آرشیو چهار‌شنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۹، شماره ۳۷۵۵
صفحه اول
۱
سرمقاله

کرونا برهم زننده بازی ترامپ

دکتر احمد عظیمی بلوریان (استاد پیشین مریلند)

در چند ماه گذشته، هیچ موضوعی به اندازه کرونا در رسانه ها و افکار عمومی مرکز بحث قرار نگرفته است. بدون تردید این بیماری نوظهور، بیشترین و سریع ترین تاثیر را بر اقتصاد و سیاست دولت ها و زندگی مردم سراسر جهان گذاشته و به این زودی ها نیز دست بردار نخواهد بود. دلیل عمده جهانی شدن پدیده واگیری کرونا، وابستگی کشورهای جهان امروز به یکدیگر محسوب می شود که از پدیده های نوین معاصر است. در گذشته های دور دست که جهان با بیماری های مشابهی مانند آبله مرغان، وبا، ایدز، سل، دیفتری، سیاه سرفه و... روبه رو شده بود، به دلیل گسترده نبودن ارتباطات هوایی، زمینی و دریایی، هیچ یک از این بیماری ها مانند کرونا جهان گیر نشده بودند. با گسترش ارتباطات و کوچک شدن فواصل جهانی، امروز سراسر جهان در معرض آلودگی بیماری های واگیردار جدید قرار دارد. راه های مبارزه با این بیماری ها، در چند هزار سال گذشته به تدریج و پس از تلفات فراوان و پیشرفت های علمی یافته شده و به کار گرفته شده پیدا شده اند. امروز هم این بیماری ها وجود دارند، اما به دلیل شناخت آنها و داشتن راه حل، یا در جوامع از طریق واکسیناسیون مهار شده اند یا هر زمان که در منطقه ای شیوع پیدا کنند، بلافاصله با استفاده از پادزهرهای شناخته شده به درمان آنها پرداخته می شود. میزان موفقیت در هر مورد بستگی به در دست بودن امکانات پزشکی، دارویی و مالی دارد. بیماری و واگیری ویروس کرونا، پدیده ای کاملا ناشناخته است که حتی در رقابت های سیاسی و اقتصادی، پیدایش آن را به چین نسبت می دهند. ایالات متحده آمریکا با داشتن بزرگ ترین اقتصاد جهان، در میان کشورهایی است که بیشترین صدمه انسانی و اقتصادی را از واگیری کرونا دیده اند. بیش از صد هزار شهروند آمریکایی بر اثر این بیماری تلف شده اند و حدود 40 میلیون از جمعیت آمریکا به دلیل محدودیت های اعمال شده - از جمله بسته شدن مراکز عمومی - بی کار شده اند. دولت آمریکا با وجود داشتن یک نظام پزشکی پیشرفته، در مبارزه با کرونا ناتوان بوده است. چند عامل به این ناتوانی کمک کرده اند: نخست، جدی نگرفتن کرونا؛ تصور مسئولان بر این بود که این بیماری هم مانند دیگر بیماری ها، در روندی آرام و پیوسته کنترل خواهد شد. دوم، ناتوانی در بسیج امکانات به دلایل عدم پیش بینی رویدادهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی که تعطیلی مراکز تولیدی، فروشگاه ها، مدارس، دانشگاه ها و ادارات دولتی نمونه هایی از آنهاست. سوم، هم زمان بودن رویداد کرونا با آغاز مبارزات انتخاباتی در ایالات متحده آمریکا. در این روند، حزب دموکرات که رو در روی حزب حاکم قرار دارد، تلاش می کند نامزد خود، یعنی جو بایدن را جایگزین دونالد ترامپ کند. در تبلیغات حزب دموکرات، بیشترین حملات به ترامپ می شود و ترامپ که خود و حزب جمهوری خواه را بسیار بالاتر از چیزی که هستند، جلوه می دهد، هر شعاری را که از سوی حزب دموکرات در رسانه ها بازتاب یابد، به شدت محکوم می کند. نکته درخور توجه در انتخابات امسال که مقدمات آن در دست اجراست، این است که رقابت انتخاباتی جای خود را به کثیف ترین گفتمان ها داده است. ترامپ به طور رسمی در سخنرانی ها، غلبه بر بیماری کرونا را قطعی و مسلم می داند؛ در عین حال مرگ هرچه زودتر جو بایدن، نامزد حزب دموکرات را آرزو می کند و اگر به دلیل ابتلا به کرونا باشد که چه بهتر. نکته جالب اینجاست که دونالد ترامپ اصولا حزب دموکرات و دست کم 50 درصد رای دهندگان انتخابات ریاست جمهوری را قبول ندارد...

