آرشیو چهار‌شنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۹۲۳
دنیا
۴

شباهت «لیو» به «شی» خواننده اپرا را زیر تیغ سانسور برد: همزاد امپراتور در خیابان های پکن

دنیای اقتصاد : زمزمه های عجیب و غریب و نگاه های تعجب آمیزی که می پرسیدند «آیا این به راستی خودش است؟» زمانی به اوج خود رسید که «لیو کچینگ» که «باریتون» چینی می نواخت وقتی وارد هر اتاق و راهرویی در کشورش چین می شد همه با تعجب به او می نگریستند؛ گویی او «خودش» است. اما این «خودش» کیست که همه با تعجب از آن می پرسیدند؟ «لیو» با چهره ای مربع شکل و موهای حالت دار و خوابیده شباهت بسیاری به «شی جین پینگ» رئیس جمهور چین دارد. پس اکنون روشن شد که خطاب این «خودش» به کیست. شباهت «لیو» به «شی» باعث شده هر جا که این خواننده و نوازنده می رود همه او را به «شی» تشبیه کنند. «خاویر. سی. هرناندز» در گزارش 29 ژوئن برای نیویورک تایمز نوشت: آقای «لیو» که وقت، کار و زندگی خود را در «اپرا سراها» می گذراند و در حقیقت امورش از طریق فعالیت های «اپرایی» می گذرد، مورد توجه زیادی قرار گرفته است. اما اکنون در نظام به شدت اقتدارگرای چین، شباهت او با رئیس جمهور «شی» او را در دام حماسه های «اورولی» انداخته است؛ چرا که نام، صورت و شباهت زیاد او با «شی» از سوی مقام های چینی امری «حساس» پنداشته شده است.

نام «لیو» هم در فضای مجازی سانسور شده است. حساب های اجتماعی او- که تصاویری از خودش با کت و شلوار و کراوات منتشر می کرد، به گونه ای که او را شبیه به «شی» نشان می داد- بارها مسدود شده اند. سانسورچی ها اظهارنظر در مورد برخی فیلم های آموزشی او را مسدود می کنند؛ فیلم هایی که در آن وی با زیرپیراهنی سفید در خانه می نشیند و در مورد نحوه گرم کردن صدا و «بم خوانی» آموزش های پرانرژی ای ارائه می دهد. تجربه او تجلی دغدغه حزب کمونیست حاکم در مورد کنترل اینترنت است. در چین، سانسورهای حساس می تواند شامل کسانی شود که هیچ دستور کار سیاسی هم ندارند. «لیو» در یک مصاحبه با اشاره به سانسور دائم چهره و حساب های اجتماعی اش می گوید: «من نمی فهمم. شاید کشور نگرانی های امنیتی دارد». در دوران حکومت «شی»، مقام های چینی سخت در تقلا بوده اند تا کنترل بیشتری بر ذهن و فکر و حرکات و سکنات 900 میلیون کاربر اینترنت داشته باشند و همین باعث شروع کارزارهای خشنی برای سرکوب مخالفان، کنشگران و حتی جوک ها شده است.

به نوشته گزارشگر نیویورک تایمز، مقام های چینی به ویژه در مورد بحث های آزاد و گسترده درخصوص قدرتمندترین رهبر چین ظرف چند دهه گذشته بسیار محتاط عمل کرده اند. «شی» همواره خود را چهره ای «خاکی»، «بی آلایش» و «دسترس پذیر» معرفی کرده است. اما این دولت اوست که همواره در پی مدیریت «چهره» و «وجهه» اوست و منتقدان را به خاطر اینکه «شی» را در فضای مجازی و رسانه های اجتماعی به مثابه «نان بخارپز شده» مورد تمسخر قرار داده و او را با انیمشن «پو خرسه» (Winnie the Pooh) مورد مقایسه قرار می دهند، زندانی می کنند. «لیو» نه منتقد حکومتی است و نه کنشگر. او بیشتر به عنوان هنرمند و خواننده اپرا در پکن معروف است و در عمر 47 ساله هنری اش ده ها اثر در چین و جاهای دیگر تولید کرده است.

او می گوید: سه سال پیش مردم نگاه متفاوتی به من داشتند. توریست ها از او می خواستند با آنها عکس های «سلفی» بگیرد، غریبه ها و خارجی ها نگاه عجیب و غریبی به او می کردند و خدمه پرواز با او با هدایای ویژه برخورد می کردند. آنها از اینکه «لیو»ی 63 ساله اینقدر به «شی» 67 ساله شبیه است در عجب بودند. جالب این است که هر دو «هم قد» هستند (5 فیت و 11 اینچ) و تن صدای مشابهی هم دارند. هر دو هم اهل پکن هستند. او به خاطر می آورد که «آنها همواره چنین می گفتند؛ اما من حس نمی کردم که شباهتی به رئیس جمهور داشته باشم.» او در ابتدا از اینکه مورد توجه این و آن است احساس خرسندی می کرد اما دیری نپایید که این حس خرسندی جای خود را به حس نگرانی داد. وقتی در جمع دوستانش قرار می گرفت و آنها بحث مشابهت را به میان می کشیدند، می گفت:«بس کنید. چرت و پرت نگویید.» وقتی چند سال پیش «لیو» در حال دیدار از یک جاذبه توریستی در استان جنوبی «هونان» بود، صف طول و درازی از مردم تشکیل شده بود که خواستار عکس گرفتن با او بودند. او 2 ساعت ایستاد تا با آنها عکس بگیرد.

