آرشیو دو‌شنبه ۲۴‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۹۸۴
صنعت و معدن
۳

در اولین ثلث سال جاری صورت گرفت

تغییر گرایش سرمایه گذاری ها

دنیای اقتصاد : روند صدور جواز در چهار ماه اول امسال حکایت از تغییر گرایش در سرمایه گذاری صنعتی دارد. با وجود آنکه صدور جواز تاسیس در این دوره زمانی نسبت به مدت مشابه افزایش یافته، اما ازسوی دیگر صدور پروانه های بهره برداری در مسیر نزولی قرار گرفته است. این تغییر نشان دهنده آن است که روند صدور پروانه بهره برداری از طرح های کوچک و متوسط، به سمت صنایع با سرمایه بالاتر شیفت کرده است. تمایل سرمایه گذاران برای دریافت جوازهای جدید صنعتی در حالی است که فعالان اقتصادی تمرکز بر طرح های موجود را بر صدور جواز تاسیس جدید ترجیح می دهند.

روند صدور جواز در اولین ثلث سال 99 تغییر کرد. براساس آمار اعلام شده از سوی وزارت صنعت ، معدن و تجارت، باوجود آنکه همچنان درخواست برای جواز تاسیس در میان سرمایه گذاران وجود دارد و صدور جواز تاسیس در چهار ماه منتهی به تیر سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل با رشد همراه بوده، اما در مقابل صدور پروانه های بهره برداری به لحاظ تعداد در بخش های (ایجادی و توسعه ای) روند نزولی داشته است؛ این افت در حالی در صدور پروانه های بهره برداری رخ داده که سرمایه گذاری در این بخش رشدی بیش از 104 درصدی را ثبت کرده که این امر نشان دهنده آن است که طرح های ایجادی و توسعه ای به بهره برداری رسیده در مدت زمان مورد بررسی در میان طرح سرمایه بر قرار داشته اند که این امر موجب شده تا روند صدور پروانه بهره برداری از طرح های کوچک و متوسط، کم سرمایه به سمت صنایع با سرمایه بالاتر شیفت کند، این امر در حالی است که همواره پروانه بهره برداری صادره به لحاظ تعداد بیش از سرمایه گذاری برای این بخش بوده است. براساس گزارش این وزارتخانه دلیل رشد سرمایه گذاری در مدت زمان مورد بررسی به صدور پروانه بهره برداری برای «مجتمع آلومینیوم جنوب» مربوط بوده که برای بهره برداری از این طرح سرمایه 2/ 136 هزار میلیارد ریالی صرف شده است که با توجه به مجموع سرمایه گذاری صرف شده برای پروانه های بهره برداری صادره می توان گفت نیمی از سرمایه گذاری صورت گرفته در ثلث اول سال به این طرح اختصاص یافته است.

آمار اعلام شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت همچنین نشان دهنده گرایش سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری در طرح های جدید در سال 99 است و با توجه به این آمار می توان گفت، صف دریافت مجوز و سرمایه گذاری صنعتی جدید در سال جاری طولانی بوده و سرمایه گذاران سرمایه گذاری در طرح های جدید را به توسعه و به روزرسانی طرح های موجود ترجیح داده اند. تمایل سرمایه گذاران برای دریافت جوازهای جدید صنعتی در حالی است که بسیاری از فعالان اقتصادی تمرکز روی طرح های موجود که نیازمند سرمایه هستند را بر صدور جواز تاسیس جدید ترجیح می دهند و معتقدند، اولویت دادن به این طرح ها می تواند روند تولیدات صنعتی را شتاب دهد و از سوی دیگر راندمان واحدهای موجود را بهبود بخشد.

روند مجوزدهی

بررسی روند مجوزدهی در مدت زمان مورد بررسی نشان دهنده آن است که در چهار ماه منتهی به تیر سال جاری در مجموع 11هزار و 204 فقره جواز تاسیس در کشور صادر شده است که در مقایسه با صدور 8 هزار و 405 فقره جواز تاسیس صادره در مدت مشابه سال قبل، شاهد رشد بیش از 33 درصدی صدور جواز تاسیس در کشور بوده ایم. از سوی دیگر براساس داده های اعلام شده مجموع سرمایه گذاری پیش بینی شده برای جوازهای صادره در مقایسه با مدت مشابه سال قبل نیز رشد بیش از 20 درصدی داشته است که این امر را می توان به افزایش تمایل سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری در طرح های جدید تعبیر کرد. به عبارت دیگر سرمایه گذاری پیش بینی شده برای طرح های مذکور حدود یک میلیون و 200 هزار میلیارد ریال ثبت شده، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل حدود 990 هزار میلیارد ریال بوده است. با توجه به آمار اعلام شده برای جوازهای تاسیس صادره، اشتغال بیش از 242 هزار نفری پیش بینی شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد بیش از 20 درصدی داشته است.

