آرشیو سه‌شنبه ۲۵‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۷۴۳
صفحه اول
۱
نقد روز

بازی با حاصل جمع صفر

علی صارمیان

روزگاری خوش بینان، سند چشم اندازی برای کشور به امضای بالاترین مقام کشور رساندند. قطعا این چشم انداز و برنامه، تخیلی نبوده است و باید ما به آن چشم انداز نزدیک می شدیم. اما آنچه در جامعه اکنون از وضعیت سیاسی - اقتصادی گرفته تا تمایل مشارکت جویی که در دور دوم انتخابات مجلس، ناظرین صندوق ها و شمار رای دهندگان به تساوی رسیده اند تا نفوذ کلام مسوولان نظام برای راهبری جامعه، یک حرکت بکسواد (لعزش کلاج بین دیسک یا همان بکس و باد) به وجود آورده است که هر چه بر پدال گاز فشار  بیشتری وارد شود فقط صدای گوشخراش و دود ماشین جامعه را خواهیم شنید.  علت چیست؟ چرا وضعیت ما رو به جلو نیست . علت ها بسیار است ولی علت العلل، خنثی سازی دولت توسط جامعه و بالعکس است. در واقع هم دولت و هم جامعه حرکت می کنند ولی چون آشتی ملی وجود ندارد و درگیری و همراهی مثبتی در بطن و لایه های زیرین وجود ندارد؛ این دو در خلاف جهت هم حرکت می کنند و ماحصل این کنش ها صفر می شود.  از نظر جامعه شناسی این وضعیت را بازی با حاصل جمع صفر می گویند؛ به این معنا که هر اندازه حوزه اقتدار دولت بیشتر باشد «جامعه مدنی» محدودتر و بالعکس هر چه حوزه جامعه مدنی وسیع تر باشد، حوزه حرکت دولت کوچک تر می شود.  یک نمونه را در نظر بگیرید. موضع گیری معاونت حقوق بشر قوه قضاییه به عنوان نماینده دولت در برابر موضع گیری بخشی از کنشگران و هنرمندان به عنوان نمایندگان جامعه مدنی.  این دو دقیقا در خلاف جهت همدیگر و خنثی سازی یکدیگر پدال گاز را فشار می دهند. حال بماند که هر کدام به سمت یارگیری و کثرت جمعیت سمت خود می روند که فقط دود اگزوز جامعه زیاد می شود تا زمانی که دیسک و صفحه ماشین جامعه می سوزد و جامعه ایران نه دولتی قوی و نه جامعه مدنی قوی خواهد داشت چون این دو همدیگر را فرسوده اند لذا جامعه و دولت اسقاط می شوند که اهل امنیت می دانند که در این محاصره عربی - عبری چقدر خطرناک خواهد بود.  راه حل چیست؟ 3 گام همبستگی ملی لازم است: 1- جهت گیری اشتراکی و توافقی مبتنی بر مصالحه ملی 2- دیدار، دیدن و شنیدن و گفت وگو بین دولت به معنای حاکمیت و جامعه مدنی برای نزدیک کردن نگاه و عقب نشینی از موضع لجاجت 3- برداشتن گام های مشترک برای رفع نگرانی های مشترک.  در غیر این صورت بازی فعلی دولت و جامعه ماحصلش صفر مطلق خواهد بود و وقوع امر خارق العاده بعید به نظر نخواهد رسید.