آرشیو دو‌شنبه ۲۴‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۹۸۴
اصناف و تشکل ها
۳۰

شیوه ارائه نهاده های یارانه ای حاشیه ساز شد

اختلاف نظر تشکل های مرتبط با صنعت مرغ

درحالی که قیمت مرغ و تخم مرغ در بازار به شدت افزایش یافته است، تشکل های مرتبط با صنعت طیور، دیدگاه های مختلفی در مورد آینده بازار مرغ بیان می کنند. برخی بر این باورند که نهاده های لازم در اختیار تولیدکنندگان قرار دارد و این در میان مدت به آرامش بازار محصولات نهایی منجر خواهد شد و برخی دیگر اما، نظر متفاوتی دارند و فرآیند واردات یا توزیع نهاده ها را مناسب ارزیابی نمی کنند.

در ماه های اخیر به دلیل نوسان و تاخیر در تخصیص ارز، خرید و واردات نهاده های دام و طیور از جمله کنجاله سویا و ذرت از کشورهای مختلف با مشکل روبه رو شده بود بنابراین بخش قابل توجه نهاده های طیور که باید از طریق ارز رسمی و دولت در اختیار این صنعت قرار می گرفت، عملیاتی نشد.

به گفته برخی تولیدکنندگان تنها نزدیک 30 درصد نهاده های موردنیاز با ارز رسمی و بقیه از طریق بازار آزاد با نرخ های نجومی تامین می شود که همین امر موجب ضرر و زیان هنگفت تولیدکنندگان صنعت طیور کشور شده است.

اکنون قیمت هر کیلوگرم کنجاله سویا در بازار آزاد نزدیک 15 هزار تومان و ذرت حدود سه هزار و 500 تومان است که تولیدکنندگان ناچارند نزدیک 70 درصد نیاز خود را تنها در بخش تامین نهاده ها از این بازار تامین کنند.

این درحالی است که از اواسط شهریور ماه امسال ترخیص یک میلیون و 600 هزار تن نهاده های دامی در بندر امام خمینی(ره)، بندرعباس و چابهار به طور همزمان کلید خورده و بارگیری به سمت استان ها انجام شد.

طی دو ماه گذشته 450 میلیون یورو به شرکت پشتیبانی امور دام اختصاص یافت که موجب شد علاوه بر حفظ ذخایر نهاده های دامی، خرید در قالب 30 کشتی از کشورهای هند و برزیل انجام شود.

   اخیرا نهاده ای وارد نشده است

مجید موافق قدیری در گفت وگو با خبرگزاری مهر درباره اینکه چرا به رغم اینکه هفته گذشته شرکت پشتیبانی امور دام اعلام کرد نهاده وارد کشور شده و درحال توزیع در استان ها است، تغییری در وضعیت بازار نهاده ها ایجاد نشده و قیمت ها همچنان روند صعودی دارد؟، اظهار کرد: محموله حدود 200 هزار تنی کنجاله سویای شرکت پشتیبانی که در انبارهای بندر حضرت امام(ره) موجود است مربوط به واردات ماه های گذشته بوده که ارز آن به تازگی توسط بانک مرکزی تامین شده است.

وی اضافه کرد: بنابراین به نظر می رسد اخیرا نهاده ای وارد نشده و چهار کشتی کنجاله سویای هند مربوط به حواله ای است که خریدار، کالا را ارسال نکرده و به تازگی روپیه هند دریافت کرده اند که از هند کنجاله سویا خریداری کنند که دو کشتی در راه و دو کشتی نیز درحال بارگیری است، بنابراین شرکت پشتیبانی صرفا مبادرت به فروش ذخیره استراتژیک کرده و این اقدام اثر بخشی چندانی نیز نداشته است.

این فعال بخش خصوصی تصریح کرد: به اعتقاد بنده اگر می خواهیم عطش بازار در زمینه کنجاله سویا فروکش کند باید حداقل 500 هزار تن کنجاله سویا در این ماه به بازار عرضه شود و متاسفانه این میزان موجودی نداریم. اگر عرضه در این ماه به اندازه کافی صورت نگیرد این میزان در ماه بعد به 650 هزار تن افزایش می یابد.

