه باشد با تعاریف پیش گفته، رضایت مندی حرفه ای نیست. از دیدگاه بیرونی رضایت مندی جامعه پزشکی کیفیت سلامت را بهبود می بخشد، با جلوگیری از مهاجرت اجتماعی دخایر معنوی کشور را حفظ می کند و از همه مهم تر آنکه ارزش تحصیل و تلاش عالمانه را در اذهان جوان جامعه تثبیت می کند.