آرشیو دو‌شنبه ۹ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۶۷۹
صفحه آخر
۱۶
ایرانشهر

الگوی حفاظت مشارکتی

بهمن ایزدی

این روزها شاهد تبدیل تنگ سرخ و کوه قلات به منطقه شکار ممنوع هستیم. در قسمت شمال غرب جلگه شیراز کوهی داریم که جنس آن شنی ، مرتفع و دیواره ای است به نام کوه قلات. در جنوب غربی کوه قلات هم تنگی وجود دارد به اسم تنگ سرخ. در این منطقه آبخوان های اصلی جلگه شیراز واقع شده و تنگ سرخ کانال ورودی هوای پاک به این جلگه است. 

در سال های اخیر در ارتفاعات تنگ سرخ و مناطق شمال غرب کوه قلات اتفاق های زیادی افتاده است. مراتع تبدیل به کارخانه و باغ شهر شده، دیگر اثری از زیست بوم قبلی نیست و سازه های جدید هم مخالف قواعد آن عمل می کنند. رشد باغ شهرها و ویلاها در این منطقه فشار زیادی روی آبخوان آورده ضمن اینکه در کوه قلات مجوز بهره برداری 24 معدن شن و ماسه صادر شده بود. برای رفع این چالش گروهی از اهالی روستای قلات و شورای محلی آن دست به کار شدند. آنها با در نظر گرفتن اینکه اگر معادن به کار بیفتد شرایط اکولوژیک منطقه به هم می ریزد، به صدور چنین مجوزهایی اعتراض کردند. این گروه مردمی به ادارات مختلف مراجعه کرده و حتی با تهدید و ارعاب بهره برداران هم عقب ننشستند. آنها برای پیگیری کارشان انجمنی به نام انجمن «سبزیاران کلات سرخ» را تاسیس کردند تا بتوانند به شکل هماهنگ عمل کنند. اعضای این انجمن باور داشتند باید تعادلات اکولوژیک را حفظ کرد و اجازه نداد  آبخوان های شهر تحت تاثیر معدن کاوی آسیب دیده یا نابود شود. اعضای انجمن از مسوولان خواستند بازدیدهای میدانی از منطقه داشته باشند و در ادامه درخواست دادند کوه قلات و تنگ سرخ تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گیرد. خوشبختانه با همکاری موثر حمید ظهرابی مدیرکل محیط زیست، مدیریت سازمان اداره کل معادن و دادگستری استان فارس این مهم به انجام رسید. اداره کل معادن استان مجوز 22 پروانه معدن در این منطقه را ابطال کرد و 2 پروانه دیگر هم خوشبختانه در حال جابه جایی است که چنین تصمیمی را باید به فعالان حوزه محیط زیست تبریک گفت. 

روندی که این فعالان محیط زیست و مردم محلی در پیش گرفتند، الگوی ارزشمندی در خصوص کارهای داوطلبانه در کشور است. اینکه چطور عده ای برای رسیدن به هدف خالصانه حرکت و مطالبه گری کرده و به شکل متمرکز وارد کار شدند. آنها توانستند بخش دولتی را که در ابتدا در مقابل شان قرار داشت را در کنار خود قرار دهند و این گروه توانستند به مسوولان نشان دهند به منافع شخصی خود نمی اندیشند، بلکه منافع شهر و کشورشان را در اولویت قرار داده اند، همین دیدگاه بود که دادگستری استان فارس را متقاعد کرد به نفع آنها رای دهد و از تبدیل این منطقه به یک منطقه استحفاظی دفاع کند. 

البته آنچه در این منطقه انجام شده همان طور که حمید ظهرابی مدیرکل محیط زیست استان فارس اعلام کرده آغاز راه است. خوشبختانه تا حدود زیادی پرونده ها و مجوزها کسب شده تا به زودی این منطقه به منطقه استحفاظی کوه قلات و تنگ سرخ تبدیل شود. با توجه به مشارکت موثر مردم در تبدیل این منطقه به یکی از مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیشنهاد من این بود در آنجا ستاد مدیریت حفاظت مشارکتی ایجاد شود تا سازمان های دولتی نظیر منابع طبیعی و محیط زیست در کنار مردم، شورای روستا و شهر و نهادهای علمی مانند دانشگاه قرار گیرند و بتوانند الگویی موفق در حفاظت مشارکتی را شکل دهند که خوشبختانه این پیشنهاد مورد استقبال قرار گرفت.