آرشیو دو‌شنبه ۲۴‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۷۴۴۳
اقتصادی
۹

اوپک طرفدار قیمت های منصفانه است

دکتر مهدی عسلی (اقتصاددان انرژی و مدیرکل سابق امور اوپک)

خاطرات زیادی از دبیرخانه اوپک چه زمانی که در آن کار می کردم و چه زمانی که به عنوان مدیرکل امور اوپک و مجامع انرژی برای شرکت در جلسات کمیسیون اقتصادی و کنفرانس های اوپک به دبیرخانه اوپک می رفتم، دارم. اما یکی از آنها را در اینجا ذکر می کنم:در سال 2011 دبیرکل اوپک (آن زمان آقای سالم البدری بود) به من ماموریت داد همراه ایشان در کنگره جهانی نفت (World Petroleum Congress, WPC)، که در اوایل دسامبر و در دوحه قطر برگزار می شد، شرکت کنم. علاوه بر من یک کارشناس دیگر هم از دبیرخانه اوپک در آن کنگره شرکت داشت. این کنگره از گردهمایی های مهم و معروف مربوط به صنعت نفت است که هر سه سال یکبار برگزار می شود و در آن هزاران نفر از کارشناسان، مدیران صنایع نفت و انرژی، سرمایه گذاران، صاحبنظران، ارباب مطبوعات، مقامات کشورهای تولید کننده و مصرف کننده نفت، روسا و مسئولان سازمانها مرتبط با نفت و انرژی، دیپلمات ها و غیره شرکت می کنند. به دلیل شمار زیاد شرکت کنندگان جلسات موازی متعددی به طور همزمان برگزار می شود اما برخی از جلسات به دلیل اهمیت حالت عمومی تری دارد و جمعیت بیشتری در آنها حضور می یابند.  از برنامه کنگره می دانستیم که قرار است دبیرکل اوپک همراه با دبیرکل آژانس بین المللی انرژی (IEA) و چند نفر از شخصیت های بین المللی نفت و انرژی در جلسه مهمی به عنوان اعضای پنل شرکت کند. گرداننده جلسه یک مجری معروف از تلویزیون سی ان ان (جان دفتریوس) بود که معمولا با طرح سوالات سخت ضمن نمایش تسلط و آگاهی خود نسبت به موضوع طرف مقابل را به چالش می کشید. سی ان ان آن ایام برنامه هایی با اجرای دفتریوس در مورد بازارهای نفت داشت و لحن او نسبت به اوپک هم چندان دوستانه نبود. مخصوصا که قیمت نفت در آن زمان نسبتا بالا بود و غربی ها معمولا اوپک را مسئول بالا رفتن قیمت نفت می دانند. قبل از کنگره در یکی از جلسات در دبیرخانه (فکر می کنم در مورد راهبرد بلند مدت اوپک یا موضوع یارانه های انرژی در کشورهای تولید کننده نفت بود که من هم عضو کمیته کارشناسی آنها بودم) بحثی در مورد قیمت های نفت پیش آمد.پیشنهاد من آن بود که ما همواره باید از قیمت های منصفانه (Fair Price) برای نفت دفاع کنیم. و در پاسخ یکی از حاضران جلسه که تعریف قیمت منصفانه برای نفت را پرسید توضیح دادم که قیمتی است که به اندازه کافی بالا است تا سرمایه گذاری لازم برای ایجاد ظرفیت بلند مدت نفت را فراهم کند و عرضه پایدار ایجاد کند اما به اندازه کافی نیز پایین است که بر رشد اقتصادی دنیا اثر منفی نگذارد. این مفهوم در آن جلسه بحث شد. هفته بعد اتفاقا در جلسه کنگره که دبیرکل اوپک در پنل آن شرکت داشت مجری از دلایل قیمت بالای نفت پرسید و اینکه اوپک چه قیمتی را برای نفت می خواهد. دبیرکل پاسخ داد که قیمت های بالای نفت به نفع اوپک نیست زیرا تقاضا برای نفت اوپک را کاهش و انگیزه سرمایه گذاری برای ایجاد ظرفیت های حامل های انرژی جایگزین را بالا می برد. او ادامه داد که اوپک از قیمت های منصفانه برای نفت حمایت می کند و در مقابل سوال مجری مفهوم قیمت منصفانه را هم از نظر اوپک توضیح داد. این باعث شد لحن مجری تغییر کند. در بازگشت دبیرکل اشاره کرد که مباحث آن جلسه دبیرخانه قبل از کنگره بسیار مفید بود و تشکر کرد. برای من جالب بود که بحث های کارشناسی چگونه می تواند مدیرانی را که لزوما اقتصاد انرژی نخوانده اند کمک کند.