   توزیع ارز رانتی و سلیقه ای

قدیری در بخش دیگری از سخنان خود ادامه داد: نکته قابل توجه در این میان توزیع رانتی ارز است و اینکه ارز به صورت سلیقه ای به نهادهای دولتی و وابسته های دولت تخصیص داده شده است، ضمن اینکه تجربه نشان داده دولت بازرگان خوبی نیست و همین اقدامات مشکل را هم دوچندان کرده است. ما معتقدیم اگر دولت می خواهد این مشکل حل شود باید به بخش خصوصی واقعی اهمیت دهد و از تجربیات آنها استفاده کند.

وی اضافه کرد: با توجه به اینکه الگوی خرید نهاده ها در بازار جهانی براساس فصول سال است، تزریق قطره چکانی ارز درحال حاضر، نظام متعارف خرید خارجی و تجارت بین المللی کشور را درخصوص نهاده های دامی تولید خوراک دام به هم زده و بهای تمام شده کالای خریداری شده نسبت به شیوه های تخصصی بسیار بالاتر رفته و در نتیجه جذابیت بازار برای فعالیت های تجاری سالم و رسمی کاهش پیدا کرده و همین موضوع کافی است تا شرایط فضای سالم تجارت را تحت تاثیر قرار دهد.

وی درباره میزان توزیع نهاده ها در کشور نیز افزود: متاسفانه با توجه به اینکه کالا از بنادر توزیع نمی شود آمار دقیق نیاز و توزیع را نداریم ولی با توجه به افت شدید قیمت جوجه و قیمت بالای نهاده های دامی در بازار غیررسمی، می توان این تحلیل را داشت که بازار به شدت کوچک شده به طوری که جوجه یک روزه قابل جذب نیست، ضمن اینکه برای همین بازار کوچک هم نهاده دامی به اندازه کافی موجود نیست که قیمت ها به شدت بالا رفته است.

   صنعت پروتئین در آستانه ورشکستگی

قدیری تصریح کرد: بنابراین می توان گفت عملا صنعت پروتئین و مهم ترین حلقه زنجیره تامین پروتئین که همان صنعت خوراک دام است، کارکرد اقتصادی خود را از دست داده و در حال ورشکستگی است.

وی با بیان اینکه حضور دولت به عنوان قانون گذار، ناظر و حامی در کل زنجیره تامین می توانست اثرگذار باشد، گفت: دولت با دخالت مستقیم در واردات و رقابت با واردکنندگان و تضعیف آنها در یک برهه زمانی اقدام نادرستی کرد که موجب بر هم زدن آرامش بازار شد.

این فعال بخش خصوصی ادامه داد: ما معتقدیم حضور دولت به عنوان رقیب در هر بخش از صنعت بدون شک آسیب زاست حتی در شرایط جنگی و تحریمی این اقدامات می تواند وضعیت را بدتر کند. کما اینکه سهم دولت در همین شرایط تحریم و رانتی هیچ وقت به کارآمدی بخش خصوصی نبوده و حتی تجربه کشورهای توسعه یافته هم نشان داده راهی که می رویم به بن بست ختم می شود.

قدیری همچنین درباره اینکه وزارت جهاد کشاورزی خبر از اصلاح ایرادات سامانه بازارگاه داده، درحال حاضر وضعیت این سامانه را چگونه ارزیابی می کنید؟،گفت: رصد و پایش حق دولت است و ما هم تایید می کنیم. اما هیچ گاه سامانه ای انحصاری که توسط یک بخش غیرصنفی توسعه پیدا کند، نمی تواند جایگزین مکانیزم رقابتی و خود تکامل یافته چندصد ساله بازار شود. هیچ سامانه انحصاری موفق نخواهد بود حتی این سامانه جدیدی که ماه هاست فقط «حرف» آن مطرح است و به دلیل ایراداتی که دارد عملا نمی تواند موثر واقع شود.

وی تصریح کرد: برای رفع این مشکل باید دولت نقش خود را به عنوان ناظر و قانون گذار بر توسعه سامانه های موازی تعریف کند تا ساختار تکاملی سریع تر در این سامانه ها اتفاق بیفتد و به رفع مشکل کمک شود.

