آرشیو چهار‌شنبه ۲۶‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۹۸۶
نفت ، پتروشیمی و کالاهای پایه
۱۶

فرصتی جدید برای معادن مگنتیتی در پی تحولات اخیر کامودیتی فولادساز ایجاد شد

بازار سنگ آهن به حرف تحلیلگران گوش نداد

راضیه احقاقی

دنیای اقتصاد : زمان آن رسیده که تحلیلگران بین المللی اعتراف کنند که برآورد درستی نسبت به آینده سنگ آهن نداشتند و برخلاف برآوردهای اولیه آنها، شیوع کرونا نه تنها نتوانست نرخ سنگ آهن را کاهشی کند که شاهد افزایش قابل توجه بهای این محصول در هفته های اخیر بودیم، به گونه ای که نرخ هر تن سنگ آهن 65 درصد برزیل تحویل بندر Qingdao چین در روزهای ابتدایی سپتامبر از مرز 140 دلار نیز گذشت و به این ترتیب سنگ آهن به بیشترین رقم ظرف 6 سال اخیر رسید.

افزایش فراتر از پیش بینی تقاضای فولاد چین پس از کنترل ویروس کرونا در این کشور عامل اصلی رشد تقاضای جهانی برای سنگ آهن و افزایش نرخ این محصول بود. میزان واردات سنگ آهن چین در سه ماه گذشته، نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش 20 درصدی داشته است. البته بهای فولاد در چین در روزهای اخیر اندکی افت داشت که همین موضوع باعث شد تا روند رو به رشد نرخ جهانی سنگ آهن باوجود استمرار تقاضا برای آن متوقف شود. هرچند که باتوجه به آغاز به کار کوره های بلند فولادسازی در دنیا از ماه اکتبر و همچنین روند رو به رشد نرخ کامودیتی ها با کاهش ارزش دلار اغلب فعالان بازار معتقدند که بهای سنگ آهن مجدد به فاز افزایشی خود برمی گردد. دوشنبه در بازار فیزیکی شمال چین، سنگ آهن عیار 62 درصد با 1/ 1 درصد رشد به 75/ 130 دلار در هر تن رسید که رکورد جدید شش و نیم ساله برای این کامودیتی فولادساز به شمار می رود.

نادرست شدن برآوردهای تحلیلگران بازار سنگ آهن با دست کم گرفتن چین

گای لو پیج، مدیر موسسه مالی RM درخصوص غلط از آب درآمدن پیش بینی های تحلیلگران دنیا درخصوص کاهش قیمت جهانی سنگ آهن در سال 2020 می گوید: درحالی که اغلب تحلیل های بین المللی از افت بهای جهانی سنگ آهن در اثر کاهش تقاضای جهانی فولاد با شیوع ویروس کووید-19 خبر می داد، شاهد آن بودیم که پس از دورانی کوتاه که بازار سنگ آهن با کاهش تقاضا و قیمت روبه رو شد، مجدد وارد فاز افزایشی شد. دست کم گرفتن تقاضای چین برای سنگ آهن و عدم پیش بینی بازگشت سریع این کشور به شرایط عادی علت اصلی نادرست بودن برآوردهای اولیه نسبت به این بازار بود. چین پس از مدتی کوتاه به قرنطینه های سختگیرانه خود پایان داد و افزایش قابل توجه تقاضای این کشور برای فولاد باعث رشد تقاضای جهانی سنگ آهن شد، به گونه ای که باید اذعان کرد در اواخر ماه آگوست امسال (هشتمین ماه سال 2020)، ورق در بازار عرضه و تقاضای سنگ آهن دنیا برگشت و تقاضای چین توانست بازارهای دنیا را تحت الشعاع قرار داده و نشان دهد که تمامی پیش بینی ها برای کاهش مصرف امسال نادرست بوده است.

استمرار روند کاهشی تولید سنگ آهن در عین رشد تقاضا

مارک ایمز که مدیر غیر اجرایی معدن مگنتیت استرالیای جنوبی، نیز علت برآوردهای نادرست اقتصادی موسسات مختلف درخصوص بهای سنگ آهن را نداشتن برآورد درست این موسسات از عرضه و تقاضا در این بازار می داند. وی معتقد است که افزایش قیمت های فعلی در بهای سنگ آهن برای فعالان این صنعت اتفاقی عجیب نبوده و از حدود یک سال و نیم قبل نیز قابل پیش بینی بود. با این وجود اغلب تحلیلگران بین المللی به استمرار روند افزایشی تقاضا در چین بدبین بوده و به همین علت با شیوع ویروس کرونا با برآورد کاهش تقاضا به این نتیجه رسیدند که روند کاهشی در نرخ سنگ آهن ادامه پیدا کرده و حتی ممکن است قیمت ها به کمترین رقم ظرف 18 ماه اخیر برسد. با این وجود شاهد بودیم که قیمت ها پس از زمان اندکی کاهش وارد مدار صعود شد.