در حالی که عقاید و افکار عمومی مردم آمریکا که در یک نظام جمهوری زندگی می کنند، از چپ ترین نقطه که برنی سندرز به آن مباهات می کند تا راست ترین نقطه که ترامپ نماینده آن است، توزیع شده است. فرض نظام جمهوری بر این است که رئیس جمهور منتخب، به تنوع آرا و افکار مردم احترام می گذارد و خود را نماینده همه مردم و مسئول در برابر آنها می داند؛ اما ترامپ راهی را می رود که اصلا در قانون اساسی آمریکا پیش بینی نشده است. ترامپ نه تنها رقیب کنونی خود از حزب رقیب را قبول ندارد، بلکه با اوباما که پیش از او رئیس جمهور آمریکا بود، اصلا حرف نمی زند و او را داخل آدم نمی داند. به عبارت دیگر، ترامپ مسئولیت خود را محدود به رای دهندگان خود کرده است. بیماری کرونا تنها یک بهانه است؛ اما همین بهانه به بهترین وجه شخصیت دو نامزد بعدی را - که ترامپ یکی از آنهاست - شناسانده است. تا دو، سه ماه پیش، شمار رای دهندگان بالقوه دو حزب دموکرات و جمهوری خواه تقریبا یکسان بود؛ به طوری که برای دوستان کنجکاو که سری در سیاست دارند، غالبا در گفت وگوهای مربوط به انتخابات آینده مشخص نبود کدام نامزد برنده انتخابات ریاست جمهوری خواهد شد. پیش از همه گیری کرونا، به نظر می آمد اقتصاد در حال گردش و آمار پایین بی کاری در آمریکا، به صورت بزرگ ترین برگ برنده در کارزار انتخاباتی ترامپ عمل کند؛ اما ویروس کرونا با خود مرگ ده ها هزار شهروند و بی کاری میلیون ها نفر دیگر را به همراه آورد و مهم ترین برگ برنده ترامپ را از او گرفت. به همین علت، امروز با وجود همه مانورهای سیاسی ترامپ -که به لحاظ توان مالی دست بالا را نسبت به دموکرات ها دارد- شمار آرای پیش بینی شده او تا حدود 20 درصد پایین تر از آرای بالقوه جو بایدن است. در هر دو حزب دموکرات و جمهوری خواه، شمار نسبتا ثابتی رای دهنده وجود دارند که صرف نظر از تلاطم های تبلیغاتی، به نامزد حزب خود پایبند هستند. به گفته آمارگیران حرفه ای که کارشان پیش بینی نتیجه انتخابات است، میزان آرای نسبتا ثابت و پابرجا برای هریک از دو حزب، حدودا 30 تا 35 درصد از کل آرا را تشکیل می دهد. ریزش و افزایش آرا در هر سو، مابه التفاوت این رقم تا 50 درصد است؛ شامل آرای مستقیم و غیر مستقیم از سوی حوزه های رای که از امتیاز ویژه ای برخوردارند. شاید بروز رویدادهای پیش بینی نشده این برآورد را به سود ترامپ اصلاح کند؛ اما پیش بینی آن در حال حاظر ناممکن است. آنچه مسلم است، این است که رفتار ترامپ در زمینه مبارزه با کرونا، مردم و رای دهندگان را قانع نکرده است. مردم انتظار دارند دولت آمریکا به رهبری ترامپ، اقدامات لازم را برای یافتن راه حل مبارزه و کنترل واگیری کرونا پیدا کند و به سرعت به مقابله با آن بپردازد؛ اما ترامپ با سخنرانی و تشکیل گردهمایی و خودنمایی، عملا نه تنها راه حل قطعی را آن گونه که متخصصان بارها گوشزد می کنند، ارائه نمی دهد، بلکه مردم را به معاشرت با الگوی زندگی متداول پیش از کرونا، بدون فاصله گذاری اجتماعی، تشویق کرده و برای باز کردن بازارها، موسسات، شرکت ها و... تلاش می کند. امید ترامپ به این است که بازگشایی شرکت ها و کسب و کارها بتواند تا پیش از انتخابات، عملکرد اقتصادی کشور را بهبود بخشیده و آمار بی کاری را کاهش دهد تا احتمال انتخاب مجدد وی افزایش یاید؛ اما نتیجه این سیاست تا کنون افزایش شمار مبتلایان به ویروس بوده است. رسانه های رقیب ترامپ نیز تبعات ناسالم بی تفاوتی در قبال گسترش بیماری را برای مردم شرح می دهند. ایالات متحده آمریکا برخلاف تصور مردم جهان، با وجود همه توانایی های فنی، اقتصادی و نفوذ بین المللی ای که داراست، در این دوره انتخاباتی به شدت تحت تاثیر بحران گسترش ویروس کرونا قرار گرفته است. اشاره شد که آمریکا هم مانند دیگر کشورهای جهان، به دلیل نداشتن دانش و پیشینه نسبت به ویروس کرونا، در مبارزه با آن دچار سرگردانی و نادانی است. 

به همین دلیل، ساده ترین کار در برابر فشار افکار عمومی، متهم کردن رقبای سیاسی و اقتصادی آمریکا در جهان است. دونالد ترامپ بارها در سخنرانی ها و مصاحبه های مطبوعاتی کاخ سفید، چین را عامل ایجاد و گسترش ویروس کرونا خوانده است. ترامپ همچنین به دلیل فشار افکار عمومی، به ویژه فروخفتگی اقتصاد و بی کارشدن میلیون ها نفر که به مفهوم گسترش فقر در آمریکاست، استفاده از ماسک را برخلاف نظر پزشکان متخصص در بیماری های واگیردار، ضروری نمی داند و خود در گردهمایی های انتخاباتی از زدن ماسک خودداری می کند. از دید پزشکی، این بی احتیاطی منجر به گسترش بیماری شده است؛ اما مبارزات رقبای ترامپ موجب شده که مردم به ندانم کاری های رئیس جمهور خود پی ببرند و به تدریج از او فاصله بگیرند. اگر چه جزئیات انتخابات هنوز روشن نیست، ولی ادامه بلاتکلیفی و سردرگمی ایجادشده از سوی ترامپ و نزدیکان او، موجب فاصله گرفتن و ناامیدی بخشی از رای دهندگان از ترامپ شده است. اگر ترامپ انتخابات را ببازد، تردیدی نیست که عمدتا به دلیل برخورد نامناسب با کرونا خواهد بود.