آرشیو دو‌شنبه ۲۴‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۷۴۲
سیاست
۳
سوژه روز

پیکر آیت الله صانعی در حضور خیل عظیم دوستدارانش به خاک سپرده شد

بدرود با فقیه شجاع و نواندیش

گروه  سیاسی: پیکر آیت الله صانعی که این روزها مکررا از او به نام «فقیه نواندیش» یاد می کنند روز گذشته کنار مرقد زکریا بن آدم (ع) در قبرستان شیخان قم به خاک سپرده شد. 

آیت الله صانعی اگر چه به دلیل این فتواهای متفاوت که در آن صحبت از «عدم شرطیت مرد بودن در مرجعیت دینی»، «عدم شرطیت مرد بودن در تمامی مناصب حکومتی» و «عدم شرطیت مرد بودن در قضاوت» و همچنین «تساوی دیه زن و مرد» مورد اقبال عمومی گروهی از شهروندان و نیز سیاسیون اصلاح طلب قرار گرفت اما شاید آنجا کاملا کنار مردم ایستاد که بعد از انتخابات 88، به صفوف مردمی که به نتایج انتخابات معترض بودند پیوست و انتقادات تند و تیزی نسبت به حصر میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی مطرح کرد. او اگر چه بابت این کار مورد هجمه های شدیدی قرار گرفت و حتی کار به جایی رسید که جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در بیانیه ای اعلام کرد که ایشان «فاقد شرایط و ملاک های لازم برای مرجعیت» است اما همچنان در این مسیر حرکت کرد و حتی حمله گروهی از طیف موسوم به «ارزشی ها» به دفاتر این مرجع تقلید در شهرهای مختلف ازجمله گرگان و تبریز و نجف آباد و... باعث نشد که این فقیه متفاوت، رویه ای که پی گرفته بود را تغییر دهد. احتمالا همین هم باعث شده که او چند سال پیش، قبری کنار مرقد زکریا بن آدم (ع) در قبرستان شیخان قم خریداری کرده و به جای حرم حضرت معصومه (س) در آنجا دفن شود. نکته قابل تامل دیگر در رویکرد مردمی آیت الله بعد از دهه 70 را اما می توان در متن وصیت او یافت. چنانچه به گفته فرزندانش او بعد از شیوع کرونا در کشور وصیت و تاکید کرده است که «اگر در زمان شیوع این بیماری به هر دلیلی جان به جان آفرین تسلیم کردند، برای جلوگیری از همه گیری بیشتر کرونا در میان مردم، هیچ مراسمی از جمله مراسم تشییع و ترحیم برای ایشان برگزار نشود و با توجه به این وصیت ما هم هیچ مراسمی برای ایشان برگزار نخواهیم کرد.» 

موضوعی که البته از سوی مردم چندان مورد توجه قرار نگرفت و برخلاف آنچه توقع می رفت، پیکر ایشان میان خیل دوستدارانش در حالی به خاک سپرده شد که حضار هنگام مراسم خاکسپاری شعار می دادند «عزا عزاست امروز، مرجع تقلید ما پیش خداست امروز» او که پنجشنبه شب به دلیل زمین خوردن دچار شکستگی لگن و استخوان دست شده بود، بلافاصله به بیمارستان نکویی قم منتقل و بستری شد اما با وجود اینکه قرار بود روز شنبه تحت عمل جراحی قرار گیرد، به گفته فرزندش به دلیل بیماری زمینه ای که داشتند پس از انجام دیالیز، دچار سکته قلبی و ایست تنفسی شده و دار فانی را وداع می گوید تا اصلاح طلبان یکی از آخرین فقهای همسو با خود را هم از دست بدهند.  

