آرشیو دو‌شنبه ۹ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۶۷۹
صفحه آخر
۱۶
در همین حوالی

به بهانه زاد روز اوریانا فالاچی

فالاچی، سخت سر و ستیزه گر

غلامرضا امامی

دوست گرامی: از من خواسته اید در زادروز اوریانا فالاچی، روزنامه نگار نامی ایتالیایی در زادروزش قلم بزنم. درباره این دخترک پرجوش و خروش که توان سرسختی بود. با قدرت قاهره زمانه به نبرد برخاست. بی بیم و هراس. او در 29 ژوئن 1929 در دوران حکومت فاشیست موسولینی در فلورانس زاده شد. 9 ساله بود که جنگ جهانی دوم درگرفت. پدرش که از موسولینی نفرت داشت به جنبش مقاومت زیرزمینی نبرد با فاشیسم پرداخت. اوریانا به پدر یاری می رساند و تا پایان جنگ، تجربه های ترسناکی را به دیده و دل دید. 10 ساله بود که با دوچرخه اش برای پدر و دیگر پیکارگران نان و آب می برد. تنها 13 سال داشت که نوشتن در روزنامه را آغاز و به قول خودش قدرت واژه ها را کشف کرد. 20 سالش نشده بود که به خاطر قدرت کلام بالا و جسارت بی حد از نویسنده ستون کوچکی در یک روزنامه محلی به خبرنگاری بین المللی رسید که برای شمار فراوانی از معتبرترین نشریات اروپا قلم می زد. اما نخست مصاحبه هایش در روزنامه ایتالیایی شهره «کوریره دلا سرا» نشر و خوانندگان فراوانی یافت. شهرت او از سفرش به مکزیک و گزارش کشتار دانشجویان عدالتخواه در ورزشگاه مکزیک آغاز شد. در این سفر به فالاچی تیراندازی شد. پایش به سختی آسیب دید و خون آلود به زمین غلطید. او را که نفس های آخرش را می کشید، می خواستند همراه بسیاری دیگر نیمه جان در گوری دسته جمعی به خاک بسپارند. اما کشیشی نبضش را گرفت و دید به کندی می زند. از مرگ نجات یافت و برای بهبود به بیمارستانی روانه اش کردند. اثر گلوله در پایش باقی ماند و تا پایان عمر می لنگید. پس از آن فالاچی به ویتنام سفر کرد و گزارشی پرهیجان از نبرد ویت کنگ ها را نشر داد. به روزگار حکومت دیکتاتوری سرهنگان در یونان با آنان سخت درافتاد. به یونان سفر کرد، سفری پرخطر. این سفر عشقی جاودانه برایش به همراه آورد. عشقی عمیق به «پاناگولیس» چریکی یونانی. هر چند که این عشق پایانی خوش نیافت و «پاناگولیس» در حادثه ای مشکوک جان باخت. دو بار به ایران سفر کرد، قبل از انقلاب و بعد از آن. مصاحبه پرجوش و خروش و پرنیشش با محمدرضا پهلوی شهرتی فراوان برایش به بار آورد و پس از آن پس از انقلاب نیز سفری دیگر به ایران داشت. مجموعه آخرین مصاحبه های او که نخستین بار در روزنامه ایتالیایی «کوریره دلا سرا» نشر یافت از جمله 3 مصاحبه تاریخی اش با رهبران ایران و نیز مصاحبه هایش با «شارون»، «قذافی»، «لخ والسا»، «راکووسکی» در کتابی با نام «گفت وگوها» به زیبایی به خواست نشر افق به ترجمه راقم این سطور نشر یافت. در حقیقت در ایران آخرین گفت وگوهای او به صورت کتاب نخستین بار بود که نشر می یافت و مورد اقبال ایرانیان قرار گرفت. در چاپ جدید گذشته از دیباچه ای درباره زندگی و زمانه اوریانا فالاچی، پیش گفتارش درباره دو مصاحبه تاریخی نیز افزوده شد. فالاچی در سال های پایان عمرش به سرطان دچار شد و 15 سپتامبر 2006 گفت وگوگر سرسخت، آرام گرفت. در کنار پدرش نزدیک مزار مسلمانان به خاک سپرده شد و در کنارش سنگی از مرمر سفید به یاد عشق «پاناگولیس» نصب شد. در تاریخ روزنامه نگاری جهان نام او همچون جست وجوگری ناآرام و جسور می ماند. می توان با همه آرای او همگام نبود اما هوشمندی، جسارت و درایتش ماندنی است. اکنون خرسندم که به آگاهی برسانم، مجموعه مصاحبه های دیگر او با نام «مصاحبه با تاریخ» به ترجمه زنده یاد دکتر سلامی به زودی توسط نشر «آسمون ریسمون» نشر خواهد یافت. در جهان همه چیز رفتنی است اما تاریخ از کسانی یاد خواهد کرد که کوشیدند، زوایای پنهان چهره های سیاسی را دریابند و چهره آنان را رویاروی زمانه خویش و آیندگان جای دهند.