آرشیو دو‌شنبه ۲۴‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۳۸۱۶
جهان
۸
در حوالی میدان سرخ

آیا ناوالنی بر انتخابات روسیه تاثیر دارد؟

احمد وخشیته (دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا)

روز گذشته روسیه شاهد برگزاری انتخابات محلی بود که به موجب آن 156 هزار نامزد برای کسب 78 هزار مقام دولتی با یکدیگر به رقابت پرداختند. این دومین رویداد اجتماعی- سیاسی پس از آغاز اپیدمی کروناست که در این کشور برگزار می شود. پس از همه پرسی اصلاح قانون اساسی در ابتدای تابستان سال جاری، یکشنبه این هفته 56 هزار شعبه اخذ رای با حضور 500 هزار کارمند و ناظر در روسیه دایر شد تا بر اجرا و سلامت برگزاری آن نظارت داشته باشند.

این انتخابات که در 83 منطقه روسیه برگزار شد، ابعاد گوناگونی داشت. در برخی مناطق شهروندان برای انتخاب مجلس دومای محلی پای صندوق رای رفتند و در برخی دیگر همچون کورسک، پنزا، یراسلاو و جمهوری تاتارستان، رای گیری میان دوره ای برای نامزدهای ورود به دومای دولتی روسیه انجام شد. همچنین در 22 منطقه روسیه نظیر لنینگراد، سواستاپول، اسمولنسک و... رای گیری برای انتخاب استانداران نیز صورت گرفت. البته در برخی مناطق نیز انتخابات به شهرداری ها معطوف می شد.

اگرچه رای گیری حضوری تنها در روز یکشنبه (13 سپتامبر) انجام شد، اما شهروندان می توانستند در روزهای جمعه، شنبه و یکشنبه نیز رای خود را از طریق آنلاین اعلام کنند تا با توجه به رعایت پروتکل های بهداشتی در حوزه های انتخابیه، از تراکم جمعیت نیز کاسته شود؛ انتخاباتی که گفته می شود در آن نامزدهای 36 حزب شرکت می کنند. با وجود این، به گفته روزنامه راسیسکایا گازتا، بیشترین میزان مشارکت مردمی به تاتارستان با 56.64 درصد باز می گردد و البته منطقه یراسلاو نیز کمترین میزان مشارکت را با 10.47 درصد به خود اختصاص داده است. این روزنامه در رابطه با میزان مشارکت پایین در برخی مناطق روسیه به صحبت های «الا پامفیلوا»، رئیس کمیته مرکزی انتخابات در روسیه، اشاره می کند که بر این باور است «مردم هر طور که صلاح می دانند باید عمل کنند و ما وظیفه نداریم میزان مشارکت آنها را افزایش دهیم».

از سوی دیگر، سه هفته پیش بود که «آلکسی ناوالنی»، منتقد رئیس جمهوری روسیه، در طول پروازی از اومسک به مسکو هوشیاری خود را از دست داد و اگرچه در بیمارستانی در روسیه بستری بود، با این وجود پس از چند روز به درخواست خانواده اش و با موافقت مقامات کرملین برای ادامه درمان به آلمان منتقل شد. اندکی بعد مقامات آلمانی این اتفاق را مسمومیت دانستند و انگشت اتهام را به سوی مسکو نشانه گرفتند، اما کرملین اعلام کرد در زمانی که او در روسیه بوده است، پزشکان مدارکی مبنی بر مسمومیت او یافت نکرده اند و دادستانی روسیه از وزارت دادگستری آلمان درخواست کرد مدارک پزشکی ناوالنی را برای بررسی به روسیه تحویل بدهد؛ موضوعی که البته تاکنون اتفاق نیفتاده است. در این میان برخی رسانه های غربی که مدعی مسمومیت ناوالنی از سوی روسیه هستند، بر این باورند که این اقدام با توجه به انتخابات محلی در روسیه رخ داده تا از بازیگری این منتقد کرملین در انتخابات بکاهد. اگرچه به نظر می رسد این ادعا هم زمان با بحران سیاسی در بلاروس، بیشتر برای فشار به مسکو است؛ چراکه اگر ناوالنی از اقبال گسترده اجتماعی برخوردار بود، پس از اینکه ادعای مسمومیت او مطرح شد، باید اعتراضات قابل توجهی در مسکو رخ می داد.

حال باید روزهای پس از انتخابات را نظاره گر بود؛ که آیا پس از برگزاری فرایند انتخابات و اعلام نتایج، اعتراضی از سوی هواداران ناوالنی صورت می گیرد؟ چراکه بر اساس این فرضیه اگر او از خاستگاه سیاسی قابل ملاحظه ای در جامعه سیاسی روسیه برخوردار باشد، باید منتج به واکنش گسترده ای از سوی شهروندان روسیه باشد.

در تبیین بنیاد سیاسی روسیه نیز باید به این نکته توجه داشت که مدل نظام حکومتی در این کشور بر اساس ساختار فدرال است و از این رو مطابق مواد قانون اساسی این کشور، مناطق در موضوعات در سطح محلی از استقلال برخوردار هستند و این موضوع در مورد استقلال مالی آنها نیز صدق می کند که این اجازه را به مقامات مناطق و دومای محلی و شهرداران می دهد که بر اساس صلاحیت خویش منابع مالی را مدیریت کنند. در عین حال باید به این موضوع نیز توجه داشت که با روی کارآمدن پوتین در سال 2000، در کنار موضوع دیکتاتوری قانون برای عبور از بحران های پس از فروپاشی، او بر نقش قدرت عمودی نیز تاکید بسیاری داشت. از همین رو با توجه به تنوع قومیتی در کشور پهناوری همچون روسیه با 17 میلیون کیلومترمربع، از یک سو مناطق این کشور از یک استقلال نسبی در حوزه اختیارات خود برخوردار هستند و از سوی دیگر قدرت عمودی از مرکز با تاکید بر سرزمین مادری و هویت ملی، سبب همبستگی در این کشور با نزدیک به 200 قومیت شده است.