در نهایت پیکر این فقیه نواندیش دیروز در میان یادداشت ها و پیام های تسلیتی از سوی کسانی که دوستدار او بودند و البته برخی از کسانی که طی یک دهه گذشته او را مورد بی مهری قرار داده بودند، پس از طواف در حرم مطهر حضرت معصومه (س) به مسجد امام حسن عسکری (ع) قم منتقل شد تا اقامه نماز بر پیکر این مرجع تقلید صورت گیرد.  نماز میت ایشان به امامت آیت الله العظمی شبیری زنجانی و در حضور اقشار مختلف مردم و همچنین برخی شخصیت های حوزوی و سیاسی از جمله حجت الاسلام سیدحسن خمینی در مسجد امام حسن عسکری (ع) قم اقامه شد. ابتدای مراسم تشییع این مرجع تقلید، آیت الله حسن صانعی، برادر مرحوم آیت الله العظمی صانعی در سخنانی برخی ابعاد شخصیتی این مرجع فقید را تشریح کرد و گفت: «ایشان دارای شانیت بزرگ علمی بود و از هیچ کس جز خدا ترسی نداشت.» او همچنین با اشاره به پیام های تسلیت شخصیت های مختلف از پیام رهبر معظم انقلاب و رییس جمهوری روحانی و سیدمحمد خاتمی تشکر ویژه کرد. بعد از برگزاری مراسم تشییع، پیکر آیت الله صانعی در قبرستان شیخان قم به خاک سپرده شد. با وجود برگزاری مراسم خاکسپاری و به رغم بسیاری از شخصیت های کشور ازجمله مقام معظم رهبری، رییس جمهوری و سیدمحمد خاتمی دیروز در پی درگذشت این مرجع تقلید پیام هایی صادر کرده بودند، صدور پیام های تسلیت و اظهارنظرهای شخصیت های مختلف کشور در رسای این فقیه نواندیش روز گذشته همچنان ادامه یافت. سیدحسین موسوی تبریزی دبیر مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم، نعمت احمدی حقوقدان، حجت الاسلام محمدعلی ایازی عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم و محمود واعظی رییس دفتر رییس جمهوری ازجمله افرادی بودند که با برشمردن صفاتی از جمله «مجتهد نواندیش»، «مرجع نادر»، «فقیه بزرگ و برجسته»، «از علمای برجسته قرن اخیر»، «از شخصیت های موثر انقلاب» و «فقیه وارسته که از پیشگامان و مجاهدان نهضت امام خمینی (ره) بود» از او یاد کرده و درگذشت ایشان را تسلیت گفته و این ضایعه را بسیار شکننده و ناراحت کننده خواندند.  همچنین عبدالله نوری وزیر کشور دولت اصلاحات با صدور پیامی درگذشت این مرجع تقلید را تسلیت گفت و در پیامی که به همین مناسبت نوشته بود، آورد: «مرحوم آیت الله صانعی از عالمان دردمند و اندیشمندان وارسته و پرتلاشی بود که سالیان متمادی در مکتب فقه صادق آل محمد سلام الله علیهم اجمعین به تحصیل و تدریس اشتغال داشت و از خرمن دانش و بینش فقاهت و دینداری و ایمان و اخلاص بزرگانی همچون آیت الله العظمی بروجردی و امام خمینی رضوان الله علیهما توشه برچید و به پرورش شاگردانی فرهیخته تلاش وافر داشت.» به عقیده عبدالله نوری، شجاعت و حریت وی در صدور فتاوی بدیع و استنباطات راهگشا و توجه عمیق وی به حقوق و کرامت تمامی انسان ها به ویژه حقوق زنان و توجه به عدالت عرفی و جامع و شامل که بر بسیاری احکام مقدم می دانست، از او شخصیتی متفاوت ساخته بود. وزیر کشور دولت اصلاحات تاکید دارد که آیت الله صانعی با احساس مسوولیت جدی نسبت به سرنوشت سیاسی و اجتماعی جامعه، همواره نگران تضییع و پایمال کردن حقوق مردم بود. با حفظ ارتباط با طبقات مختلف جامعه، دردها و سختی های مردم را، خیرخواهانه به حکومت یادآور می شد و در راه دفاع از حقوق مظلومان و ستمدیدگان، بی مهری و آزار و اهانت ها را تحمل کرد. عبدالله نوری در پایان رحلت آن مرجع بزرگوار و نواندیش را تسلیت عرض کرده و از خداوند متعال برای روح مطهر آن مرحوم علو درجات و حشر با اولیاءالله را مسالت کرد.