آرشیو سه‌شنبه ۲۵‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۲۲۵۶۳
دانشگاه
۸

100 هزار دکتر بیکار تا سال 1400 !

ماشین تولید «دکتر» در کشورمان با شتابی عجیب در حال تولید است، تا جایی که می شود با حسابی سرانگشتی دریافت طی چند سال آینده با خیل عظیم دانش آموختگان بیکار دکتری مواجه خواهیم بود!

واقعیت تلخی که معاون وزیر علوم نتیجه آن را این گونه توضیح می دهد: «به طور طبیعی دانش آموختگان دکتری آینده شغلی خود را در دانشگاه می بینند، این در حالی است که در بهترین حالت بین پنج تا 6 هزار نفر از 20 هزار شرکت کننده دارای مدرک دکتری، جذب دانشگاه می شوند و این موضوع به این معناست که سالانه 15 هزار فارغ التحصیل دکتری بیکار تحویل جامعه می دهیم در شرایطی که جای مناسبی برای اشتغال آنها نداریم.»!

اظهارنظری که البته ابتدای امسال بیان شده و ویرایش های بعدی آن، کمی متفاوت است؛ معاون وزیر علوم در دی ماه 97 بیان کرد: «در مقطع دکتری، 100 هزار دانشجوی دکتری مشغول به تحصیل هستند که از این تعداد چهار هزار نفر جذب دانشگاه شده اند.»

شرایطی که موجب شده شمار دانش آموختگان بیکار دکتری در کشور در 5 سال اخیر، 7 برابر شود. این را سرپرست معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه جامع علمی کاربردی می گوید تا تاکید کند که این روند نیازمند اصلاح است. روندی که البته می دانیم شتاب گرفته و به اینجا رسیده که ظرفیت پذیرش دکتری (دولتی و آزاد) در سال جاری، 24 تا 26 هزار نفر بوده است!

از سوی دیگر، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به اینکه یکی از دلایل تمایل دانشجویان برای شرکت در آزمون دکتری، فراهم نبودن بازار کار است، گفت: اگر وضعیت بازار کار مناسب بود، دانشجویان با مدرک لیسانس و فوق لیسانس جذب بازار کار می شدند ولی با این شرایط ترجیح می دهند بیکاری را مقداری به تاخیر بیندازند. آنها تصور می کنند با مدرک دکتری راحت تر می توانند شغل پیدا کنند در حالی که شاغل شدن با مدرک دکتری بسیار سخت تر است.

افزون بر این، معاون آموزشی سابق دانشگاه تهران با بیان اینکه بیکاری از مقاطع قبل به مقطع دکتری سرایت می کند، گفت: وقتی نمی توانیم برای دانشجویان کارشناسی و ارشد شغل فراهم کنیم، ادامه تحصیل در مقطع دکتری دردی را دوا نمی کند. زیرا هر گرایشی در مقطع بالاتر، تخصصی تر خواهد شد. مثلا دانشجوی کارشناسی می تواند در بسیاری از مشاغل مشغول فعالیت شود، ولی همین دانشجو با ورود به مقطع دکتری بر یک موضوع متمرکز می شود و در نتیجه شغل مرتبط با رشته اش خیلی محدودتر خواهد شد.

اعداد و ارقامی که اگر همه آنها را کنار هم قرار دهیم، به دورنمایی عجیب و حتی شوک آور خواهیم رسید؛ دورنمایی که برای سال 1400، حتی از یکصد هزار دانش آموخته دکتری بیکار نیز فراتر می رود چراکه سالانه حدود 20 هزار دکتر بیکار به جامعه افزوده می شود و هم اکنون نیز همین میزان دکتر بیکار داریم. خیل بیکارانی که شمارشان از ظرفیت ورزشگاه بزرگ آزادی نیز افزون است، آن هم به شرطی که روند افزایش ظرفیت دکتری در وضعیت امسال متوقف بماند و به مانند سال های گذشته رشد نکند!