رشد درخواست صدور جواز تاسیس در مدت زمان مورد بررسی در حالی است که داده های اعلام شده بیانگر آن است که روند درخواست برای «پروانه بهره برداری» در مدت زمان مورد بررسی منفی بوده است و با این شرایط می توان گفت، تکمیل طرح ها نیز در سال 99 نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل افت نزدیک به 10 درصدی داشته است. با توجه به داده های اعلام شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت در ثلث اول سال جاری در مجموع هزار و 778 فقره پروانه بهره برداری در کشور صادر شده است که در مقایسه با هزار و 974 فقره جواز صادره در مدت مشابه سال قبل شاهد افت حدود 10 درصدی در این بخش بوده ایم. افت صورت گرفته در صدور پروانه بهره برداری در حالی برای این بخش ثبت شده است که سرمایه صرف شده برای پروانه های بهره برداری در مدت زمان مورد بررسی رشد بیش از 104 درصدی داشته است؛ در مدت زمان مورد بررسی حدود 265 هزار میلیارد ریال سرمایه برای پروانه های بهره برداری صرف شده که این رقم در مدت زمان مشابه سال قبل، بیش از 129 هزار میلیارد ریال بوده است. با توجه به داده های اعلام شده روند ایجاد اشتغال به واسطه طرح های به بهره برداری رسیده، افت 5 درصدی داشته است و براساس داده های اعلام شده، مجموع اشتغال ایجاد شده برای طرح های بهره برداری شده برابر 30 هزار و 525 نفر شغل بوده است.

وضعیت زیرگروه

ارزیابی صورت گرفته همچنین نشان دهنده آن است که در مدت زمان مورد بررسی وضعیت هفت گروه به همراه 16 زیرگروه از سوی این وزارتخانه بررسی شده است. گروه های ارزیابی شده در بخش صنعت شامل دو زیر گروه «جواز تاسیس» و «پروانه بهره برداری» می شود. بخش معدن نیز با زیرگروه های «پروانه اکتشاف»، «گواهی کشف» و «پروانه بهره برداری» در این ارزیابی قرار گرفته اند، آخرین داده های اعلام شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت بیانگر آن است که پروانه اکتشاف صادره به لحاظ تعداد افتی 5/ 13 درصدی داشته این روند اما برای پروانه بهره برداری  بخش معدن به لحاظ تعداد روند معکوس داشته و این بخش رشد بیش از 7 درصدی را ثبت کرده است. روند صدور گواهی کشف برای بخش معدن نیز از افت بیش از 15 درصدی به لحاظ تعداد حکایت دارد، این افت در حالی است که سرمایه تخصیص یافته برای این بخش که شامل هزینه عملیات اکتشاف می شود رشدی حدود 40 درصدی داشته است.

اما درخواست برای صدور جواز برای زیرگروه «پروانه های صنفی» نیز با  رشد بیش از 69درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل ثبت شده است، مجموع پروانه های صنفی صادره در مدت زمان مورد بررسی برابر 194 هزار و 453 فقره بوده است. در بخش تجارت خارجی نیز زیر گروه «کارت بازرگانی» گنجانده شده است که داده های اعلام شده برای این بخش نیز از افت بیش از 18 درصدی در صدور کارت بازرگانی حکایت دارد، در مدت زمان مورد بررسی در مجموع هزار و 786 فقره کارت بازرگانی صادر شده است.

برای گروه «تجارت الکترونیک» یکی دیگر از هفت گروه مورد بررسی نیز دو زیرگروه «گواهی امضای الکترونیکی» و «نماد اعتماد الکترونیکی» ارزیابی شده اند که روند صدور جواز برای هر دو گروه رشد داشته است. در مدت زمان مورد بررسی «گواهی امضای الکترونیکی» صادره برابر با 71 هزار و 797 فقره بوده که رشد 41 درصدی داشته و صدور «نماد اعتماد الکترونیکی» نیز معادل 11هزار و 110 فقره بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشدی بیش از 240 درصدی داشته است.

گروه بعدی مورد بررسی مربوط به صدور جواز «نرم افزار» است. در این گروه زیرشاخه ای به نام «پروانه بهره برداری نرم افزار» جای گرفته است که روند صدور مجوزها در این گروه نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد 100 درصدی را تجربه کرده است. ششمین گروه مورد بررسی صدور جواز «پژوهش، فنی و مهندسی، تحقیق و توسعه» است که 6 زیرگروه دارد. در زیرگروه نخست که «جواز خدمات فنی و مهندسی» جانمایی شده در مدت زمان مورد بررسی 81 فقره جواز صادر شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، افت نزدیک به 7 درصدی داشته است. همچنین تعداد «پروانه فنی و مهندسی» نیز در مدت زمان مذکور 46 فقره بوده که در مقایسه با مدت زمان مشابه سال قبل، با افت بیش از 4 درصدی همراه بوده است.

آمارها همچنین نشان می دهد در زیرگروه «جواز تاسیس مرکز پژوهش های صنعتی و معدنی» نیز چهار فقره جواز ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته افت 20 درصدی داشته است. صدور «پروانه پژوهش مرکز پژوهش های صنعتی و معدنی» نیز در مدت زمان مورد بررسی دو فقره بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشدی 100 درصدی داشته است. همچنین بررسی ها نشان می دهد در زیرگروه «گواهی تحقیق و توسعه» نیز در مدت زمان مورد بررسی در مجموع 45 فقره جواز صادر شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل افت 55 درصدی داشته است. اما روند صدور مجوز در زیرگروه «پروانه تحقیق و توسعه» نیز افت نزدیک به 54 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل را ثبت کرده است؛ مجموع جوازهای صادره برای این زیرگروه برابر 30 فقره است.