آرشیو چهار‌شنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۹۲۳
اصناف و تشکل ها
۳۰
یادداشت

پاشنه آشیل فعالیت های تشکلی

محمد زائری

تشکل اقتصادی قاعدتا توسط افرادی تشکیل می شود که در یک فعالیت تولیدی مشخص کار می کنند مانند تولید محصولات صنعتی مختلف و بعضا درخصوص یک محصول خاص در قسمتی از زنجیره آن محصول قرار می گیرند نظیر صادرکنندگان برق. یا با وجود فعالیت های مختلف، واجد یک نقطه مشترک هستند مانند جوانان کارآفرین.

تشکل ها قاعدتا غیرانتفاعی هستند ولی در جهت منافع تک تک افراد خود فعالیت می کنند. پاشنه آشیل رفتار تشکلی، در قدرت چانه زنی آن است. قدرت چانه زنی یک تشکل وابستگی شدیدی به انسجام آن، عدم ایجاد تشکل های موازی با آن؛ فراگیر بودن آن؛ ساختار هرمی مناسب آن و همصدا بودن اعضای آن دارد. تشکل ها تصمیم ساز هستند و با ارائه مشاوره و اطلاعات و سعی در اثبات لزوم اجرایی شدن یک مساله بر رفتار تصمیم گیران اثر می گذارند. استفاده از گزارش های کارشناسی دقیق و همین طور نشریات و سایت و قدرت اطلاع رسانی هم بر نفوذ کلام می افزاید. تشکل ها به صورت عمده از چند موضوع آسیب می بینند:

1- نفوذ دولت در فرآیند ایجاد تشکل: دولت ها به عمد و برای ضعیف کردن تشکل های بخش خصوصی از ایجاد تشکل های موازی یا نفوذ در تصمیم گیری تشکلی ابایی ندارند. چرا که تشکل یکپارچه قدرت چانه زنی بالاتری دارد و برای دولت این موضوع خوشایند نیست.

2- وجود مراجع ثبت تشکلی مختلف: طبق قوانین مختلف وزارت صمت، وزارت کار، وزارت کشور، اتاق ها، وزارت جهادکشاورزی و... هرکدام به صورت مجزا اقدام به ثبت تشکل می کنند و با این رفتار و با چندصدایی در واقع ما دارای چندین تشکل ضعیف هستیم که اتفاقا در جهت کارشکنی در اقدامات یکدیگر و هماهنگی با خواسته های دولت ها عمل می کنند. در ماده 5 قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار، اتاق ها مسوول ایجاد بستر برای انسجام و عدم موازی کاری تشکلی شده اند ولی به دلیل کارشکنی مراجع دیگر، ثبت تشکل ها هنوز فاصله زیادی تا نقطه بهینه اقدام در این زمینه دارد.

3- عدم توجه به توسعه تشکل مادر (فدراسیون یا کنفدراسیون): با توجه به زنجیره کامل تولید تا مصرف یک محصول یا یک تشکل ملی یا یک تشکل از تمام زنجیره ارزش افزوده یک محصول.

گاهی نمی توان دستاوردهای یک تشکل را قیمت گذاری کرد، به همین خاطر ممکن است نتایج فعالیت های یک تشکل ملموس نباشد، لذا اطلاع رسانی و استفاده از رسانه برای جلب نظرات اعضا و حتی حاکمیت لازم است.

آموزش به اعضا و سعی در ملی سازی و استفاده از همه ظرفیت اعضای مرتبط در سراسر کشور برای پیشبرد اهداف تشکلی لازم است. ضروری است نهاد بالادستی تشکل ها یعنی اتاق، با تدوین یک نقشه راه و هدف گذاری همه تلاش خود را بر انسجام تشکلی و جلب رضایت اعضا  به کار گیرد.