آرشیو سه‌شنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۹، شماره ۵۶۹۳
جامعه
۱۸

162نفر، رکورد تازه ای است که از کشته های کرونا در کشور ثبت شده است اتفاقی که با استفاده از ماسک می توان مانع تکرارش شد

از ماسک که برماست!

میثم اسماعیلی

شیب ابتلا و مرگ به واسطه کرونا به سرعت بالا رفته است، همین دیروز ویروس کرونا 162 نفر را به کام مرگ کشانده است، بیشترین تعداد مرگ از اول اسفند تا امروز. در خانه ماندن و قرنطینه هر چند موثر اما امکان پذیر نیست، تولید و دسترسی به واکسن هم همین طور اما راه حل موثری که حتی برخی می گویند میزان ابتلا را تا یک پنجم کاهش می دهد در حال حاضر استفاده از ماسک است، راهی که حالا برای استفاده شهروندان از آن پویش های به راه افتاده است و دولت در برخی از مکان ها برای استفاده از آن متوسل به اجبار شده است. از زمانی که سازمان بهداشت جهانی استفاده از ماسک را برای ابتلا بی تاثیر می دانست تا حالا که پویش «من ماسک می زنم» به راه افتاده است تنها پنج ماه گذشته است، همین تناقض در تاثیرگذاری ماسک هم شاید دلیلی باشد بر بی توجهی اغلب شهروندان در استفاده نکردن از آن. حالا اما از 15تیرماه استفاده از ماسک اجباری شده است، بالاخره پس از بحث و تبادل نظرهای زیاد میان اعضای ستاد ملی کرونا، حسن روحانی، رئیس جمهوری اعلام کرد از 15 تیر ماه همه مردم باید در فضاهای شلوغ و پرتردد ماسک بزنند.

توصیه رهبر انقلاب به استفاده از ماسک

  لزوم استفاده از ماسک آن قدر جدی است که رهبر انقلاب نیز اخیرا به طور خاص به این مساله اشاره و بر استفاده همگانی از ماسک تاکید کرده اند. ایشان در سخنرانی روز هفتم تیر خود بعد از انتقاد از سست شدن مردم و مسوولان در مبارزه با کرونا این طور گلایه کردند: «من می بینم که مسوولان محترم در تلویزیون حضور پیدا می کنند، در حالی که دور و برشان هم آدم هست، ماسک هم نزده اند؛ خب حالا من هم الان ماسک ندارم، اما دور و بر من کسی نیست؛ اگر چنانچه دو نفر، سه نفر بیایند دور و بر من، بنده هم حتما ماسک می زنم. خب وقتی که شما که مسوول دولتی هستید، در یک اجتماع مردمی ماسک نمی زنید، این جوانی هم که در خیابان دارد راه می رود و حوصله ماسک ندارد، تشویق می شود که نزند.»

ایشان بی توجهی به لزوم استفاده از ماسک را یکی از دلایل افزایش آمار جان باختگان ناشی از کرونا در کشور دانستند و عنوان کردند: «نتیجه این اتفاقات همین می شود که بعد از آن که تلفات ما دورقمی شده بود و به حدود سی و چند نفر رسیده بود، حالا رسیده به صد و سی و چند نفر؛ این انسان را غصه دار می کند. حدود یک ماه، یک ماه ونیم قبل، در آمارهایی که به ما دادند، از بعضی از استان ها نام آوردند که در آنها هیچ تلفاتی نبوده، بنده واقعا از ته دل خوشحال شدم، خدا را شکر کردم که الحمدلله این تعداد استان هایی هستند که در آنها هیچ تلفاتی وجود نداشته؛ حالا همین اخیرا، یعنی چند روز قبل از این گزارشی به من دادند، دیدم بعضی از همان استان هایی که آن روز در گزارش بود که هیچ تلفات نداشتند تلفات متعددی در آنها گزارش کرده اند؛ انسان غصه اش می شود، خب نباید این کار را بکنیم، باید ملاحظه کنیم، باید مراقبت بکنیم؛ هم مردم مراقبت کنند، هم مسوولین مراقبت کنند.»

