آرشیو دو‌شنبه ۹ تیر ۱۳۹۹، شماره ۹۷۹۹
صفحه اول
۱

محمدجواد مهدی زاده: دستگاه دیپلماسی سیاست مشخصی در حوزه بالکان ندارد

روزهایی که پیش رو  است، سالگرد یکی از وحشیانه ترین حوادث تاریخ بشر است. کشتار 8هزار شهروند مسلمان بوسنیایی در آخرین هفته های جنگ بوسنی هرزگوین (تیر و مرداد 1374) توسط شبه نظامیان ارتش صرب بوسنی یکی از حوادثی است که مانند ننگی بر کارنامه عملکرد دولت های مدعی مبارزه با نسل کشی و تروریسم و دفاع از حقوق بشر به جا مانده است. با این وجود، غیر از شبه نظامیان صرب، گروه دیگری از نیروهای حاضر در این کشتار بودند که نه صرب بودند و نه از مشارکت در این جنایت تا امروز اظهار پشیمانی کرده اند. شبه نظامیان یونانی یکی از این گروه ها بودند.

دولت یونان تا امروز هیچ تلاشی برای محاکمه این گروه از افراد همکار صرب ها در کشتار سربرنیتسا انجام نداده است. از سوی دیگر، هیچ کدام از مقامات یونانی که در طول جنگ از صرب ها علیه مسلمانان مظلوم بوسنیایی حمایت کردند، مخصوصا کلیسای ارتدوکس آتن که حمایت مذهبی از صرب های ارتدوکس در جنگ با مسلمانان بوسنیایی را انجام می داد، نسبت به مواضع خود در آن زمان اظهار پشیمانی و عذرخواهی نکرده است. 

یکی از نقاط مهم این ماجرا، بازی های فوتبال بین تیم های یونان و بوسنی و هرزگوین است. در چند مورد از این بازی ها، تماشاگران یونانی با در دست داشتن پلاکاردهای حاوی شعارهای تروریستی به زبان صربی علیه بوسنیایی ها، نفرت خود را از مسلمانان بوسنیایی نشان دادند و بر حمایت دوباره خود از نسل کشی مسلمانان بوسنیایی در سربرنیتسا تاکید کردند. این موضوع بارها با واکنش منفی فیفا مواجه شده و مقامات رسمی یونان را مجبور به عذرخواهی کرده است.

از نظر ملی گرایان یونانی ، مسلمانان بوسنی و هرزگوین و دیگر مناطق شبه جزیره بالکان، میراث داران حضور ترکان مسلمان عثمانی در این شبه جزیره و اروپای شرقی هستند که همزمان با پایان این امپراطوری و اخراج آن از عمده متصرفاتش در اروپا، باید اروپا را ترک می کردند و چون این کار را نکردند، مستحق مرگ هستند. این سیاست، تاثیر خود را در مواضع تند یونان علیه استقلال کوزوو از صربستان به خوبی نشان می دهد. 

نکته ای که اخیرا یونانی ها به شدت نسبت به آن در اقدامات سیاسی، رسانه ای و نظامی خود واکنش نشان می دهند، بحث پیمان ارتباط آبی مشترک بین دولت ترکیه و دولت وفاق ملی لیبی (به ریاست فائز سراج) است. طبق محدوده مشخص شده جدید، محدوده آبی میان دو کشور در شرق مدیترانه، تعدادی از جزایر یونانی و بخشی از محدوده آبی یونان در شرق مدیترانه میان آنکارا و طرابلس تقسیم می شود. یونانی ها در همین راستا ضمن اعتراض به مجامع بین المللی، دست به برقراری تماس های دیپلماتیک با دولت های متخاصم با ترکیه در حوزه مدیترانه زده اند تا با ایجاد یک جبهه واحد علیه آنکارا، از منافع خود در حوزه مدیترانه شرقی دفاع کنند.مهم ترین بازیگرانی که یونان برای ایجاد این جبهه واحد مدیترانه ای ضد ترکیه به سراغ آنان رفته است، مصر و رژیم صهیونیستی هستند. در عین حال، آتن تلاش کرده است که روابط خود با دمشق، که از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه در سال 2011 متوقف شده بود را از سر بگیرد. نقش مسیحیان ارتدوکس یونانی ساکن سوریه، که تقریبا همگی از حامیان دولت بشار اسد هستند، در این موضوع بسیار حائز اهمیت است. با وجود اهمیت این حوادث و نقش یونان در آن ها، دستگاه دیپلماسی سیاسی، فرهنگی و رسانه ای جمهوری اسلامی ایران با وجود تلاش های قابل توجه و تاثیرگذار، هنوز سیاست جامعی که نسبت به دفاع از منافع ملی جمهوری اسلامی ایران، احقاق حقوق مسلمانان بالکان در عین جلوگیری از زیاده خواهی های ترکیه و دیگر بازیگران بین المللی و منطقه ای حوزه مدیترانه و بالکان، خصوصا یونان که زمانی مهم ترین بازیگر بالکان و مدیترانه شرقی بود و همچنان یکی از مهم ترین بازیگرها در این ناحیه به شمار می رود، کارآیی لازم را داشته باشد، اتخاذ نکرده است.یکی از مسائلی که نشان می دهد، برعکس طرف ایرانی، طرف یونانی با وجود درگیر بودن با مشکلات اقتصادی و سیاسی، مسئله حضور ایران و ایرانیان در بالکان را کاملا جدی تلقی می کند، توزیع دستگاه های صوتی مخصوص پخش انجیل با ترجمه فارسی در بین مسافران فارسی زبان است، مخصوصا مسافرانی که به دنبال حضور در اروپا از طریق پناهندگی هستند. ابراز رضایت نخست وزیر فعلی یونان از ترور شهید قاسم سلیمانی توسط ارتش تروریست آمریکا یکی دیگر از این اقدامات بود، هرچند رهبران جریان چپ معارض دولت یونان، این اقدام را محکوم کردند.  نباید فراموش کرد که همان ملی گرایان رادیکال یونانی که از کشتار مسلمانان سربرنیتسا حمایت کردند، افرادی هستند که با افتخار مجسمه اسکندر مقدونی را در شهرهای خود نصب و برایش جشن و پایکوبی می کنند و همزمان در فضای مجازی به انتشار مطالب توهین آمیز علیه مسلمانان و ملت ایران و حمایت از رژیم صهیونیستی مشغول هستند. هر گونه کوتاهی در این زمینه از سوی مقامات ایرانی، به طور حتم نتایج غیرقابل انتظاری را به بار خواهد آورد.