قدیری در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه از ابتدای امسال تا 15 شهریور ماه سال جاری 371 هزار و 232 تن کنجاله سویا به ارزش 148 میلیون و 133 هزار و 988 دلار وارد کشور شده است، گفت: 4 میلیون و 431 هزار و 92 تن ذرت به ارزش یک میلیارد و 70 میلیون و 959 هزار و 963 دلار وارد شده همچنین میزان واردات جو نیز از ابتدای فروردین تا 15 شهریور ماه سال جاری به کشور 855 هزار و 415 تن به ارزش 214 میلیون و 772 هزار و 730 دلار بوده است.

   هفت هزار تن بارگیری روزانه نهاده ها از بنادر

به گفته «محمدرضا طلایی» مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور روزانه بین 6 تا 7 هزار تن نهاده دامی به استان ها بارگیری و ارسال می شود که از این هفته قرار است این رقم به روزانه 12 هزارتن برسد.

وی براین باور است که با ورود جدید نهاده هایی همچون کنجاله سویا و ذرت نهاده های مورد نیاز صنعت تامین می شود و مشکلی در این خصوص نیست.

بنابراین تغییر در ذائقه طیور علاوه بر افزایش چند برابری سایر هزینه های تمام شده تولید از جمله دارو، واکسن، بیمه و انرژی، مشکلات عدیده ای برای این بخش به وجود آورده است که هزینه تمامی این مشکلات را تولیدکنندگان و مصرف کنندگان نهایی می پردازند و دلالان از این زنجیره ضرر و زیان مستثنی هستند.

   تغذیه نامناسب علت همنوع خواری طیور

اخیرا فیلم هایی در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته شده بود که برخی مرغ ها در یک مرغداری، به همنوع خواری روی آورده و مرغ های ضعیف تر را می خوردند.

«محمدعلی کمالی» مدیرعامل اتحادیه سراسری تعاونی های مرغداران گوشتی ایران پریروز در گفت وگو با «ایرنا» گفته بود: کمبود دان، تغذیه نامناسب و گرسنگی عامل اصلی همنوع خواری در بین جوجه ها و مرغ ها شده که با ورود نهاده های دامی جدید امیدواریم این مشکل برطرف شود.

وی افزود: به دلیل افزایش قیمت نهاده های طیور همچون کنجاله سویا و ذرت، تولیدکنندگان امکان ارائه جیره غذایی مناسب به طیور را ندارند، بنابراین کمبود تغذیه باعث شده مرغ ها و جوجه ها اقدام به همنوع خواری کنند. مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران اظهار کرد: این درحالی است که نهاده های دام و طیور با نرخ ارز 4 هزار و 200 تومان خریداری و وارد کشور می شود بنابراین باید هر کیلوگرم کنجاله سویا با قیمت 2 هزار و 450 تومان و ذرت یک هزار و 500 تومان به دست تولیدکنندگان برسد.

کمالی تصریح کرد: با توجه به گرانی و کمبود نهاده های طیور، مرغداران نمی توانند جیره غذایی مناسب را برای طیور تهیه کنند، بنابراین از حداقل جیره استفاده می کنند که موجب چنین معضلاتی در واحدهای تولیدی شده است.

وی با بیان اینکه طیور در اثر گرسنگی جوجه ها و مرغ های ضعیف تر را به مصرف می رسانند، اضافه کرد: این ابتدای همنوع خواری در بین طیور به دلیل کمبود دان است و ادامه این روند باعث تلفات جدی در واحدهای تولیدی خواهد شد که به طور قطع، موجب کاهش تولید در ماه های آتی می شود.

مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران با بیان اینکه اکنون به دلیل کمبود و گرانی نهاده های طیور در بازار مرغداران علاوه بر کمبود نقدینگی، انگیزه ای برای سرمایه گذاری ندارند، گفت: به طور قطع، تعادل تغذیه ای یک مولفه مهم در تولید به شمار می رود که کمترین تغییری در آن می تواند آسیب های جدی به تولید وارد کند.

کمالی بر این باور است که شیوع همنوع خواری می تواند واحدهای تولیدی را مستعد درگیری با بیماری های مختلف طیور سازد که هزینه های هنگفتی را برای تولیدکنندگان در پی خواهد داشت.