15

از 25 خرداد که تعداد مرگ روزانه مبتلایان به ویروس کرونا به عدد امیدوارکننده 34نفر رسیده بود تا دیروز که رکورد همه این ماه ها با 162 نفر کشته شکسته شد تنها 15روز می گذرد. بسیاری بالا رفتن این تعداد کشته در این بازه زمانی کم را تعبیر به آغاز موج دوم شیوع کردند اما آنچه نمودار مرگ و میر را با شیب عجیبی بالا برد نه آغاز موج دوم که عدم رعایت پروتکل های بهداشتی بود. در موج آغازین شیوع آن طور که مسوولان وزارت بهداشت و درمان می گویند تا 80درصد شهروندان خود را ملزم به رعایت این اصول می دانستند، حالا اما تنها 11درصد از شهروندان خود را مقید به رعایت پروتکل های بهداشتی می دانند. هر چند این تنها قصور مردم نیست و بازگشایی کسب و کارها و اداره ها و... هم بی تاثیر در کاهش شگفت ایندرصد نبوده است. میزان ابتلا و مرگ و میرها افزایش چشمگیری داشته است اما چرا دولت استفاده از ماسک را از 15 تیرماه اجباری کرده است؟ مگر تهیه ماسک با توجه به آنچه خود ستاد ملی مقابله با کرونا ادعا کرده و در دسترس است یک هفته زمان نیاز دارد؟ اگر وضعیت هشدار دهنده است که حداقل آمار روزانه مبتلایان و کشته ها دال بر این است، چرا از هفته آینده استفاده از ماسک اجباری شده است؟ مرگ بر اثر ابتلا حالا دارد ساعت می زند اما راهکار های پیش رو برای کم شدن این مرگ و میرها  به هفته می کشد.

410

قضاوت جامعه ایرانی نسبت به خودش بی رحمانه است. این نمونه از خلقیات ایرانی ها اما بهانه خوبی است برای آن که دولت ها بی تدبیری شان را پشت آن پنهان کنند. در ماجرای کرونا هم این اتفاق بارها و بارها افتاده است، این که تمام تقصیرات بالارفتن میزان مرگ و میر و شیوع دوباره کرونا را فقط به پای رعایت نکردن پروتکل های بهداشتی از سوی مردم بدانیم.

در همان روزهای ابتدایی وقتی ماسک در بازار نایاب شد مقصر این کمبود «محتکران بودند»، دستور به ماندن در خانه که شد تصاویری از مسافرت مردم مدام دست به دست می شد تا این باور که «تقصیر خودمان است» بیشتر هوادار بیابد. حالا هم که استفاده از ماسک اجباری شده احتمالا همه آنها که از آن استفاده نکنند همدست مرگ دیگر شهروندان خواهند شد. این در حالی است که وقتی استفاده از ماسک در مترو اجباری شد قرار بر این بود که قیمت ماسک ها 410 تومان باشد. قراری که البته هیچ وقت محقق نشد و همین حالا در مترو نمی توان با کمتر از 1500 تومان ماسک تهیه کرد.

وقتی حرف از اجبار می شود باید بستری برای استفاده سهل تر شهروندان از آن هم مهیا شود، این که از یک سو شهروندان را مجبور به استفاده از ماسک کنیم و از سوی دیگر با کمبود ماسک در بازار و افزایش قیمت آن روبه رو شویم تنها ارمغانش یک دلسردی عمیق از دولتمردان است و بس. نه با اجبار که تنها با یک توصیه هم می شد مردم را مجاب به استفاده از ماسک کرد، توصیه ای همراه با تحقق وعده ای که داده شده بود؛ یعنی کاهش قیمت ماسک. همین حالا اگر قیمت ماسک به همان عدد وعده داده شده کاهش پیدا کند قطعا تعداد بسیاری از مردم بدون هیچ اجباری از آن استفاده خواهندکرد.

2/5

اجبار به استفاده از ماسک قطعا تاثیر مهمی در میزان تقاضای آن خواهد داشت. میزان تولید ماسک از ابتدای فراگیری تاکنون هم جهش معناداری داشته است. از تولید روزانه 300 هزار ماسک گرفته تا حالا که مدیرکل اداره تجهیزات سازمان غذا و دارو می گوید تولید ماسک سه لایه در کشور به بیش از 2.5 میلیون رسیده است.  آن طور که حسین صفوی گفته در حوزه ماسکN95   تنها روزانه 15 هزار ماسک تولید می شد اما امروز بیش از 150 هزار ماسک N95 تولید می شود که برای بخش های مورد نیاز مصرف می شود. این آمار در حالی است که اواخر فروردین امسال بزرگ ترین کارخانه تولید ماسک در جنوب غرب آسیا در اشتهارد کرج آغاز به کار کرد. کارخانه ای که به همت ستاد اجرایی فرمان امام(ره) راه اندازی شد و آن طور که مسوولانش می گویند در آنجا روزانه یک میلیون ماسک پزشکی سه لایه تولید می شود.