در سال های اخیر روند رو به رشد تقاضای جهانی برای فولاد باعث شده تا میزان تقاضا برای سنگ آهن نیز افزایشی باشد.

پس از کنترل کرونا در چین باتوجه به اقدامات حمایتی دولت این کشور از فعالیت های ساخت و ساز به منظور افزایش تولید ناخالص داخلی در این کشور، میزان تقاضا برای فولاد بالا رفت که همین موضوع به طور مستقیم بر تقاضای سنگ آهن اثرگذار شد اما شیوع کرونا در دنیا و درگیری سایر کشورها با این ویروس از سویی از سطح تولید جهانی این محصول کاسته بود و از طرف دیگر نیز حمل و نقل بین المللی را محدود کرده بود که همین موضوع تامین سنگ آهن را برای فولادسازان چین دشوار کرده و عاملی در جهت رشد قیمت این محصول شد. برزیل به عنوان یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان سنگ آهن دنیا چند ماهی است که به صورت جدی درگیر شیوع ویروس کرونا بوده و همین موضوع نیز باعث شده تا از سطح تولید این سنگ آهن در این کشور کاسته شود. استرالیا نیز به عنوان دیگر کشور بزرگ تولیدکننده سنگ آهن دنیا از اثرات شیوع این ویروس در امان نمانده و همین موضوع نیز بر استمرار کمبود در بازارهای جهانی اثرگذار شده است.

بررسی محموله های سنگ آهن سه کشور اصلی تولیدکننده سنگ آهن دنیا یعنی استرالیا، برزیل و آفریقای جنوبی توسط گروه مطالعاتی UBS نشان داده که در هفته منتهی به 6 سپتامبر امسال، کل محموله های صادراتی سنگ آهن این 3 کشور، کاهش 7 درصدی داشته و به 5/ 24 میلیون تن رسیده است. البته این کاهش عمدتا مربوط به برزیل بوده است چرا که میزان کاهش صادرات سنگ آهن برزیل 16 درصد بوده اما تغییری در محموله های صادراتی استرالیا ایجاد نشده و میزان محموله های آفریقای جنوبی نیز در این مدت رشد داشته است.

رشد تقاضا با شروع به کار کوره های بلند فولادسازی

طی یک ماه گذشته تعدادی از تولیدکنندگان فولاد چین با روش کوره بلند که در اثر کرونا و کاهش موقت تقاضا، تولید خود را متوقف یا کاهش داده بودند، مجدد شروع به کار کردند که همین موضوع تاثیری بسزا در داغ شدن بازار سنگ آهن دنیا داشت. اما براساس پیش بینی UBS راه اندازی مجدد کوره های بلندی که متوقف شده اند زمانبر بوده و حتی ممکن است یک ماه نیز به طول انجامد. براساس تخمین این موسسه حدود 30 درصد ظرفیت کوره های بلند تولید فولاد در دوران کرونا از کار ایستاد و با رشد مجدد تقاضا برآورد می شود که 22 کوره بلند فولادسازی آماده آغاز به کار هستند.

شرکت ژاپنی Nippon Steel ازجمله مجموعه هایی بود که در ماه فوریه 6 کوره از 16 کوره بلند خود را از مدار تولید خارج کرد و حالا پیش بینی می شود 2 کوره این شرکت تا ماه اکتبر به مدار تولید بازگردد. هلدینگ ژاپنی JFE نیز در دوران شیوع کرونا 2 کوره بلند خود را از مدار تولید خارج کرد و برآورد می شود که در هفته های آتی (ماه اکتبر) یکی از کوره های این مجموعه به مدار تولید بازگردد. وارد مدار تولید شدن کوره های بلند فولادسازی در هفته های آتی میزان تقاضای جهانی برای سنگ آهن را افزایش خواهد داد و عاملی در جهت تقویت قیمت ها خواهد بود.

روند کاهشی نرخ استمرار نخواهد یافت

براساس گزارش پلتس، میانگین بهای هر تن سنگ آهن در ماه آگوست برای عیار 62 درصد 53/ 122 دلار؛ برای عیار 58 درصد برابر 07/ 103 دلار بوده که این نرخ ها نسبت به بهای این محصول در ماه آوریل افزایش 46 و 64 درصدی داشته است. سنگ آهن دارای گرید 58 درصد (عیار پایین)، 62 درصد (عیار معیار) و 65 درصد (پرعیار) است که عموما تقاضای بالاتری برای سنگ آهن پرعیار وجود دارد.  این روند افزایشی نرخ سنگ آهن در روزهای ابتدایی سپتامبر نیز ادامه داشت اما در هفته دوم ماه سپتامبر روند رو به رشد نرخ سنگ آهن، تحویل بنادر چین ادامه پیدا نکرد و با اندکی کاهش نیز روبه رو شد. براساس گزارش متال بولتن، این کاهش نرخ ارتباطی با کاهش تقاضا برای این محصول ندارد و میزان تقاضا برای واردات سنگ آهن چین تغییری نکرده است. اما کاهش نسبی در روند رو به رشد تقاضای فولاد این کشور باعث شده بازار سنگ آهن نیز تضعیف شود.  باوجود روند کاهشی نرخ سنگ آهن در چین اما بعید به نظر می رسد که این روند در این بازار ادامه داشته باشد.  از سویی همچنان پروژه های ساخت و ساز در چین ادامه دارد و همین موضوع عاملی در جهت استمرار تقاضا در زمینه فولاد است.