بسیاری از دوستانش به شوخی به او می گفتند برای هر عکس باید 10 «رنمینبی» یا 40/ 1 دلار می گرفتی. پاییز گذشته، وقتی «شی» در حال تدارک برگزاری هفتادمین سالگرد پایه گذاری جمهوری خلق چین بود- یکی از کنترل شده ترین صحنه های حضور در چند دهه گذشته- مساله شباهت «لیو» به یک امر «مسوولیت آور» تبدیل شد. حساب او در «تیک تاک»- جایی که او 300 هزار دنبال کننده برای ویدئوهای جذاب خود درمورد تکنیک های صدا دارد- ناگهان پاک شد. عکس پروفایل لیو نشان می داد که او یک کت و شلوار با کراوات قرمز بر تن دارد که او را بسیار شبیه به پرتره رسمی «شی» می کرد.

بسیاری از مردم در مورد این شباهت ها اظهارنظر می کنند. یکی از ویدئوهای «لیو» در سبک «بل کانتو» [شکلی از آوازخوانی به سبک ایتالیایی] ظرف دو روز 370 هزار «لایک» به دست آورد. خود «لیو» در این باره در «وی چت» که یک اپلیکیشن محبوب است، نوشت: «این لایک ها نه به خاطر حمایت از سبک خواندنم، بلکه به دلیل شباهتم به رهبر ملی کشور به من داده شد.» او همچنین در این حساب مجازی خود نوشت: «به منظور پیشگیری از وقوع مشکل، آنها [مقام ها] ویدئوهای من در تیک تاک را مسدود و از دسترس خارج ساختند.» او می گوید:«اه اه! چه می شود کرد؟ این مرد چینی کوشید تا چند حساب دیگر باز کند؛ اما پس از آنکه کاربران گزارش دادند [ریپورت کردند] که او با استفاده از تصاویر کسی دیگر از معیارها تخلف ورزیده است، دوباره مسدود شدند. او خودش این مساله را که از تصویر کس دیگری کپی برداری یا سوء استفاده کرده باشد، رد می کند. خودش می گوید شباهت من کار دستم داده است. لیو می افزاید مگر دست من است که برخی چهره مرا با چهره رئیس جمهور چین مشابه می دانند. او تاکید دارد که نه از عکس و تصویر کسی استفاده کرده و نه خود را جای دیگران جا زده است. او زمانی توانست حساب جدیدی برای خود باز کند که عکس پروفایل خود را به مردی تغییر داد که کلاهی زرد بر سر دارد. او اکنون 41 هزار دنبال کننده دارد؛ اما اظهارنظر در مورد بسیاری از ویدئوهای او در تمام پلت فرم های اجتماعی در چین همچنان مسدود است؛ از جمله در «تیک تاک»، «ویبو» و «بیلی بیلی». به منظور فرار از سانسور، برخی از کسانی که نظراتی برای او می گذاشتند، شباهت «لیو» با «شی» را در پیام های رمزگذاری شده می فرستادند. یک کاربر اینترنت در پایین ویدئویی از آوازهای «لیو» نوشت: «رئیس! متشکرم» معلوم بود که این رئیس اشاره دارد به «رئیس شی» اما پیغام، رمزگذاری شده بود. کاربری دیگر نوشت: «لیو، شباهتی از یک امپراتور.» پست دیگر، لحنی صریح تر داشت: «بیش از آن می ترسم که اظهارنظری کنم». کارشناسان مسائل چین می گویند، مقام های سانسور در چین او را مورد رصد قرار می دهند؛ زیرا از این می ترسند که صفحه او به مکانی برای انتقاد از «شی» و دولت او تبدیل شود. «شی» هیچ حسابی در «ویبو» یا هیچ رسانه اجتماعی دیگری ندارد. در «بایدو»، موتور جست و جوگر چینی، جست و جو شده ترین عبارت برای «لیو» اینها هستند: «لیو شبیه به کسی به نظر می رسد» و «لیو کچینگ دادا» که اشاره ای است به نام مستعار و محبوب برای «شی»؛ مانند «شی دادا» یا «عمو شی».  «جنیفر پان» استادیار ارتباطات در دانشگاه استنفورد که متخصص سانسور در چین است، می گوید: «ایده کنترل فراتر از اهداف استراتژیک رفته است. در عصر شی جین پینگ، گاهی کنترل به خاطر خود کنترل است.» اگرچه «لیو» تا کنون «شی» را ندیده است، اما یکبار یک اپرایی طراحی کرد که همسر «شی» به نام «پنگ لی یوان» نقش برجسته ای در آن داشت. «لیو» می گوید اگر روزی فرصت دیدار با «شی» دست دهد، آوازی را بر اساس شعری که «شی» در سال 1990 به یاد «جیائو یولو» نوشت اجرا خواهد کرد؛ «جیائو» یک الگو در کادر حزبی بود که رهبر چین وقتی به نام مبارزه با فساد سخن می گوید، همواره او را الهام بخش خود می داند.