90

نتایج نظرسنجی ای که از سوی یک خبرگزاری رسمی صورت گرفته نشان می دهد بیش از 90درصد شرکت کنندگان در این نظرسنجی موافق اجباری شدن ماسک هستند. نمونه آماری این نظرسنجی کمی بیشتر از 3000 نفر است اما اگر همین تعداد را بتوانیم با کمی اغراق به جمعیت بزرگ تری تعمیم بدهیم، نتیجه این می شود که اجبار در استفاده از ماسک احتمالا روش موثری خواهد بود. امروزه بسیاری از کارشناسان بهداشتی در داخل و خارج از ایران به این نکته تاکید می کنند که استفاده همه از ماسک می تواند راه شیوع کرونا را سد کند. به راحتی می شود با اجباری کردن استفاده از ماسک در معابر و مکان های عمومی، شهرهای ایران را از حالت قرمز به زرد و سفید نزدیک کرد. قوانین سفت و سختی هم می شود برای آنهایی که ماسک استفاده نمی کنند وضع کرد. در برخی کشورها از جمله آلمان، ترکیه، اسپانیا و فرانسه هم استفاده از ماسک اجباری شده است. در آلمان کسانی که از قانون اجباری شدن ماسک تبعیت نکنند، 150 یورو جریمه می شوند؛ این جریمه برای فروشندگانی که قانون شکنی کنند، می تواند تا 5000 یورو افزایش یابد.

95

پی بردن به چرایی استفاده نکردن اغلب شهروندان از ماسک نیاز به و پژوهش دارد، این که چرا تا اجبار در استفاده نباشد از ماسک استفاده نمی کنیم هم همین طور. حتی با آگاهی از این نکته که استفاده از ماسک می تواند به عدم ابتلای اطرافیان مان بینجامد هم نکته مهمی است. جالب این که در بسیاری از موارد برخی نه تنها از ماسک استفاده نمی کنند بلکه استفاده کنندگان آن را هم به سخره می گیرند و این در حالی است که ایرج حریرچی، معاون کل وزیر بهداشت و درمان استفاده از ماسک و ترویج دیگران به استفاده از آن را یکی از موارد «امر به معروف» می داند و معتقد است استفاده از ماسک به طور معمولی 85درصد احتمال انتقال ویروس را کم می کند. کیانوش جهانپور هم در توییتی اهمیت استفاده از ماسک را این طور عنوان کرده و نوشته: «اگر روش یا وسیله ای 85 تا 95درصد در پیشگیری از کرونا موثر باشد از آن استفاده خواهید کرد؟ پس ماسک بزنید.»

700

حالا استفاده از ماسک در کنار تاثیرش بر سلامت فردی به نوعی امری اخلاقی هم بدل شده است. استفاده از ماسک وقتی تاثیر بسیار بیشتری در کنترل بیماری خواهد داشت که تعداد بیشتری از شهروندان از آن بهره ببرند، همین نکته کافی است تا استفاده از ماسک را اخلاقی بدانیم. هر چند همچنان آگاهی نسبت به تاثیرات بسیار زیاد استفاده از ماسک در کنترل این بیماری کم است و در کنار اجبار به استفاده باید آگاهی بخشی هم صورت بگیرد. مهم تر از آن باید دسترسی شهروندان به ماسک آسان تر و قیمت آن هم کمتر شود تا بتوان شهروندان را در استفاده از آن ترغیب کرد.  جمشید گلپور، دبیر ستاد لجستیک مقابله با کرونای وزارت صمت هفته گذشته قیمت مصوب ماسک تولید کارگاهی را 1500 تومان اعلام کرده و حسین صفوی، مدیرکل اداره تجهیزات و ملزومات پزشکی سازمان غذا و دارو هم قیمت مصوب ماسک سه لایه صنعتی را «در کارخانه 700تومان» اعلام کرده است. در بازار اما تفاوت قیمت ها بیشتر است. با وجود قیمت های مصوب اعلام شده، در مراجعه به مراکز توزیع، قیمت ها چندان استاندارد و معقول به نظر نمی رسد و با نرخ های مصوب فاصله زیادی دارند، تا جایی که بسته های ماسک با قیمت های نامتعارف عرضه می شوند. برای مثال قیمت ماسک N95 یا فیلتردار از  8000 تومان شروع و تا 35، 40 یا 50 هزار تومان و گاه 80 هزار تومان می رسد.