از سوی دیگر سایر کشورهای دنیا نیز درحال بازگشت به شرایط عادی بوده و پیش بینی افزایش تقاضا باعث شده تا واحدهای تعطیل شده فولادی شروع به کار کنند که همین موضوع عاملی در جهت تقویت تقاضا برای سنگ آهن در ماه اکتبر خواهد بود.

نکته تاثیرگذار دیگر در این بازار، تصمیم فدرال رزرو مبنی بر استمرار بهره صفر در آمریکا است که این موضوع عاملی در جهت تقویت بازارهای کالایی و افزایش نرخ فولاد در هفته های آینده خواهد بود که خود می تواند به تقویت بیشتر بازار سنگ آهن کمک کند. بنابراین اگرچه قیمت سنگ آهن ظرف هفته اخیر وارد فاز کاهشی شده اما بعید به نظر می رسد که این روند ادامه داشته باشد.

براساس گزارش منتشر شده از سوی هلدینگ UBS، میزان تقاضای جهانی برای سنگ آهن ظرف 5 سال اخیر 26 درصد افزایش داشت. این درحالی است که میزان عرضه شرکت های بزرگ سنگ آهنی همچون ریوتینتو، BHP و Fortescue ظرف همین زمان تنها 6 درصد افزایش پیدا کرده اند، بنابراین روند رو به رشد قیمتی در این بازار امری واضح و بدون تردید است.

فرصتی برای تولیدکنندگان مگنتیت

اگرچه روند رو به رشد قیمتی باعث شده تمامی تولیدکنندگان سنگ آهن در دنیا از شرایط ایجاد شده منتفع شوند اما در همین زمان نیز وضعیت برای تولیدکنندگان محصولات با عیار مختلف متفاوت بوده و تولیدکنندگانی که به معادن با عیار بالاتر دسترسی دارند محصول با نرخ بالاتری را با صرف هزینه کمتر تولید کرده و سود بیشتری نیز به دست می آورند.

در شرایطی که شیوع کرونا باعث شده از تولید سنگ آهن مرغوب در دنیا کاسته شود، چینی ها که در اوج تقاضای خود برای سنگ آهن قرار دارند، سنگ آهن کم عیار و پرعیار را مخلوط کرده و به این ترتیب ماده معدنی مورد نیاز خود را تولید می کنند.

در این میان سنگ آهن DSO بیشترین ارزش افزوده را برای تولیدکننده به همراه دارد. میزان تولید سنگ آهن با خلوص بالا بسیار کم بوده اما تعداد معادن با این قابلیت در دنیا محدود هستند. این نوع سنگ آهن از معادن با عیار بالا استخراج شد و با اندکی فرآوری قابلیت عرضه به بازار را دارد که همین موضع باعث می شود هزینه های تولید آن در کمترین میزان ممکن باشد.

معادن مگنتیتی سنگ آهن نیز از دیگر ذخایر معدنی این فلز در دنیا هستند که محصولی با کیفیت بالا از آنها تولید می شود. اغلب معادن مگنتیت در دنیا عیار پایینی دارند اما امکان تولید محصول با عیار بالا از آنها براساس خاصیت مغناطیسی مگنتیت وجود دارد. کافی است سنگ آهن خرد شده و سپس با استفاده از خاصیت مغناطیسی با آهن رباهای بزرگ جداسازی شود تا به این ترتیب کنسانتره آهن با عیار بالا تولید شود. در کاهش سنگ آهن پرعیار در دنیا، سنگ آهن مگنتیتی مشتریان زیادی پیدا کرده است. با انجام فرآوری می توان عیار کنسانتره معادن مگنتیتی را به بیش از 70 درصد نیز رساند.

رویای افزایش قیمت سنگ آهن به واقعیت پیوست

روند افزایشی نرخ سنگ آهن در روزهای ابتدایی سپتامبر ادامه داشت اما در هفته دوم ماه سپتامبر روند رو به رشد نرخ سنگ آهن، تحویل بنادر چین ادامه پیدا نکرد و با اندکی کاهش نیز روبه رو شد. براساس گزارش متال بولتن، این کاهش نرخ ارتباطی با کاهش تقاضا برای این محصول ندارد و میزان تقاضا برای واردات سنگ آهن چین تغییری نکرده است. اما کاهش نسبی در روند رو به رشد تقاضای فولاد این کشور باعث شده بازار سنگ آهن نیز تضعیف شود.