وی با بیان اینکه درحال حاضر 70 درصد نهاده های طیور از بازار آزاد تامین می شود، گفت: بنابراین با نرخ آزاد نهاده ها باید هر کیلوگرم مرغ زنده حدود 18 هزارتومان درب واحدهای تولیدی خریداری شود درحالی که اکنون قیمت هر کیلوگرم مرغ زنده درب واحدهای تولیدی به طور میانگین بین 12 هزار و 300 تا 12 هزار و 500 تومان است، یعنی تولیدکنندگان این محصول روی هر کیلوگرم تولید خود روزانه بیش از 2 هزار تا 2 هزار و 500 تومان با نهاده های با نرخ مصوب و 5 تا 6 هزارتومان با نهاده های نرخ آزاد ضرر می دهند.

به گفته وی، این به آن معناست که این محصول با قیمت کمتر از نرخ مصوب 15 هزار تومان ستاد تنظیم بازار کشور است.

   مرغ کالای لاکچری نیست

«حبیب اسدالله نژاد» نایب رئیس کانون انجمن صنفی مرغداران گوشتی نیز در گفت وگو با «ایرنا» گفت: وعده های چند ماه گذشته در تامین نهاده های دامی محقق نشد که همین امر صنعت طیور را با چالش جدی روبه رو کرد.

وی با بیان اینکه مرغ یک کالای لاکچری نیست، اظهار کرد: با افزایش قیمت تمام شده محصول، نرخ گوشت مرغ افزایش یافته به طوری که اکنون با پایین آمدن توان خرید مردم، تقاضای این محصول نیز افزایش پیدا کرده است. نایب رئیس کانون انجمن صنفی مرغداران گوشتی ایران براین باور است که بخش عمده سبد خانوار ایرانی را مصرف مرغ تشکیل می دهد و باید تلاش کنیم این محصول از سبد خانوار حذف نشود.

اسدالله نژاد افزود: امیدواریم با ورود نهاده های جدید در سامانه بازارگاه مشکل صنعت طیور هر چه سریع تر برطرف شود.

   سامانه بازارگاه و نگرانی نشت اطلاعات

هر چند سامانه بازارگاه می تواند به شفافیت بازار در شرایط چندنرخی بودن ارز و به تبع چندنرخی شدن نهاده ها منجر شود، ولی در عین حال این نگرانی را همراه خود دارد که شرکت های توزیع کننده، اطلاعات مشتریان رقیب خود را برای شرایط بازار بعدی ذخیره کنند.

مطابق رویه این سامانه، هر شرکت توزیع کننده باید اطلاعات مشتریان خود را از طریق تشکل مرتبط در سامانه بارگذاری کند. اطلاعاتی که اگر چه در شرایط فعلی و کمبود نهاده ها، اهمیت چندانی ندارد و هر توزیع کننده، به میزان سهمیه ای که دریافت می کند، با صف خریدار مواجه می شود، ولی بعدها که بازار به حالت تعادل برگردد، این اطلاعات می تواند در رقابت بین شرکت های توزیع کننده موثر واقع شده و آنچه اصطلاحا مشتری دزدی نامیده می شود، به شکل پررنگ تری کلید بخورد.

مجید موافق قدیری / رئیس انجمن خوراک دام و طیور و آبزیان ایران

 به نظر می رسد اخیرا نهاده ای وارد نشده و 4 کشتی کنجاله سویای هند مربوط به حواله ای است که خریدار، کالا را ارسال نکرده و به تازگی روپیه هند دریافت کرده اند. اگر می خواهیم عطش بازار در زمینه کنجاله سویا فروکش کند باید حداقل 500 هزار تن کنجاله سویا در این ماه به بازار عرضه شود و متاسفانه این میزان موجودی نداریم

 محمدعلی کمالی / مدیر عامل اتحادیه تعاونی های مرغ داران گوشتی

 کمبود دان، تغذیه نامناسب و گرسنگی عامل اصلی همنوع خواری در بین جوجه ها و مرغ ها شده که با ورود نهاده های دامی جدید امیدواریم این مشکل برطرف شود. به دلیل افزایش قیمت نهاده های طیور همچون کنجاله سویا و ذرت، تولیدکنندگان امکان ارائه جیره غذایی مناسب به طیور را ندارند.

حبیب اسدالله نژاد /  نایب رئیس کانون انجمن صنفی مرغداران گوشتی ایران

 بخش عمده سبد خانوار ایرانی را مصرف مرغ تشکیل می دهد و باید تلاش کنیم این محصول از سبد خانوار حذف نشود. امیدواریم با ورود نهاده های جدید در سامانه بازارگاه، مشکل صنعت طیور هر چه سریع تر برطرف شود.