آرشیو سه‌شنبه ۲۵‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۵۷۵۶
زندگی: سلامت
۱۴

پیوند کلیه و ازدواج و باروری

دکتر سلمان اسلامی (متخصص اورولوژی کلیه و مجاری ادرار)

متاسفانه با شیوع بالای دیابت و فشار خون و سایر بیماری های زمینه ای، نارسایی کلیوی رو به افزایش است. بسته به شرایط فرد و میزان عملکرد کلیه ها، نارسایی به سه دسته خفیف، متوسط و شدید تقسیم می شود. در موارد نارسایی شدید، با توجه به عدم کارکرد کافی و مناسب، سموم و مواد زائد و آب اضافی در بدن تجمع می یابد و اختلال عملکردی پدید می آورد. در این مرحله معمولا فرد نیازمند انجام دیالیز یا پیوند کلیه است. با توجه به وجود برخی بیماری های زمینه ای منجرشونده به نارسایی کلیه در دوران نوجوانی و جوانی، دسته قابل توجهی از زنان و مردان در سنین فعال باروری، به پیوند کلیه نیاز پیدا می کنند. مسائل جنسی و باروری در اغلب این افراد، مساله ساز است.

تجمع سموم در بدن از یک طرف و فرآیند دیالیز و داروهای مصرفی در بیماران پیوندی از سوی دیگر، به همراه مسائل روحی روانی و استرس ناشی از بیماری، عملکرد جنسی و باروری فرد را تحت الشعاع قرار می دهد. در صورت وجود اختلال نعوظ در این افراد، تقویت روحی و فیزیکی آنها لازم است. از نظر روحی روانی لازم است استرس ناشی از بیماری کنترل شود و از نظر فیزیکی، لازم است به منظور تقویت نعوظ داروهای کمکی مثل ترکیبات ویاگرا تجویز گردد.

یکی از ابهامات موجود برای این افراد، وضعیت باروری در آقا و خانم است. همان طور که می دانید مصرف داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی در بیماران پیوندی، اجتناب ناپذیر است. این داروها با به هم زدن چرخه طبیعی تخمک گذاری در خانم ها و چرخه طبیعی اسپرم سازی در آقایان، میزان باروری طبیعی و خودبه خود را کاهش می دهند. ولی این کاهش در میزان باروری طبیعی، به منزله ناباروری قطعی نیست و بیمار می تواند با استفاده از درمان های کمک باروری، تحت نظر متخصص زنان یا اورولوژی، بارور شود. سوال شایع دیگر با توجه به محل قرارگیری کلیه پیوندی، این است که آیا زنان دارای کلیه پیوندی می توانند فرآیند طبیعی حاملگی را طی کنند یا نه. مشخصا عوارض احتمالی دوران باروری در مادران باردار دارای کلیه پیوندی بالاتر از افراد معمول است. ولی معمولا با نظارت دقیق متخصص زنان و نفرولوژیست و رعایت دقیق توصیه پزشکان، معمولا بارداری بدون مشکل خاص و مهمی ختم می شود. البته به طور معمول توصیه می شود سه سال اول بعد از پیوند، برای بارداری اقدام نشود.

همچنین در صورت منع پزشک برای دوره حاملگی، می توان با انجام لقاح مصنوعی از تخمک و اسپرم زن و مرد، سلول جنین حاصله از لقاح را به رحم فرد دیگر منتقل کرد و دوران حاملگی را این گونه به پایان رساند.